Bảo tồn di sản gắn với phát triển sinh kế cộng đồng

VHO - Phát triển sản phẩm du lịch tại Di sản Văn hóa Thế giới Mỹ Sơn luôn đặt trên nền tảng bảo tồn giá trị di sản và bản sắc văn hóa Chămpa, đồng thời ứng dụng linh hoạt các yếu tố sinh thái, công nghệ và sáng tạo hiện đại. Đây là hướng đi đúng đắn nhằm nâng cao sức cạnh tranh của điểm đến, tạo sinh kế bền vững cho cộng đồng địa phương.

 Lấy di sản làm nền tảng phát triển du lịch

Bà Văn Thị Cẩm Tú, Phó Giám đốc Ban quản lý Di sản Văn hóa thế giới Mỹ Sơn (BQL Mỹ Sơn) cho biết, trong bối cảnh mới sau sáp nhập về Đà Nẵng, sự gia tăng của lượng khách du lịch đến Đà Nẵng cũng đặt ra yêu cầu phải nâng cao chất lượng và tính khác biệt của sản phẩm du lịch Mỹ Sơn. Thế mạnh của Mỹ Sơn là nhóm du lịch văn hóa lịch sử, tâm linh, tín ngưỡng.

Bên cạnh đó, xu hướng du khách hiện nay lựa chọn du lịch sinh thái, du lịch có trách nhiệm, trở về với thiên nhiên và du lịch mang tính giải trí. Du khách ưa chuộng những trải nghiệm văn hóa, di sản, du lịch xanh, du lịch cộng đồng, gắn với yếu tố học hỏi và khám phá. Đây chính là động lực, cũng là thời cơ để Mỹ Sơn xây dựng các sản phẩm du lịch có hàm lượng văn hóa cao, mang tính trải nghiệm, sáng tạo và thân thiện môi trường.

Những năm gần đây, lượng khách đến Mỹ Sơn đều tăng trưởng trung bình trên 10% mỗi năm, đối tượng khách ngày một mở rộng, thị trường khách ngày càng đa dạng. Những sản phẩm dịch vụ du lịch đang được phát triển hiện nay tại di sản Mỹ Sơn được du khách đánh giá cao như: Tham quan di tích, tham quan Bảo tàng Mỹ Sơn, Bảo tàng Văn hóa Sa Huỳnh - Chămpa. Sản phẩm phi vật thể như biểu diễn múa Chăm, dân ca Chăm, các chương trình nghệ thuật Đêm Mỹ Sơn huyền thoại, Âm vang Mỹ Sơn, Sắc màu di sản…

Thúc đẩy du lịch cộng đồng vùng ven di sản

Sở hữu cảnh quan thiên nhiên phù hợp phát triển du lịch sinh thái, tài nguyên văn hóa, thiên nhiên độc đáo, khu vực vùng ven Mỹ Sơn hội tụ đầy đủ yếu tố thuận lợi để phát triển các sản phẩm, dịch vụ, tour tuyến hấp dẫn, góp phần lan tỏa giá trị di sản, kết nối không gian trải nghiệm phục vụ khách tham quan.

Trong kế hoạch phát triển, Mỹ Sơn đang hướng đến trở thành điểm du lịch văn hóa - tâm linh - sinh thái có thương hiệu quốc gia và quốc tế, gắn bảo tồn phát huy giá trị di sản với phát triển kinh tế - xã hội địa phương. Do vậy, khai thác hệ thống giá trị bên ngoài di sản cũng chính là đảm bảo phát triển ổn định, bền vững các tài nguyên văn hóa, thiên nhiên, bảo vệ đa dạng sinh học.

Trong bối cảnh mới, BQL Mỹ Sơn sẽ tập trung xây dựng Đề án phát triển du lịch Mỹ Sơn giai đoạn 2025-2030, định hướng phát triển một số loại hình sản phẩm như: Du lịch sông nước; khám phá thiên nhiên; Xây dựng sản phẩm du lịch mang tính trải nghiệm; Sản phẩm văn hóa phi vật thể, phát huy sản phẩm về đêm.

Đặc biệt chú trọng du lịch sinh thái kết nối di sản với cộng đồng, phát triển các sản phẩm du lịch phát huy tài nguyên thiên nhiên, văn hóa, di tích, danh thắng độc đáo được kết nối trong một không gian rộng lớn của vùng ven di sản Mỹ Sơn như đập Thạch Bàn, khu kỹ nghệ An Hòa, Đức Dục, vườn trái cây Phan Ngọc Anh, đầm sen Trà Lý, di tích lịch sử cách mạng Hòn Tàu…

Định hướng phát triển du lịch Mỹ Sơn giai đoạn 2025-2030, đặt ra mục tiêu đến năm 2030 Mỹ Sơn sẽ hình thành ít nhất 5 sản phẩm du lịch mới gắn với vùng di sản, nhằm tạo thêm nhiều việc làm trực tiếp và gián tiếp cho người dân địa phương. Đồng thời, nhanh chóng hoàn thiện hạ tầng và quy hoạch vùng phụ cận, tăng cường liên kết vùng, kết nối tour tuyến đường thủy và đường bộ từ Hội An và trung tâm thành phố Đà Nẵng đến Mỹ Sơn. Đẩy mạnh chuyển đổi số, quảng bá hình ảnh Mỹ Sơn và vùng ven trên các nền tảng truyền thông quốc tế.

Trong xu thế phát triển du lịch bền vững, việc định hướng phát triển các sản phẩm du lịch dựa trên thế mạnh và tiềm năng đặc thù của Mỹ Sơn có ý nghĩa hết sức quan trọng. Đây không chỉ là cơ sở để đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao chất lượng dịch vụ và kéo dài thời gian lưu trú của du khách, mà còn là cách thức thiết thực để phát huy giá trị di sản, lan tỏa hình ảnh văn hóa Chămpa đến với bạn bè trong nước và quốc tế.

Theo ông Lê Tấn Thanh Tùng, Phó Giám đốc Công ty du lịch Vitraco Travel, sức hút của Mỹ Sơn không chỉ đến từ giá trị lịch sử văn hóa, nghệ thuật của những công trình kiến trúc đền tháp mà còn từ cảnh quan thiên nhiên và đời sống, sinh hoạt cộng đồng cư dân bản địa nên rất phù hợp với loại hình du lịch văn hóa kết hợp khám phá thiên nhiên như trekking, chụp ảnh thiên nhiên, tham quan, trải nghiệm làng nghề… Nếu được đầu tư quy hoạch đúng hướng, vùng ven Mỹ Sơn sẽ trở thành điểm kết nối di sản, giúp kéo dài thời gian lưu trú, tăng chi tiêu của du khách và lan tỏa lợi ích đến cộng đồng.

Phát triển vùng ven Mỹ Sơn không chỉ giúp mở rộng không gian du lịch, mà còn là cách kết nối cộng đồng, bồi đắp tình yêu, nâng cao trách nhiệm của mỗi người dân đối với di sản quê hương, hướng đến xây dựng Mỹ Sơn trở thành mô hình mẫu về bảo tồn và phát huy giá trị di sản bền vững và trách nhiệm, đóng góp vào sự phát triển chung của du lịch Đà Nẵng trên bản đồ du lịch Việt Nam và khu vực.