Gìn giữ tiếng khèn Mông trên rẻo cao Sin Suối Hồ

VHO - Lớp truyền dạy kỹ thuật chế tác và sử dụng khèn Mông năm 2026 tại xã Sin Suối Hồ, tỉnh Lai Châu, góp phần bảo tồn tri thức dân gian, trao truyền giá trị văn hóa truyền thống và khơi dậy niềm tự hào dân tộc trong thế hệ trẻ.

Ngày 22.10, Bảo tàng tỉnh Lai Châu phối hợp với UBND xã Sin Suối Hồ tổ chức khai mạc lớp truyền dạy “Kỹ thuật chế tác và sử dụng nhạc cụ Khèn” dân tộc Mông năm 2026.

Tham dự lễ khai mạc có đại diện lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lai Châu, Bảo tàng tỉnh cùng lãnh đạo UBND xã Sin Suối Hồ. Lớp truyền dạy có 30 học viên là đồng bào dân tộc Mông đến từ các bản Căn Câu, Hoàng Liên Sơn, Sàng Mà Pho và Sin Suối Hồ, cùng sự hướng dẫn trực tiếp của các nghệ nhân, người am hiểu và nắm giữ di sản văn hóa truyền thống.

Khèn Mông là nhạc cụ truyền thống giữ vị trí quan trọng trong đời sống văn hóa, tinh thần của đồng bào dân tộc Mông. Không chỉ là phương tiện thể hiện tình cảm, tâm tư, tiếng khèn còn gắn bó mật thiết với các lễ hội, sinh hoạt cộng đồng, phong tục, tập quán và nhiều dấu mốc quan trọng trong đời sống.

Đối với đồng bào dân tộc Mông ở Sin Suối Hồ, kỹ thuật chế tác và nghệ thuật trình diễn khèn là những giá trị văn hóa được tích lũy, gìn giữ và trao truyền qua nhiều thế hệ.

Để chế tác một chiếc khèn Mông, người thợ cần có kiến thức, kinh nghiệm và sự khéo léo trong từng công đoạn. Trong khi đó, nghệ thuật trình diễn đòi hỏi người học phải kiên trì luyện tập, thành thạo kỹ năng sử dụng nhạc cụ và hiểu những giá trị văn hóa gắn với tiếng khèn.

Vì vậy, công tác bảo tồn di sản không chỉ chú trọng duy trì nghệ thuật diễn tấu mà còn cần gìn giữ kỹ thuật chế tác, sử dụng khèn và trao truyền tri thức dân gian cho thế hệ kế tiếp.

Tại lớp học, các nghệ nhân, người am hiểu trực tiếp hướng dẫn học viên những kiến thức, kỹ năng cơ bản về chế tác, sử dụng và thực hành diễn tấu khèn Mông. Qua quá trình học tập, thực hành, các học viên từng bước nâng cao kỹ năng, hiểu sâu hơn về giá trị của nhạc cụ truyền thống, từ đó góp phần duy trì tiếng khèn trong các hoạt động văn hóa, văn nghệ tại địa phương.

Việc Bảo tàng tỉnh Lai Châu  tổ chức lớp truyền dạy tại xã Sin Suối Hồ còn góp phần phát huy vai trò chủ thể của cộng đồng trong bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể. Nếu nghệ nhân là những người trực tiếp trao truyền tri thức, kinh nghiệm thì thế hệ trẻ chính là lực lượng kế thừa, tiếp tục thực hành và lan tỏa các giá trị văn hóa truyền thống trong đời sống đương đại.

Thông qua hoạt động này, Bảo tàng tỉnh Lai Châu và chính quyền địa phương hướng tới nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cộng đồng trong gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc, đồng thời tạo điều kiện để di sản khèn Mông tiếp tục được trao truyền và phát huy giá trị, góp phần làm phong phú đời sống văn hóa tinh thần của đồng bào các dân tộc trên địa bàn tỉnh.