Đô thị du lịch biển: Cuộc đua mới của các địa phương

VHO - Trong chiến lược phát triển du lịch Việt Nam giai đoạn mới, các đô thị du lịch biển đang trở thành tâm điểm cạnh tranh giữa nhiều địa phương ven biển. Từ Hạ Long, Đà Nẵng, Nha Trang đến Phú Quốc hay Quy Nhơn, nhiều trung tâm du lịch biển đang đẩy mạnh quy hoạch đô thị, đầu tư hạ tầng và đa dạng hóa sản phẩm nhằm xây dựng các điểm đến quy mô khu vực.

Du lịch biển - động lực tăng trưởng của ngành du lịch

Việt Nam sở hữu đường bờ biển dài hơn 3.260 km, với hàng trăm bãi biển đẹp, nhiều vịnh biển nổi tiếng và hơn 3.000 hòn đảo lớn nhỏ. Đây là nền tảng quan trọng để phát triển du lịch biển - dòng sản phẩm chủ lực của ngành du lịch.

Theo số liệu của Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam và Cục Thống kê - Bộ Tài chính, năm 2025 Việt Nam đón khoảng 21-22 triệu lượt khách quốc tế, tăng hơn 20% so với năm 2024 và gần tiệm cận mức trước đại dịch. Tổng khách du lịch nội địa ước đạt trên 130 triệu lượt, đưa du lịch trở thành một trong những ngành phục hồi nhanh nhất của nền kinh tế.

Trong cơ cấu điểm đến, các đô thị ven biển chiếm tỷ trọng lớn về lượng khách quốc tế, đặc biệt là các trung tâm như Đà Nẵng, Hạ Long, Nha Trang hay Phú Quốc. Xu hướng du lịch nghỉ dưỡng biển, du thuyền, thể thao biển và trải nghiệm đảo ngày càng phổ biến đã thúc đẩy nhiều địa phương đầu tư mạnh vào hạ tầng ven biển như sân bay quốc tế, cảng du lịch và hệ thống resort cao cấp.

Trong bối cảnh đó, mô hình đô thị du lịch biển tích hợp - kết hợp nghỉ dưỡng, giải trí, thương mại, sự kiện và kinh tế đêm - đang trở thành hướng phát triển chiến lược.

Những “đầu tàu” đô thị du lịch biển

Đà Nẵng: Hình mẫu đô thị du lịch biển hiện đại

Đà Nẵng được xem là một trong những đô thị du lịch biển thành công nhất của Việt Nam, nhờ sự kết hợp giữa quy hoạch đô thị hiện đại, hạ tầng giao thông thuận lợi và hệ sinh thái du lịch đa dạng.

Năm 2025, thành phố đón khoảng 17,3 triệu lượt khách lưu trú, trong đó 7,6 triệu lượt khách quốc tế. Tổng doanh thu dịch vụ lưu trú, ăn uống và lữ hành đạt khoảng 60.000 tỷ đồng, tăng hơn 20% so với năm 2024.

Đà Nẵng đang phát triển nhiều sản phẩm đặc trưng như:

·       du lịch biển Mỹ Khê - Non Nước

·       du lịch MICE và sự kiện quốc tế

·       kinh tế đêm và phố đi bộ ven biển

·       Lễ hội pháo hoa quốc tế

Cùng với đó, mạng lưới đường bay quốc tế ngày càng mở rộng, giúp thành phố trở thành trung tâm trung chuyển du lịch của khu vực miền Trung.

Hạ Long: Đô thị du lịch gắn với di sản

Hạ Long phát triển du lịch dựa trên lợi thế Di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long, một trong những điểm đến nổi tiếng nhất của Việt Nam.

Chiến lược phát triển của địa phương tập trung vào:

·       du lịch vịnh và du thuyền cao cấp

·       du lịch tàu biển quốc tế

·       nghỉ dưỡng ven vịnh

·       tổ hợp vui chơi giải trí quy mô lớn

Hệ thống hạ tầng như cao tốc Hà Nội - Hạ Long - Vân Đồn, sân bay quốc tế Vân Đồn và cảng tàu khách quốc tế Hạ Long giúp nâng cao khả năng tiếp cận của du khách quốc tế.

