Bài 1 - Gieo từ tuổi mười tám

VHO - LTS: Xây dựng đội ngũ cán bộ đủ phẩm chất, năng lực và uy tín là công việc phải được chuẩn bị từ sớm, thay vì chờ đến khi quy hoạch hay tuyển dụng mới bắt đầu tìm nguồn. Từ thực tiễn Quảng Trị, công tác phát triển đảng viên trẻ đang được đặt trong định hướng chuẩn bị lực lượng kế cận lâu dài, đặc biệt tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Loạt bài ghi nhận cách địa phương phát hiện, bồi dưỡng những nhân tố có triển vọng ngay từ tuổi mười tám, để sau nhiều năm có thêm những cán bộ trưởng thành từ chính quê hương mình.

Tại Trường PTDT Nội trú THPT Quảng Trị, nhiều học sinh người Bru - Vân Kiều, Ma Coong, Rục... đang từng ngày học tập, rèn luyện với ước mơ trở thành giáo viên, bác sĩ, kỹ sư hay cán bộ để trở về xây dựng quê hương. Bên cạnh nhiệm vụ truyền đạt kiến thức, nhà trường còn chú trọng nhận diện những học sinh có phẩm chất, năng lực và tinh thần cống hiến. Từ mái trường phổ thông, Quảng Trị đã bắt đầu chuẩn bị lực lượng cán bộ cho tương lai, khi các em vừa bước vào tuổi mười tám.

 Bắt đầu trước khi cần cán bộ

Công tác cán bộ là việc của tương lai, nhưng phải được chuẩn bị từ hiện tại. Để một người đủ năng lực đảm nhận nhiệm vụ ở cơ sở cần nhiều năm học tập, rèn luyện và trưởng thành qua thực tiễn. Quá trình ấy không thể hoàn tất sau một kỳ tuyển dụng hay một khóa đào tạo ngắn hạn.

Yêu cầu này càng rõ tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Người cán bộ trưởng thành từ chính bản làng có lợi thế am hiểu ngôn ngữ, phong tục, tập quán, biết cách vận động Nhân dân và tạo dựng sự tin cậy trong cộng đồng. Những phẩm chất ấy khó hình thành trong thời gian ngắn đối với cán bộ được điều động từ nơi khác đến.

Từ thực tiễn đó, Quảng Trị chủ động tìm kiếm những học sinh có phẩm chất, năng lực và khát vọng cống hiến ngay từ bậc THPT, tạo điều kiện để các em tiếp tục phấn đấu trong những môi trường học tập, công tác sau này. Phát triển đảng viên trong học sinh vì thế được đặt trong định hướng lâu dài, gắn với yêu cầu xây dựng đội ngũ kế cận cho hệ thống chính trị, thay vì chỉ được xem là nhiệm vụ riêng của các trường học.

Ông Nguyễn Lương Bình, Trưởng Ban Tổ chức Tỉnh ủy Quảng Trị cho biết, bậc THPT là giai đoạn quan trọng để hình thành lý tưởng cách mạng và bản lĩnh chính trị. Nếu được định hướng đúng, tiếp tục rèn luyện trong những môi trường phù hợp, các em có thể trở thành lực lượng cán bộ trẻ có chất lượng, góp phần bảo đảm tính kế thừa của hệ thống chính trị, nhất là tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Tại Trường PTDT Nội trú THPT Quảng Trị, việc lựa chọn nhân tố để giới thiệu, bồi dưỡng cho Đảng không đợi đến năm cuối cấp. Ngay từ khi vào trường, học sinh đã được theo dõi qua kết quả học tập, sinh hoạt Đoàn, ý thức chấp hành kỷ luật, tinh thần trách nhiệm và cách ứng xử với bạn bè. Giờ học trên lớp, hoạt động ngoại khóa, lao động tập thể và sinh hoạt nội trú đều giúp thầy cô, chi bộ nhà trường nhận diện sự tiến bộ của từng em, thay vì chỉ căn cứ vào bảng điểm.

Cách làm ấy cho thấy việc chuẩn bị nguồn phát triển Đảng không phải là sự lựa chọn ở một thời điểm, mà là quá trình quan sát và đồng hành lâu dài. Qua từng năm học, những đoàn viên có ý thức phấn đấu, biết sống có trách nhiệm với tập thể sẽ dần được nhận diện để tiếp tục thử thách, bồi dưỡng.

