Vừa sinh đã “10 tuổi”: Sự thật khó tin trong y học

VHO - Em bé của bà Châu trông không khác gì những trẻ sơ sinh khác, nhưng lại mang một "nhãn dán tuổi tác" độc nhất vô nhị: Vừa chào đời đã "10 tuổi".

Sản phụ 34 tuần mang thai IVF thoát “cửa tử” nhờ quy trình báo động đỏ

 "Bé rất khỏe mạnh, lúc sinh ra nặng 3,9kg, giờ đã được hơn một tháng rồi! Thực sự cảm ơn bác sĩ Lý rất nhiều!" - ngày 21.4, bác sĩ Lý Đông Mai tại Bệnh viện Y học Sinh sản Trường Sa (Trung Quốc) đã nhận được cuộc điện thoại báo tin vui từ bà Châu (tên nhân vật đã được thay đổi). 

Em bé của bà Châu trông không khác gì những trẻ sơ sinh khác, nhưng lại mang một "nhãn dán tuổi tác" độc nhất vô nhị: Vừa chào đời đã "10 tuổi".

Hành trình xuyên thập kỷ

Câu chuyện bắt đầu từ năm 2015. Khi đó, bà Châu bị tắc ống dẫn trứng nhiều năm không thể thụ thai. Sau khi chạy chữa nhiều nơi, hai vợ chồng tìm đến Bệnh viện Y học Sinh sản Trường Sa. Nhờ sự hỗ trợ của đội ngũ chuyên gia, bà Châu đã tạo được nhiều phôi nang chất lượng cao. Sau khi chuyển phôi, bà thuận lợi đón một cặp song sinh một trai một gái kháu khỉnh. Những phôi thai còn dư lại được đưa vào phòng thí nghiệm để đông lạnh và bảo quản.

Tháng 6.2025, cặp song sinh năm nào giờ đã trở thành những học sinh tiểu học năng động. Khi cuộc sống gia đình dần ổn định và các con đã lớn khôn, một ý nghĩ chợt lóe lên trong đầu vợ chồng bà: "Hay là, mình sinh thêm một bé nữa?".

Đánh thức mầm sống "ngủ quên"

Với ý định đó, hai vợ chồng một lần nữa quay lại bệnh viện. Biết họ muốn đánh thức phôi thai từ 10 năm trước, đội ngũ chuyên gia đã đánh giá toàn diện tình trạng sức khỏe của bà Châu và xây dựng phương án rã đông, chuyển phôi cá nhân hóa.

Vào ngày rã đông, các chuyên gia phôi học đã đưa phôi thai đang "ngủ say" ra khỏi môi trường nitơ lỏng, tiến hành làm ấm và hồi sinh từng bước. Dưới kính hiển vi, mầm sống nhỏ bé ấy đã lấy lại sức sống mãnh liệt! 12 ngày sau khi chuyển phôi, kết quả xét nghiệm cho thấy bà Trâu đã thụ thai thành công một lần nữa.

Phép màu của y học

Tháng 2 năm nay, cùng với tiếng khóc chào đời vang dội, em bé "đóng băng tuổi" siêu dài ngày này đã chính thức ra đời. Dù vừa mới lọt lòng, nhưng nếu tính từ thời điểm hình thành phôi thai, em bé đã hơn 10 tuổi - đúng nghĩa là đứa trẻ "vừa sinh ra đã 10 tuổi".

"Nhìn thấy con chào đời bình an, khỏe mạnh, cả gia đình tôi đều vô cùng xúc động", bà Châu chia sẻ. "Cảm ơn bệnh viện đã tận tâm gìn giữ suốt 10 năm qua, giúp điều kỳ diệu xuyên thập kỷ này trở thành hiện thực".

Thời hạn bảo quản phôi đông lạnh: Phép màu có thể kéo dài bao lâu?

Sự kiện em bé tại Trường Sa chào đời sau 10 năm "ngủ đông" đã dấy lên sự quan tâm lớn về giới hạn thực sự của công nghệ này. Liệu phôi thai có thể chờ đợi trong môi trường nitơ lỏng bao lâu mà vẫn đảm bảo cơ hội sống sót và phát triển khỏe mạnh?

Về mặt lý thuyết, thời gian là vô hạnTrong kỹ thuật hỗ trợ sinh sản hiện đại, phôi được bảo quản bằng phương pháp thủy tinh hóa (vitrification) - một kỹ thuật làm lạnh cực nhanh giúp đưa phôi sang trạng thái giống như thủy tinh mà không tạo ra tinh thể băng gây tổn thương tế bào.

Về mặt sinh học, khi phôi được đặt trong bình nitơ lỏng ở nhiệt độ -196 độ C, mọi hoạt động trao đổi chất và phản ứng hóa học bên trong tế bào gần như dừng lại hoàn toàn. Ở trạng thái "ngừng hoạt động" này, thời gian không còn tác động lên chất lượng phôi. Các chuyên gia y tế cho rằng, về mặt lý thuyết, phôi có thể được bảo quản an toàn trong hàng thập kỷ, thậm chí là vô tận, miễn là nồng độ nitơ lỏng được duy trì ổn định.

Thực tế đã chứng minh sức sống bền bỉ của những mầm sống "đóng băng" này qua nhiều kỷ lục ấn tượng:

Kỷ lục thế giới (Mỹ): Vào năm 2020, em bé Molly Gibson đã chào đời tại Tennessee từ một phôi thai được đông lạnh vào tháng 10 năm 1992. Điều này đồng nghĩa với việc phôi thai đã "ngủ đông" suốt 28 năm trước khi được rã đông và chuyển vào tử cung người mẹ. Molly đã phá vỡ kỷ lục của chính chị gái mình (Emma Gibson), người chào đời từ phôi đông lạnh 24 năm.

Tại Việt Nam: Các bệnh viện phụ sản lớn như BV Phụ sản Trung ương hay BV Từ Dũ cũng từng ghi nhận nhiều ca đón bé chào đời thành công từ phôi đông lạnh sau 10 đến 15 năm. Các nghiên cứu tại đây chỉ ra rằng, tỉ lệ trẻ sinh sống từ phôi đông lạnh không có sự khác biệt đáng kể so với phôi tươi, và thời gian đông lạnh kéo dài không làm tăng nguy cơ dị tật bẩm sinh hay biến chứng thai kỳ.

Những lưu ý không thể bỏ qua

Dù công nghệ cho phép bảo quản rất lâu, nhưng các chuyên gia y tế vẫn đưa ra những khuyến cáo quan trọng:

Độ tuổi người mẹ: Dù phôi không già đi, nhưng cơ thể người mẹ thì có. Tuổi tác càng cao, người phụ nữ càng dễ đối mặt với các nguy cơ như tiền sản giật, tiểu đường thai kỳ hoặc các biến chứng khi sinh nở. Do đó, các bác sĩ thường khuyến khích phụ nữ nên thực hiện chuyển phôi trước tuổi 45-50 để đảm bảo an toàn cho cả mẹ và bé.

Quy định pháp lý: Tại nhiều quốc gia, thời gian bảo quản phôi thường được giới hạn trong hợp đồng từ 5 đến 10 năm. Sau thời gian này, cha mẹ cần thực hiện thủ tục gia hạn để tiếp tục lưu trữ.

Có thể thấy, phôi đông lạnh không chỉ là một kỹ thuật y khoa mà còn là "chiếc vé thời gian", giúp các gia đình chủ động hơn trong việc lựa chọn thời điểm đón thêm thành viên mới mà không bị áp lực bởi chiếc đồng hồ sinh học.