Quảng Ninh hiện nằm trong nhóm địa phương có doanh thu du lịch cao nhất cả nước, với hàng chục triệu lượt khách mỗi năm.

Nha Trang - Khánh Hòa: Trung tâm nghỉ dưỡng biển

Nha Trang từ lâu được xem là một trong những “thủ phủ du lịch biển” của Việt Nam, nổi bật với vịnh biển đẹp, hệ thống đảo phong phú và nhiều khu nghỉ dưỡng cao cấp.

Khánh Hòa đang phát triển hệ sinh thái đô thị du lịch biển theo trục: Nha Trang - Cam Ranh - Bắc Vân Phong.

Trong đó:

·       Nha Trang là trung tâm du lịch truyền thống

·       Cam Ranh phát triển nghỉ dưỡng cao cấp

·       Bắc Vân Phong định hướng trung tâm kinh tế - du lịch biển quy mô lớn

Các sản phẩm mới như du lịch du thuyền, thể thao biển, lặn biển và du lịch sinh thái đảo đang được thúc đẩy mạnh.

Phú Quốc: Đô thị đảo phát triển nhanh

Phú Quốc - đô thị đảo thuộc tỉnh An Giang (Kiên Giang cũ) - là mô hình phát triển đặc biệt trong hệ thống đô thị du lịch biển của Việt Nam.

Năm 2025, Phú Quốc đón khoảng 7,5-7,6 triệu lượt khách, trong đó lượng khách quốc tế tăng nhanh nhờ chính sách miễn thị thực và nhiều đường bay quốc tế.

Chiến lược phát triển của đảo ngọc tập trung vào mô hình đô thị du lịch - giải trí tích hợp, với các sản phẩm:

·       tổ hợp nghỉ dưỡng cao cấp

·       công viên giải trí quy mô lớn

·       casino và sân golf

·       phố du lịch và kinh tế đêm ven biển

Nhờ đó, Phú Quốc đang trở thành điểm đến du lịch nghỉ dưỡng quốc tế nổi bật của Đông Nam Á.

Quy Nhơn: “Ngôi sao mới” của du lịch biển miền Trung

Quy Nhơn, tỉnh Gia Lai (Bình Định cũ) đang nổi lên như một điểm đến du lịch biển mới của miền Trung, nhờ cảnh quan biển đẹp và quy hoạch đô thị tương đối đồng bộ.

Thành phố có diện tích khoảng 286 km² và dân số hơn 500.000 người.

Chiến lược phát triển du lịch tập trung vào:

·       quần thể du lịch bán đảo Phương Mai

·       du lịch khoa học gắn với Trung tâm quốc tế khoa học và giáo dục liên ngành (ICISE)

·       các khu nghỉ dưỡng và bãi biển mới

Nhờ lợi thế cảnh quan và chi phí du lịch cạnh tranh, Quy Nhơn đang trở thành điểm đến mới được nhiều du khách trẻ và khách quốc tế quan tâm.

So sánh chiến lược các đô thị du lịch biển

Cuộc đua và bài toán phát triển bền vững

Sự bùng nổ của các đô thị du lịch biển cũng đặt ra nhiều thách thức về quy hoạch và môi trường. Nhiều chuyên gia cho rằng các địa phương cần chú trọng:

·       bảo vệ hệ sinh thái biển

·       hạn chế bê tông hóa bờ biển

·       bảo tồn cảnh quan tự nhiên

·       đảm bảo sinh kế cho cộng đồng địa phương

Bên cạnh đó, cạnh tranh giữa các điểm đến ngày càng gay gắt, đòi hỏi mỗi đô thị phải xây dựng bản sắc riêng, thay vì phát triển dàn trải theo mô hình tương tự nhau.

Từ Hạ Long, Đà Nẵng, Nha Trang đến Phú Quốc và Quy Nhơn, các đô thị ven biển của Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới, hướng tới mô hình đô thị du lịch biển tích hợp - kết hợp nghỉ dưỡng, giải trí, thương mại, sự kiện và kinh tế đêm.

Trong cuộc đua này, địa phương nào có quy hoạch dài hạn, hạ tầng kết nối tốt và sản phẩm du lịch khác biệt sẽ có lợi thế trở thành trung tâm du lịch biển của khu vực trong tương lai.