An Giang mang “Không gian văn hóa của đồng bào Chăm Islam” tới Thủ đô

VHO - Đồng bào Chăm Islam ở An Giang sẽ trình diễn các tiết mục văn nghệ đặc sắc, cùng giới thiệu đời sống văn hóa đặc trưng, sản phẩm nghề dệt thủ công, trình diễn thực hành chế biến ẩm thực Chăm tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam.

Sáng 23.10, Phó Chủ tịch UBND xã Châu Phong Nguyễn Văn Hợp cho biết, hơn 30 nghệ nhân, người có uy tín, người am hiểu văn hóa Chăm Islam, diễn viên quần chúng… tham gia chương trình “Sắc hương đại ngàn”, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam trong tháng 10.2026.

Chương trình lần này nhằm đưa “Không gian văn hóa của đồng bào Chăm Islam ở tỉnh An Giang”, giới thiệu, quảng bá tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam thông qua tái hiện Tết Roya, cùng với giao lưu văn hóa, văn nghệ, giới thiệu trang phục, nghề dệt thủ công và văn hóa ẩm thực.

Qua đó, cũng để phát huy vai trò chủ thể của nghệ nhân, người có uy tín và đồng bào Chăm Islam trong thực hành, giới thiệu và trao truyền các giá trị văn hóa truyền thống. Đồng thời, tăng cường giao lưu với các cộng đồng dân tộc đang hoạt động tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam.

Các nghệ nhân và diễn viên quần chúng sẽ trình diễn trang phục của đồng bào Chăm; biểu diễn dân ca Chăm, cùng nhiều tiết mục đơn ca nam, song ca nam nữ, tam ca nữ, tốp ca nam nữ… với các bài hát về “An Giang miền đất đứng”, “Dệt lụa đêm trăng”, “Về thăm cô gái làng Chăm”, “Làng Chăm bên dòng sông Hậu”…

Bên cạnh đó, còn giới thiệu kiến trúc Thánh đường, đời sống văn hóa đặc trưng; trưng bày trang phục, khăn Maspok, sản phẩm nghề dệt thủ công; trình diễn thực hành chế biến ẩm thực Chăm, trọng tâm là các loại bánh ha ka ling và ha pây ka rah…

Đặc biệt, của chương trình là tái hiện Tết Roya của đồng bào Chăm Islam ở An Giang.

Theo ông Go Sa Ly, Phó giáo cả Thánh đường Mubarak (xã Châu Phong), đối với người Chăm Islam, tháng nhịn chay Ramadan diễn ra từ ngày 1.9 đến 30.9 theo Hồi lịch và là tháng thiêng liêng trong đời sống tôn giáo.

Trong suốt tháng này, từ khi bình minh bắt đầu cho đến lúc mặt trời lặn, người tín đồ thực hiện việc nhịn ăn, nhịn uống và giữ gìn bản thân theo giáo luật. Do đó, khi trời còn chưa sáng, trong những căn nhà Chăm thì người mẹ chuẩn bị bữa ăn, người cha gọi các con thức dậy, mọi người quây quần bên nhau dùng bữa.

Sau khi ăn xong, cũng là lúc mặt trời lên và ngày nhịn chay chính thức bắt đầu. Mặc dù, thực hiện nhịn ăn, nhịn uống vào ban ngày, nhưng mọi người vẫn duy trì sinh hoạt như bình thường.

Cứ như vậy cho đến ngày thứ 29 của tháng Ramadan, những người có chức sắc và uy tín trong làng bắt đầu coi “trăng non”. Nếu thấy có trăng non xuất hiện thì ngày mai sẽ là Tết Roya; ngược lại chưa thấy trăng non xuất hiện thì thêm 1 ngày nhịn chay nữa, tức là ngày thứ 30 và sau ngày 30 sẽ bắt đầu Tết Roya.

Ông Go Sa Ly chia sẻ thêm, trong ánh sáng đầu tiên của ngày Tết Roya, những bộ trang phục đẹp được mặc lên, những căn nhà trở nên tươi vui hơn, trẻ nhỏ háo hức chờ đợi… Đối với nam giới thì đến Thánh đường thực hiện nghi thức của ngày tết, cầu mong bình an cho gia đình, cộng đồng và những người thân yêu.

Sau khi hoàn thành các nghi lễ tại Thánh đường, mọi người trao cho nhau những cái bắt tay, ôm thâm tình, cùng yêu thương, đoàn kết… Lúc này những con đường làng Chăm trở nên rộn ràng. Tại các gia đình thì những mâm bánh, món ăn… được dọn lên, cùng đoàn tụ.  

Người thân, hàng xóm cũng ghé thăm nhau, những người đi xa trở về và những vị khách phương xa cũng được đón tiếp bằng sự chân tình vốn có của người Chăm…  

Chị No Ra Sa, 36 tuổi, ngụ xã Châu Phong tỏ ra vui mừng và vinh dự khi lần đầu tiên được tham gia đoàn ra Hà Nội biểu diễn các tiết mục đặc sắc của đồng bào Chăm. Ngoài việc biểu diễn còn là cơ hội để giao lưu, học hỏi về văn hóa, nghệ thuật của các dân tộc…

Theo kế hoạch, An Giang sẽ giới thiệu “Không gian văn hóa của đồng bào Chăm Islam”, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Hà Nội), vào ngày 24 và 25.10.2026.