Chọn những người phù hợp nhất

Chất lượng của quá trình tạo nguồn ở Quảng Trị không được đo bằng số học sinh được kết nạp Đảng mỗi năm, mà ở việc lựa chọn đúng những nhân tố thực sự có triển vọng. Trường PTDT Nội trú THPT Quảng Trị là một trong những đơn vị thể hiện rõ quan điểm này.

Hơn 30 năm qua, nhà trường vừa thực hiện nhiệm vụ giáo dục con em các dân tộc Bru - Vân Kiều, Ma Coong, Rục và nhiều dân tộc thiểu số khác, vừa tạo môi trường để các em rèn luyện bản lĩnh, ý thức trách nhiệm và tinh thần cống hiến. Với chi bộ nhà trường, công tác phát triển đảng viên không bắt đầu từ khi lập hồ sơ đề nghị kết nạp, mà được chuẩn bị trong suốt ba năm học phổ thông.

Theo thầy giáo Phạm Hồng Việt, Bí thư Chi bộ, Hiệu trưởng nhà trường, học lực là một tiêu chí quan trọng nhưng chưa đủ. Chi bộ đặc biệt chú ý đến sự gương mẫu, tinh thần tiên phong, khả năng nhận việc khó và tác động tích cực của mỗi học sinh đối với tập thể. “Một học sinh học rất giỏi chưa chắc đã phù hợp để giới thiệu kết nạp Đảng nếu chưa thể hiện được tinh thần tiên phong và trách nhiệm với tập thể. Trong khi đó, nhiều em học lực khá nhưng luôn gương mẫu, sẵn sàng nhận việc khó, biết đặt lợi ích chung lên trên lợi ích cá nhân lại được chi bộ đánh giá cao”, thầy Phạm Hồng Việt chia sẻ.

Quan điểm ấy giúp công tác phát triển đảng viên của nhà trường giữ được yêu cầu về chất lượng, tránh chạy theo thành tích hay số lượng. Đặc thù của mô hình nội trú cũng tạo điều kiện để thầy cô hiểu học sinh đầy đủ hơn. Ngoài giờ học, các em còn bộc lộ phẩm chất qua việc giữ gìn nề nếp, hỗ trợ bạn bè, tham gia lao động tập thể và xử lý những tình huống trong cuộc sống. Sự tiến bộ vì thế được nhìn nhận qua cả một quá trình, thay vì từ một vài kết quả nổi bật nhất thời.

Trên cơ sở đó, chi bộ lựa chọn những đoàn viên ưu tú để tiếp tục giáo dục, thử thách và hoàn thiện các điều kiện cần thiết. Tuy nhiên, lễ kết nạp Đảng không được xem là điểm kết thúc. Khi rời trường, các em vẫn được động viên tiếp tục học tập, rèn luyện tại trường đại học, trong lực lượng vũ trang hoặc ở các cơ quan, đơn vị. Với những học sinh chưa đủ điều kiện kết nạp khi còn học phổ thông, quá trình phấn đấu vẫn được nối tiếp trong môi trường mới.

Từ cách làm này, nhiều học sinh dân tộc thiểu số đã từng bước khẳng định mình. Có em được kết nạp Đảng khi đang học lớp 12; có em tiếp tục rèn luyện tại trường đại học rồi mới đủ điều kiện đứng vào hàng ngũ của Đảng. Điểm chung giữa các em không phải là một thành tích nổi bật trong một thời điểm, mà là sự bền bỉ trong học tập, sinh hoạt và hoạt động tập thể từ những năm phổ thông.

Chuẩn bị đội ngũ kế cận là công việc không thể đánh giá bằng kết quả của một năm hay một nhiệm kỳ. Hiệu quả chỉ được nhìn thấy sau nhiều năm, khi những học sinh từng được lựa chọn, dìu dắt từ ghế nhà trường tiếp tục trưởng thành, mang tri thức, bản lĩnh và khát vọng cống hiến trở về phục vụ quê hương. Nguồn cán bộ của ngày mai vì thế cần được vun đắp từ sớm, ngay từ tuổi mười tám. 

(Còn tiếp)