Kiểm toán Nhà nước chỉ ra những vi phạm, sai sót trong việc thực hiện Nghị định 178

VHO - Theo Báo cáo 1212/BC-KTNN, Kiểm toán Nhà nước chỉ ra nhiều vi phạm, sai sót trong thực hiện chính sách đối với cán bộ, công chức, viên chức, người lao động khi sắp xếp tổ chức bộ máy theo Nghị định 178/2024/NĐ-CP, tiềm ẩn nguy cơ gây thất thoát, lãng phí lớn ngân sách nhà nước.

Bộ Nội vụ vừa có văn bản gửi các bộ, cơ quan ngang bộ và UBND các tỉnh, thành phố, yêu cầu rà soát việc giải quyết chính sách, chế độ đối với cán bộ, công chức, viên chức và người lao động nghỉ việc theo Nghị định số 178/2024/NĐ-CP ngày 31.12.2024 (đã được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định 67/2025/NĐ-CP ngày 15.3.2025).

Động thái này được thực hiện theo ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà sau khi Kiểm toán Nhà nước có Báo cáo 1212/BC-KTNN về kết quả kiểm toán việc thực hiện chính sách, chế độ đối với cán bộ, công chức, viên chức, người lao động trong thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị theo Nghị định số 178/2024/NĐ-CP và Nghị định số 67/2025/NĐ-CP của Chính phủ.

Tại Báo cáo, Kiểm toán Nhà nước cho biết, Báo cáo 1212/BC-KTNN được thực hiện trên cơ sở kết quả kiểm toán chọn mẫu tại một số bộ, cơ quan trung ương, địa phương.

Theo đó, bên cạnh một số kết quả đã đạt được, Báo cáo đã chỉ ra một số vấn đề vi phạm, sai sót cần xem xét, xử lý như công tác ban hành văn bản hướng dẫn thực hiện; vi phạm, sai sót trong công tác thẩm định, phê duyệt đối tượng tinh giản biên chế; vi phạm, sai sót trong công tác thực hiện chi trả cho các đối tượng hưởng chính sách.

Liên quan đến vi phạm, sai sót trong công tác thẩm định, phê duyệt đối tượng, Kiểm toán Nhà nước nêu ra các trường hợp cụ thể:

- Phê duyệt đối tượng nghỉ thôi việc, nghỉ hưu trước tuổi do "không đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ, không đáp ứng trình độ đào tạo theo tiêu chuẩn chuyên môn, nghiệp vụ của vị trí việc làm hiện đảm nhiệm sau sắp xếp” trong khi hồ sơ cá nhân và đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ 3 năm liền kề cho thấy các cá nhân đều hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên; phê duyệt cho nghỉ chế độ đối với các trường hợp được Hội đồng đánh giá ở mức Đạt yêu cầu nhưng còn hạn chế trở lên hoặc còn 10 năm công tác nhưng kết quả đánh giá, nhận xét 3 năm liền kề đều hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên.

- Cho nghỉ việc và hưởng chế độ chưa phù hợp quy định đối với các trường hợp: công chức giữ chức danh lãnh đạo, quản lý tại các đơn vị chịu sự tác động trực tiếp của việc sắp xếp nhưng số lượng công chức lãnh đạo, quản lý không cao hơn so với quy định; CBCCVC tại đơn vị không trực tiếp thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy, không đúng quy định tại điểm a khoản 1 Mục II Công văn số 1814/BNV-TCBC ngày 26.4.2025 của Bộ Nội vụ; các trường hợp nghỉ  do sức khỏe không đảm bảo yêu cầu công việc nhưng hồ sơ chưa đầy đủ làm cơ sở xem xét giải quyết; công chức, viên chức không đạt tiêu chuẩn về bằng cấp phục vụ công tác chuyên môn không thuộc các trường hợp được tinh giản theo hướng dẫn tại điểm 1 Công văn số 4177/BNV-TCCB ngày 23.6.2025 của Bộ Nội vụ; nhiều trường hợp hồ sơ phê duyệt chưa có đầy đủ cơ sở xác định hoặc chưa đảm bảo theo quy định tại Công văn số 4177/BNV-TCBC.

