ASEAN tìm cách thích ứng trước biến động toàn cầu

VHO - Hội nghị Cơ quan Du lịch Quốc gia ASEAN (ASEAN NTOs) lần thứ 64 tại Singapore đã tập trung bàn các giải pháp hiện thực hóa những mục tiêu mới của hợp tác du lịch khu vực. Việt Nam tiếp tục khẳng định vai trò chủ động bằng những sáng kiến và đề xuất có ý nghĩa lâu dài.

 Dấu ấn Việt Nam

Giai đoạn trước, du lịch ASEAN ưu tiên phục hồi sau đại dịch, thì giai đoạn hiện nay trọng tâm đặt vào chất lượng tăng trưởng, khả năng thích ứng trước những biến động toàn cầu và nâng cao sức cạnh tranh của ASEAN trên bản đồ du lịch thế giới. Sau khi Hội nghị Bộ trưởng Du lịch ASEAN chính thức thông qua Kế hoạch Ngành Du lịch ASEAN (ATSP) giai đoạn 2026-2030, ASEAN đang bước vào giai đoạn hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược nhằm xây dựng một ngành Du lịch có khả năng chống chịu cao hơn, phát triển bao trùm, đẩy mạnh chuyển đổi số và tăng cường liên kết khu vực.

Điểm nổi bật của Hội nghị ASEAN NTOs lần thứ 64 nằm ở cách tiếp cận mới trong hợp tác khu vực. Thay vì dừng ở việc thực hiện các chương trình chung, nhiều quốc gia đã chủ động đảm nhận vai trò khởi xướng sáng kiến và dẫn dắt các lĩnh vực ưu tiên của ASEAN. Giữa xu hướng đó, Việt Nam đã thể hiện vai trò ngày càng rõ nét bằng những đề xuất cụ thể, đồng thời nhận trách nhiệm dẫn dắt hai sáng kiến quan trọng của ASEAN, qua đó góp phần định hình những ưu tiên phát triển của du lịch khu vực trong những năm tới.

Trong nhiều năm, Việt Nam luôn là thành viên tích cực của các cơ chế hợp tác du lịch ASEAN. Dấu ấn tại Hội nghị ASEAN NTOs lần thứ 64 cũng cho thấy một bước tiến mới, khi Việt Nam chủ động tham gia xây dựng chương trình nghị sự thay vì chỉ thực hiện các nội dung đã được thống nhất. Phát biểu của Phó cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Nguyễn Thị Hoa Mai, Trưởng đoàn Việt Nam tập trung vào những vấn đề cốt lõi đối với sự phát triển lâu dài của du lịch ASEAN. Đó là nâng cao khả năng thích ứng trước biến động địa chính trị, biến đổi khí hậu, chi phí vận tải gia tăng và những thay đổi nhanh chóng của nhu cầu thị trường quốc tế. Những thách thức ấy không còn là câu chuyện riêng của từng quốc gia mà đã trở thành bài toán chung của cả khu vực.

Từ góc nhìn đó, Việt Nam đề xuất 3 nhóm giải pháp gồm thúc đẩy du lịch nội khối ASEAN, tăng cường kết nối hàng không và xây dựng hình ảnh ASEAN là điểm đến an toàn, đa dạng, hiếu khách. Đây đều là những giải pháp hướng đến năng lực tự cường của khu vực, giảm phụ thuộc vào các yếu tố bên ngoài và gia tăng sức hấp dẫn của ASEAN trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng quyết liệt giữa các điểm đến trên thế giới.

Điểm đáng chú ý là các đề xuất này không tách rời mục tiêu trước mắt với định hướng lâu dài. Du lịch nội khối tạo nguồn khách ổn định khi thị trường quốc tế biến động; kết nối hàng không giúp rút ngắn khoảng cách giữa các điểm đến; còn thương hiệu chung của ASEAN góp phần nâng cao vị thế của cả khu vực thay vì để từng quốc gia cạnh tranh đơn lẻ.

Dẫn dắt những lĩnh vực quyết định tương lai

Trong số các kết quả của Hội nghị, việc Việt Nam tái khẳng định cam kết đảm nhiệm vai trò đầu mối triển khai Sáng kiến hỗ trợ số 20 về xây dựng thương hiệu và quảng bá Du lịch Chất lượng ASEAN cùng Sáng kiến hỗ trợ số 40 về giới thiệu các mô hình du lịch carbon thấp và kinh tế tuần hoàn mang nhiều ý nghĩa hơn một sự phân công nhiệm vụ.

