Gieo chữ, giữ trò ở lại trường

VHO - Sáu năm “cắm bản” với điểm trường thôn Tang, thầy Trần Thanh Hà không chỉ gieo con chữ mà còn dành trọn sự yêu thương, chăm lo từng bữa ăn, giấc ngủ, tiếp thêm niềm tin để học trò vùng cao vững bước đến trường.

Bền bỉ “cắm bản”, gieo chữ

Sáu năm “cắm bản” ở điểm trường thôn Tang, xã Cà Đam (Quảng Ngãi) thầy giáo Trần Thanh Hà (52 tuổi) lặng lẽ gieo chữ và gieo cả niềm tin cho học trò vùng cao nơi đây.

7 giờ sáng, lớp học tăng cường tiếng Việt cho học sinh chuẩn bị vào lớp 1 tại điểm trường thôn Tang bắt đầu. Chỉ có 10 học sinh nhưng lớp học nhanh chóng rộn ràng tiếng đọc bài, tiếng chào hỏi.

Các em học sinh đều là người đồng bào Co, sống xa trung tâm xã, ít có điều kiện giao tiếp bằng tiếng Việt. Vì vậy, trước khi bước vào lớp 1, việc tăng cường tiếng Việt giúp các em làm quen với chữ cái, tập đọc, tập viết và mạnh dạn giao tiếp.

Theo thầy Hà, cha mẹ các em thường đi làm trên rẫy từ sáng sớm đến tối mới về. Việc học vì thế phụ thuộc nhiều vào thầy cô. Đầu tháng 8 hằng năm, thầy Hà lại rời nhà ở trung tâm xã Đông Trà Bồng, chạy chiếc xe máy cũ vượt hàng chục cây số đường núi để đến điểm trường thôn Tang.

Năm 2021, khi điểm trường thiếu giáo viên, thầy tình nguyện lên “cắm bản”. Vốn là giáo viên môn Hóa tại điểm chính Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học và THCS Trà Bùi, thầy phải làm quen với việc dạy học sinh lớp 1.

Khó khăn lớn nhất là giúp những đứa trẻ chưa sử dụng thành thạo tiếng Việt có thể nghe, hiểu và bắt đầu học chữ. Mỗi ngày, thầy kiên trì hướng dẫn học sinh phát âm, nhận diện mặt chữ, tập đọc, tập viết và làm quen những câu giao tiếp đơn giản.

Nhưng ở điểm trường này, công việc của thầy không chỉ có dạy học. Để học sinh yên tâm đến lớp, thầy Hà còn lo bữa ăn. Mỗi bữa, thầy nấu 12 - 15 lon gạo bằng bếp củi. Gạo, cá khô, nước mắm và thực phẩm được thầy vận động từ người quen, bạn bè; khi chưa có nguồn hỗ trợ, thầy tự bỏ tiền mua.

“Đối với tôi, mọi khó khăn đều có thể vượt qua. Chỉ cần các em đến trường đầy đủ là hạnh phúc lắm rồi”, thầy Hà chia sẻ.

Suốt ba tuần trước năm học mới, không chỉ học sinh chuẩn bị vào lớp 1 mà nhiều em lớp 2, lớp 3 cũng đến lớp. Thầy vừa tăng cường tiếng Việt cho học sinh đầu cấp, vừa phụ đạo cho học sinh lớp lớn.

Sau giờ học, thầy lại chuẩn bị cơm. Khi có những bộ đồng phục được nhà tài trợ hỗ trợ, thầy mang lên lớp cho học sinh ướm thử. Những gương mặt trẻ thơ rạng rỡ trong bộ quần áo mới cũng là niềm vui của người thầy.

Trao hành trang tiếng Việt cho trẻ vùng cao

Điểm trường thôn Tang cách trung tâm xã hơn 10km, đường đi chủ yếu là đất đá, nhiều đoạn dốc và trơn trượt. Mùa mưa bão năm 2025, sạt lở khiến nhiều đoạn đường bị chia cắt.

Thôn có 71 hộ dân, trong đó 13 hộ nghèo. Cuộc sống khó khăn khiến việc học của trẻ em nơi đây càng cần sự đồng hành của nhà trường và thầy cô.

Thiếu nước sạch cũng là một trong những khó khăn lớn. Ngày mới lên điểm trường, không có nước uống, thầy Hà vận động bạn bè hỗ trợ 70 triệu đồng để làm đường ống dẫn nước suối từ trên núi về.

Do chưa có hệ thống lọc, mỗi sáng khoảng 4 giờ, thầy thức dậy nhóm lửa, đun nước sôi, để lắng rồi mang đến lớp cho học sinh uống.

Thầy cũng đặc biệt quan tâm những học sinh có hoàn cảnh khó khăn. Hai em Hồ Thanh Thiện và Hồ Hoàng Vinh đều mồ côi cha, mẹ không ở cùng. Thiện sống với bà ngoại, Vinh sống với bà nội. Hai người bà đều đã ngoài 80 tuổi và không còn khả năng lao động.

Thương học trò, thầy Hà nhận đỡ đầu, thường xuyên đến tận nhà thăm hỏi, mua thức ăn và những vật dụng cần thiết. Có lần Vinh bị sốt không thể đến trường, thầy chạy về dưới xuôi mua thuốc, thịt, cá, nước mắm rồi mang lên tận nhà.

“Nếu không có thầy Hà, tôi không biết phải làm sao”, bà Hồ Thị Sương, bà nội của Vinh, xúc động nói.

Với người dân thôn Tang, thầy Hà không chỉ là giáo viên mà đã trở thành người thân quen. Anh Hồ Văn Dũng có ba người con đang học tại điểm trường. Vợ chồng anh phải đi làm keo thuê hoặc vào rừng kiếm sản vật nên ít có thời gian chăm sóc con.

“Tôi rất biết ơn thầy Hà. Nhờ thầy mà các con được đến trường, được học chữ và chăm sóc tận tình. Người dân ở đây ai cũng quý thầy”, anh Dũng chia sẻ.

"Thầy giáo Trần Thanh Hà là người thầy tận tâm, nhiệt huyết và có tấm lòng yêu thương học trò. Cũng nhờ thầy Hà mà các em ở điểm trường thôn Tang mới có môi trường học tập tốt, được chăm sóc từng bữa ăn, giấc ngủ. Nhà trường rất trân quý và biết ơn sự đóng góp của thầy cho sự nghiệp giáo dục vùng cao”, Hiệu trưởng Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học và THCS Trà Bùi Đỗ Thị Lệ chia sẻ.