Khi tiếng trống khai trường vọng giữa đại ngàn Trường Sơn

VHO - Giữa tiếng trống khai trường dưới dãy Trường Sơn, thầy Hoàng Văn Sáu lặng lẽ lau nước mắt. Tròn 30 năm đứng lớp, trong đó 16 năm gắn bó với bản Đoòng, niềm vui của người thầy sáng 5.9 thật giản dị khi những đứa trẻ Vân Kiều đã có một ngôi trường khang trang để học tập, ăn ở.

Niềm vui từ những bản xa

Sáng 5.9, sân Trường Phổ thông Nội trú Tiểu học và THCS Thượng Trạch, xã Thượng Trạch, tỉnh Quảng Trị đã rộn ràng từ sớm. Từ những bản làng nằm rải rác giữa dãy Trường Sơn, học sinh theo cha mẹ về dự khai giảng; đứa chỉnh lại khăn quàng, đứa ríu rít gọi bạn, khiến vùng biên khác hẳn vẻ yên ắng thường ngày.

Trong đám học sinh ấy có Nguyễn Thị Ne, học sinh lớp 8 người Vân Kiều ở bản Đoòng. Cô học trò nhỏ hết nhìn phòng học lại sang khu nội trú, nơi em sẽ học tập, sinh hoạt trong năm học mới.

“Em vui lắm vì trường đẹp, có chỗ học, chỗ ở tốt và được gặp nhiều bạn. Trước khi đi, bố mẹ dặn em phải nghe lời thầy cô, cố gắng học thật tốt; em cũng muốn học được nhiều hơn để sau này giúp bố mẹ và bà con trong bản”, Ne tâm sự.

Dứt lời, Ne chạy về phía nhóm bạn đang chờ trước lớp rồi nhanh chóng hòa vào hàng học sinh chuẩn bị dự lễ. Nụ cười vẫn còn nguyên trên khuôn mặt cô học trò từ bản Đoòng khi tiếng nhạc chào đón vang lên giữa sân trường.

Với trẻ em ở những bản xa, niềm vui ngày khai trường không chỉ đến từ những phòng học mới mà còn bởi các em có nơi ăn, ở ổn định. Những chuyến đi về trên đường rừng sẽ bớt đi, nhất là trong những ngày mưa gió, còn cha mẹ cũng vơi nỗi lo khi con phải xa nhà.

Chị Y Quyết, phụ huynh ở bản Cờ Đỏ đưa con đến trường từ sớm, nhưng chưa vội trở về. Chị đứng ngoài sân nhìn con xếp hàng, bước lại chỉnh chiếc cổ áo rồi dặn thêm vài câu; khi buổi lễ sắp bắt đầu, người mẹ mới rời trường để con ở lại cùng thầy cô, bạn bè.

“Người ở bản mình còn khó, nhưng con muốn học thì cha mẹ cố cho học. Nay trường lớp tốt hơn, con có chỗ ăn ở, mình mừng và yên tâm lắm; chỉ mong nó chịu khó học để sau này cuộc sống đỡ vất vả hơn”, chị Y Quyết nói.

Khi cha mẹ gửi niềm tin vào con chữ

Ở Thượng Trạch, chuyện học của trẻ em vùng cao đã khác trước. Những năm tháng giáo viên thường xuyên phải vào bản vận động học sinh đến lớp đang dần lùi lại, bởi ngày càng nhiều cha mẹ chủ động lo chuyện học, mong con được học hành đầy đủ và đi xa hơn thế hệ mình.

Sự thay đổi ấy khiến những ngôi trường được đầu tư ở vùng biên mang thêm một ý nghĩa. Khi người dân đã muốn con đến trường, phòng học, khu nội trú, bếp ăn cùng các điều kiện sinh hoạt tốt hơn trở thành điểm tựa để mong muốn ấy được tiếp nối.

Ngôi trường nội trú liên cấp cũng giải quyết một bài toán rất thực tế của Thượng Trạch. Địa bàn rộng, nhiều bản nằm sâu giữa núi rừng nên việc học sinh được ăn ở, học tập tập trung sẽ giảm những chuyến đi lại trên các cung đường xa, nhất là khi thời tiết bất lợi.