Sáng kiến về xây dựng thương hiệu phản ánh xu hướng phát triển của ngành du lịch toàn cầu. Trong kỷ nguyên truyền thông số, một thương hiệu chung mạnh sẽ giúp ASEAN nâng cao khả năng nhận diện, gia tăng sức cạnh tranh và tạo dựng niềm tin đối với du khách quốc tế. Khi các thị trường ngày càng chú trọng trải nghiệm chất lượng thay vì số lượng, việc định vị hình ảnh ASEAN trở thành một điểm đến an toàn, đa dạng và có trách nhiệm sẽ mang lại lợi thế lâu dài.

Việt Nam lựa chọn đảm nhận lĩnh vực này, cho thấy sự chủ động đóng góp vào quá trình xây dựng hình ảnh chung của khu vực. Đây là quá trình thống nhất các giá trị cốt lõi, tiêu chuẩn chất lượng và thông điệp truyền thông, tạo nền tảng để ASEAN xuất hiện như một thương hiệu có bản sắc rõ ràng trên thị trường quốc tế. Nếu thương hiệu là yếu tố tạo sức hút, thì chuyển đổi xanh sẽ quyết định sức sống của ngành du lịch trong tương lai. Việc Việt Nam dẫn dắt Sáng kiến hỗ trợ số 40 về các mô hình du lịch carbon thấp và kinh tế tuần hoàn cho thấy, ASEAN đang chuyển trọng tâm từ tăng trưởng bằng quy mô sang tăng trưởng dựa trên chất lượng và trách nhiệm.

Du lịch xanh không còn là xu hướng mang tính lựa chọn. Nhiều thị trường nguồn đã coi phát triển bền vững là tiêu chí khi lựa chọn điểm đến, trong khi các doanh nghiệp du lịch cũng phải đáp ứng những tiêu chuẩn môi trường ngày càng khắt khe. Việc thúc đẩy các mô hình giảm phát thải, sử dụng hiệu quả tài nguyên và phát triển kinh tế tuần hoàn vì thế sẽ tạo ra lợi thế cạnh tranh mới cho toàn khu vực. Với những kinh nghiệm tích lũy trong phát triển du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái và chuyển đổi xanh những năm gần đây, Việt Nam có cơ sở để đóng góp những mô hình thực tiễn, qua đó lan tỏa kinh nghiệm trong toàn ASEAN.

Trưởng đoàn Việt Nam cũng kêu gọi các quốc gia thành viên tiếp tục đảm nhận vai trò dẫn dắt các sáng kiến còn lại, để sớm chuyển những định hướng của Kế hoạch Ngành Du lịch ASEAN thành kết quả cụ thể. Thông điệp ấy phản ánh cách tiếp cận thực chất đối với hợp tác khu vực. ASEAN đã xây dựng nhiều chương trình và kế hoạch phát triển có tầm nhìn dài hạn, song hiệu quả cuối cùng luôn phụ thuộc vào trách nhiệm triển khai của từng quốc gia thành viên. Chỉ khi mỗi nước chủ động nhận phần việc của mình, các mục tiêu chung mới có thể được hiện thực hóa.

Việc Việt Nam vừa nhận nhiệm vụ, vừa khuyến khích các thành viên khác cùng chia sẻ trách nhiệm cho thấy tinh thần hợp tác bình đẳng và cùng phát triển. Đây cũng là yếu tố quan trọng để ASEAN nâng cao hiệu quả điều phối trong bối cảnh các vấn đề của ngành du lịch ngày càng mang tính liên ngành và xuyên biên giới. Tinh thần ấy còn được thể hiện qua đề xuất tăng cường chia sẻ thông tin, trao đổi kinh nghiệm và phối hợp ứng phó với các biến động mới. Khi những rủi ro địa chính trị, biến đổi khí hậu hay gián đoạn chuỗi vận tải có thể tác động đồng thời tới nhiều quốc gia, năng lực phối hợp sẽ trở thành một lợi thế cạnh tranh của cả khu vực.

Bước vào chu kỳ phát triển mới, ASEAN hướng tới mục tiêu thu hút nhiều du khách hơn, hình thành hệ sinh thái du lịch chất lượng, có trách nhiệm và có khả năng thích ứng trước mọi biến động. Những sáng kiến, đề xuất và cam kết mà Việt Nam đưa ra tại Hội nghị ASEAN NTOs lần thứ 64 cho thấy một hình ảnh ngày càng rõ nét: Việt Nam là một điểm đến giàu tiềm năng và là quốc gia sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm, đóng góp ý tưởng và cùng các nước thành viên kiến tạo tương lai của du lịch ASEAN. Đó cũng là nền tảng để những đóng góp của Việt Nam ngày càng có sức nặng trong các cơ chế hợp tác khu vực, góp phần đưa ASEAN trở thành một điểm đến chất lượng, bền vững và có vị thế cao hơn trên bản đồ du lịch toàn cầu.