Rộn ràng lễ hội Xuống đồng của đồng bào Cao Lan

VHO - Trong khuôn khổ sự kiện “Sắc Xuân trên mọi miền Tổ quốc” năm 2026, không gian Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đoài Phương, Hà Nội) trở nên náo nhiệt với màn tái hiện lễ hội Xuống đồng (lễ hội Lồng Tồng) của đồng bào Cao Lan (Sán Chay) đến từ xã Yên Lãng (Phú Thọ).

Đây là hoạt động văn hóa tâm linh đặc sắc, mang theo khát vọng về một năm mới mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu và cuộc sống ấm no.

Giữa nếp nhà sàn truyền thống, lễ hội Xuống đồng hiện ra vừa trang nghiêm vừa gần gũi.

Ngay từ sớm, đồng bào Cao Lan đã cùng nhau chuẩn bị bàn thờ thần linh và dựng cây nêu cao vút - biểu tượng kết nối đất trời.

Mở đầu phần lễ, thầy mo (chủ lễ) cùng người dân rước lễ vật đi vòng quanh bàn thờ. Các vật phẩm dâng cúng gồm hoa trái, bánh và các nông sản địa phương, thể hiện lòng thành kính và sự hòa hợp giữa con người với thiên nhiên.

Trong tiếng trống và tiếng thanh la vang vọng, thầy mo tiến hành nghi thức cúng cầu mùa, đọc bài văn khấn cổ kính mời thần linh chứng giám, phù hộ cho "nhân khang vật thịnh", lúa đầy bồ, trâu bò sinh sôi.

Khoảnh khắc xúc động nhất là khi thầy mo thực hiện nghi thức xin đài âm dương. Khi một đồng sấp, một đồng ngửa vang lên trên mâm lễ - tín hiệu thần linh đã chấp thuận lời cầu cầu nguyện - cũng là lúc không khí lễ hội chuyển sang phần hội đầy sôi động.

Sau phần lễ, không gian Làng Văn hóa như hóa thành một bản làng Cao Lan thu nhỏ với những điệu nhảy, câu hát truyền thống.

Điều múa  “Tắc xình” - điệu nhảy dân gian lâu đời mô phỏng các hoạt động sản xuất nông nghiệp - được các nghệ nhân trình diễn nhịp nhàng.

Bên cạnh đó, những câu hát “Sình ca” vang lên như lời chúc tụng may mắn, tạo nên một bầu không khí xuân ấm áp và đầy sức sống.

Tâm điểm của lễ hội là nghi thức dắt trâu ra đồng. Thầy cúng trực tiếp chỉ dẫn trâu đi những đường cày đầu tiên trên thửa ruộng tượng trưng.

Trong trang phục áo đỏ, váy chàm và thắt lưng xanh nổi bật, các chàng trai, cô gái Cao Lan cùng nhau thực hiện các động tác chọc lỗ, tra hạt và cấy lúa.

Mỗi động tác nhịp nhàng không chỉ tái hiện hình ảnh lao động quen thuộc mà còn mang ý nghĩa tượng trưng cho sự sinh sôi, vòng tuần hoàn của đất trời.

Thửa ruộng được cấy trong ngày hội sẽ được chăm sóc kỹ lưỡng cho đến vụ thu hoạch để lấy hạt gạo dâng cúng trong lễ cơm mới.

Lễ hội Xuống đồng của người Cao Lan không chỉ là một nghi thức cầu mùa mà còn chứa đựng những câu chuyện nhân văn sâu sắc.

Lễ hội nhắc nhở con cháu phải biết trân trọng hạt thóc, quý trọng sức lao động và giữ gìn thiên nhiên.

Tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam, du khách không chỉ được xem trình diễn mà còn hào hứng tham gia các trò chơi dân gian, hòa mình vào tinh thần đoàn kết của cộng đồng các dân tộc.

Sự kiện khép lại nhưng âm vang của tiếng trống hội và sắc màu thổ cẩm vẫn đọng lại sâu đậm, góp phần lan tỏa vẻ đẹp của bản sắc văn hóa Cao Lan giữa lòng Thủ đô.