Năm học 2026-2027 có ý nghĩa đặc biệt khi nhà trường bước vào chặng đường mới trong một mái trường chung. Cơ sở vật chất, trang thiết bị được đưa vào vận hành, tạo điều kiện để học sinh từ nhiều bản làng của Thượng Trạch cùng học tập, sinh hoạt và rèn luyện.

Thầy giáo Hoàng Đức Hoà, Hiệu trưởng nhà trường cho rằng điều đáng mừng không chỉ nằm ở diện mạo trường lớp mà còn ở sự thay đổi trong nhận thức của người dân. Phụ huynh đã quan tâm nhiều hơn đến chuyện học lâu dài, muốn con đến trường và có kiến thức để sau này tự lựa chọn con đường của mình.

“Điều khiến chúng tôi vui nhất là nhận thức của bà con về việc học của con em đã thay đổi rất nhiều. Phụ huynh muốn con đến trường, muốn các em được học hành đầy đủ để sau này có tương lai tốt hơn; khi bà con đã gửi gắm niềm tin ấy, trách nhiệm của nhà trường là chăm lo từ việc học đến ăn ở, rèn luyện”, thầy Hoà chia sẻ.

Trong buổi sáng khai trường, sự đổi thay ấy hiện lên từ những điều rất gần gũi. Người mẹ yên tâm gửi con ở lại, những đứa trẻ háo hức bước vào lớp, còn phía sau các em là nhiều gia đình Vân Kiều đang đặt niềm tin vào việc học của con.  

 

Giọt nước mắt sau 30 năm đứng lớp

Trong đội ngũ giáo viên nhà trường, thầy Hoàng Văn Sáu có một hành trình đặc biệt với bản Đoòng. Năm học này vừa tròn 30 năm thầy bước vào nghề giáo, trong đó 16 năm gắn bó với bản và chứng kiến hết thế hệ trẻ em Vân Kiều này đến thế hệ khác lớn lên giữa một nơi biệt lập trong núi rừng.

Thầy nhớ những đứa trẻ ngày đầu đến lớp còn rụt rè, những học trò bắt đầu làm quen từng con chữ rồi dần trưởng thành qua năm tháng. Hết lớp này đến lớp khác lớn lên, những gương mặt mới lại xuất hiện và câu chuyện học hành ở Đoòng cũng từng bước đổi thay.

Nếu trước đây có lúc thầy cô phải vào bản vận động trẻ đến lớp, thì nay nhiều cha mẹ đã chủ động lo chuyện học của con. Những đứa trẻ cũng háo hức đến trường, mang theo lời dặn phải chăm chỉ học hành để mai này có thêm lựa chọn cho cuộc đời mình.

Giữa sân trường rộn tiếng cười, thầy Sáu gặp lại những học sinh từ Đoòng, trong đó có Ne đang ríu rít bên bạn bè trước giờ khai giảng. Nhìn những gương mặt thân quen trong ngôi trường mới, đôi mắt người thầy đã trải qua 30 mùa khai giảng chợt đỏ hoe.

“Ba mươi năm làm nghề, tôi có 16 năm ở Đoòng, chứng kiến bao thế hệ học sinh của bản lớn lên. Hôm nay thấy các em có chỗ học, chỗ ăn ở tốt thế này, tôi vui lắm; chỉ mong các em cố gắng học, học được càng nhiều càng tốt để sau này có tương lai tốt hơn”, thầy Sáu nói.

Nói đến đó, người thầy rưng rưng nhìn về phía học trò. Trong khoảnh khắc ấy, trước mắt thầy không chỉ là ngôi trường của hiện tại mà còn thấp thoáng những lớp học cũ, những cung đường đã đi qua, những học sinh đã trưởng thành và cả những đứa trẻ đang bắt đầu một chặng đường mới.

Tiếng trống khai trường vang lên, vọng về những triền núi khi học sinh lần lượt bước vào lớp. Ngoài sân, những người cha, người mẹ còn đứng nhìn theo con thêm ít phút rồi mới trở về các bản làng quanh dãy Trường Sơn.

Giữa đại ngàn, niềm vui ngày khai trường vì thế không chỉ nằm trong tiếng trống, cờ hoa hay những căn phòng mới. Nó hiện lên trong nụ cười của Ne, bàn tay người mẹ chỉnh cổ áo cho con trước lúc về bản và cả giọt nước mắt của người thầy đã dành 16 năm đứng lớp cho những đứa trẻ ở Đoòng.