Trường Hà gìn giữ di sản hát Then, đàn Tính

VHO - Từ những làn điệu Then, tiếng đàn Tính đến dân ca, dân vũ các dân tộc, xã Trường Hà, tỉnh Cao Bằng đang tạo thêm không gian để nghệ nhân trao truyền văn hóa truyền thống cho thế hệ kế cận, góp phần gìn giữ bản sắc cộng đồng và phát triển du lịch gắn với Khu di tích lịch sử Pác Bó.

UBND xã Trường Hà vừa tổ chức ra mắt Câu lạc bộ hát Then, đàn Tính, hát dân ca, dân vũ xóm Đôn Chương; báo cáo kết quả lớp truyền dạy hát Then, đàn Tính truyền thống xóm Xuân Đại và chuỗi hoạt động trải nghiệm không gian văn hóa địa phương.

Câu lạc bộ xóm Đôn Chương có 25 thành viên, lớp truyền dạy tại xóm Xuân Đại có 25 học viên, gồm các nghệ nhân dân gian, hạt nhân văn nghệ và những người có năng khiếu, yêu thích nghệ thuật truyền thống.

Giữ tiếng Then trong đời sống cộng đồng

Hát Then, đàn Tính là loại hình nghệ thuật gắn bó sâu sắc với đời sống văn hóa, tâm linh của đồng bào Tày, Nùng, Thái. Lời Then chứa đựng những quan niệm về cuộc sống, tình yêu thiên nhiên, tình nghĩa gia đình, đạo lý làm người và ước vọng về cuộc sống no ấm. Tiếng đàn Tính mượt mà hòa cùng lời ca tạo nên sức truyền cảm riêng, được trao truyền qua hình thức truyền miệng và diễn xướng.

Đối với người Tày, Nùng ở Trường Hà, Then còn phản ánh phong tục, tình cảm và mối quan hệ cộng đồng, từ sự gắn bó trong gia đình, dòng họ đến tinh thần đoàn kết, tương trợ giữa các thành viên trong thôn bản. Vì vậy, gìn giữ Then không chỉ là bảo lưu làn điệu hay kỹ năng sử dụng nhạc cụ, mà còn là trao truyền những giá trị văn hóa, tình cảm và tri thức dân gian qua các thế hệ.

Trong quá trình học tập, thành viên câu lạc bộ và học viên được hướng dẫn thực hành hát Then, đàn Tính, đồng thời học hát dân ca, dân vũ và kỹ năng dàn dựng, biên đạo, luyện tập các tiết mục ca, múa, nhạc mang bản sắc dân tộc. Việc kết hợp học với thực hành biểu diễn giúp các thành viên tham gia nâng cao kỹ năng, tạo lực lượng nòng cốt duy trì sinh hoạt văn hóa tại cộng đồng.

Cùng với Then, các làn điệu dân ca, điệu múa truyền thống của các dân tộc trên địa bàn được đưa vào hoạt động câu lạc bộ, góp phần làm phong phú đời sống văn nghệ, tạo cơ hội để người dân giao lưu, học hỏi và giới thiệu bản sắc của cộng đồng mình.

Để hỗ trợ hoạt động lâu dài, Đảng ủy, HĐND, UBND và Ủy ban MTTQ xã Trường Hà trao tặng lớp truyền dạy xóm Xuân Đại 10 cây đàn Tính, 10 bộ trang phục nữ dân tộc và một bộ thiết bị âm thanh. Câu lạc bộ xóm Đôn Chương được hỗ trợ một bộ thiết bị âm thanh phục vụ sinh hoạt, luyện tập và biểu diễn.

Tại chương trình ra mắt, thành viên câu lạc bộ và học viên trình diễn 13 tiết mục dân ca, dân vũ, dân nhạc truyền thống, thu hút đông đảo người dân và du khách theo dõi, cổ vũ. Những tiết mục là kết quả cụ thể của quá trình truyền dạy, đồng thời tạo điều kiện để các thành viên tiếp tục rèn luyện, gắn bó với nghệ thuật dân gian.

Gắn bảo tồn văn hóa với du lịch Pác Bó

Bên cạnh chương trình biểu diễn, chuỗi hoạt động còn tạo không gian để người dân và du khách trải nghiệm, tìm hiểu văn hóa truyền thống của đồng bào các dân tộc trên địa bàn.

Hoạt động được triển khai trong khuôn khổ Dự án 6 về bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch, thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Từ việc xây dựng câu lạc bộ, truyền dạy cho thế hệ kế cận đến duy trì biểu diễn dân ca, dân vũ, Trường Hà hướng tới bảo tồn di sản ngay tại cộng đồng, đồng thời từng bước xây dựng sản phẩm trải nghiệm văn hóa, quảng bá hình ảnh quê hương và Khu di tích lịch sử Pác Bó tới du khách.