- Phê duyệt cho nghỉ theo chế độ đối với một số trường hợp chưa phù hợp quy định như: còn trên 5 năm công tác trong khi số biên chế của đơn vị chưa đảm bảo hoặc không vượt khung biên chế quy định; cho nghỉ hưu trước tuổi đối với đối tượng làm việc tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn nhưng chưa rà soát số năm làm việc tại địa bàn này có đủ điều kiện để được giải quyết nghỉ; phê duyệt thời điểm được nghỉ sau ngày 1.9.2025 không đúng Kết luận số 183-KL/TW ngày 1.8.2025 của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về tích cực triển khai vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, chuyển mạnh cấp cơ sở sang chủ động nắm, điều hành kinh tế - xã hội, quốc phòng an ninh và Văn bản số 6383/BNV-TCBC ngày 13.8.2025 của Bộ Nội vụ về thực hiện Kết luận số 183-KL/TW của Bộ Chính trị, Ban Bí thư; phê duyệt cho người lao động nghỉ việc nhưng chưa có hồ sơ thể hiện kết quả đánh giá thực hiện nhiệm vụ trong 3 năm gần nhất.

- Phê duyệt nghỉ chế độ sau ngày 1.7.2025 cho một số trường hợp đủ điều kiện được nghỉ thôi việc hoặc nghỉ hưu trước tuổi tại thời điểm thực hiện mô hình bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp (ngày 1.7.2025), làm thay đổi nhóm chính sách được hưởng.

 - Ngoài ra, một số đơn vị không thực hiện đánh giá, xếp loại đối với toàn bộ CBCCVC theo các tiêu chí đã ban hành để làm cơ sở xác định đối tượng phải nghỉ việc do sắp xếp theo quy định mà chỉ đánh giá đối với CBCCVC có đơn xin nghỉ hưởng chính sách hoặc sử dụng kết quả đánh giá công chức hàng năm để làm cơ sở xem xét; không giải quyết thôi việc ngay cho viên chức khi các đơn vị sự nghiệp kết thúc hoạt động mà chuyển lao động dôi dư về đơn vị khác trước khi giải quyết chính sách.

Liên quan đến vi phạm, sai sót trong công tác thực hiện chi trả cho các đối tượng hưởng chính sách, Báo cáo 1212 chỉ rõ:

- Một số đơn vị xác định tiền lương tháng hiện hưởng để xác định kinh phí chi trả bao gồm cả một số khoản phụ cấp; tính thừa phần kinh phí trợ cấp 3 tháng tiền lương hiện hưởng để tìm việc làm đối với đối tượng là viên chức/người lao động có đóng bảo hiểm thất nghiệp; tính sai số học; thanh toán sai so với quyết định nghỉ hưu; xác định tiền trợ cấp hưu trí 1 lần không đúng với thời gian được hưởng, thời gian đóng BHXH; sử dụng ngân sách nhà nước để chi trả mà chưa sử dụng nguồn kinh phí của đơn vị sự nghiệp tự đảm bảo chi thường xuyên; còn trường hợp địa phương đã phát hiện chi trả không đúng đối tượng nhưng chưa thu hồi được hết số kinh phí đã chi trả; một số trường hợp được phê duyệt nghỉ chế độ hưởng nghỉ hưu từ 1.7.2025 nhưng vẫn được chi trả lương và các chính sách an sinh xã hội tháng 7.2025.

- Ngoài ra, có trường hợp đơn vị tiếp quản chưa được bàn giao đầy đủ hồ sơ liên quan đến việc thực hiện chính sách sau sắp xếp; không cung cấp được đầy đủ hồ sơ làm cơ sở xác định kinh phí chi trả; lập dự toán kinh phí chưa sát, dẫn đến không phân bổ được số kinh phí đã được Thủ tướng giao.

Báo cáo kết luận, hầu hết các cơ quan, tổ chức, đơn vị được kiểm toán đều có vi phạm, sai sót có nguy cơ gây thất thoát, lãng phí lớn cho ngân sách nhà nước.

Do đó, Kiểm toán Nhà nước kiến nghị Chính phủ chỉ đạo các bộ, cơ quan trung ương, địa phương khẩn trương tổ chức thanh tra, kiểm tra, rà soát toàn diện các trường hợp được giải quyết chính sách nhưng chưa được Kiểm toán Nhà nước kiểm toán chi tiết để phát hiện, xử lý nghiêm các vi phạm, sai sót theo quy định hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định xử lý, đảm bảo không gây thất thoát, lãng phí ngân sách nhà nước, đồng thời cần xác định rõ nguyên nhân và xem xét trách nhiệm tập thể, cá nhân có liên quan để xử lý theo đúng quy định của pháp luật.