Quảng Trị: Đưa bình đẳng giới vào từng nếp nhà ở Đá Chát

VHO - Bằng những câu chuyện gần gũi trong đời sống, chị Hồ Thị Thư, Trưởng bản Đá Chát, xã Trường Sơn, giúp bà con Bru - Vân Kiều hiểu rõ hơn về bình đẳng giới, từng bước thay đổi cách ứng xử trong mỗi gia đình.

Bắt đầu từ chuyện trong nhà

Chị Hồ Thị Thư, sinh năm 1972, hiện vừa là Trưởng bản Đá Chát, vừa đảm nhiệm vai trò Tổ trưởng Tổ truyền thông cộng đồng. Hai công việc giúp chị gần dân, hiểu từng hoàn cảnh và kịp thời nắm bắt những vấn đề liên quan đến phụ nữ, trẻ em trong bản.

Qua các lớp tập huấn thuộc Dự án 8, chị Thư được bổ sung kiến thức về giới, bình đẳng giới cùng kỹ năng tuyên truyền, xử lý tình huống tại cộng đồng. Nhưng khi trở về Đá Chát, những khái niệm trong tài liệu phải được chuyển thành cách nói gần gũi thì bà con mới dễ hiểu, dễ tiếp nhận.

“Ở bản, nếu nói nhiều khái niệm thì bà con khó nhớ. Tôi thường lấy chuyện trong mỗi gia đình để giải thích, như con trai hay con gái đều cần được học hành; vợ chồng phải cùng bàn bạc, chia sẻ công việc và tôn trọng nhau”, chị Thư nói.

Qua cách truyền đạt ấy, bình đẳng giới không còn là điều xa xôi. Đó là khi người vợ được tham gia bàn chuyện làm ăn, chi tiêu; con gái không bị thu hẹp cơ hội học tập; việc chăm sóc con cái và vun vén gia đình không mặc nhiên đặt lên vai phụ nữ.

Mỗi gia đình có một hoàn cảnh nên chị Thư không sử dụng một cách tuyên truyền cho tất cả. Có nội dung được đưa ra trong cuộc họp bản, nhưng những chuyện riêng tư hoặc dễ gây mặc cảm thường được chị gặp gỡ, trao đổi trực tiếp.

Muốn vận động được người dân, theo chị Thư, người tuyên truyền không chỉ biết nói mà còn phải biết lắng nghe. Khi hiểu được nguyên nhân, hoàn cảnh của người trong cuộc, chị mới lựa chọn được cách phân tích phù hợp, tránh khiến họ cảm thấy bị phê phán trước cộng đồng.

Chị Hồ Thị Nhân, người dân bản Đá Chát cho biết, bà con tin tưởng chị Thư bởi chị gần gũi, kiên trì và hiểu đời sống trong bản. Những điều chị tuyên truyền không chỉ xuất hiện trong các cuộc họp mà còn được nhắc lại qua những lần trò chuyện với từng gia đình.

“Chị Thư nói chuyện dễ hiểu, không nặng lời hay làm ai mất mặt. Có việc chị trao đổi chung với bà con, có chuyện lại đến tận nhà khuyên bảo, phân tích để mọi người cùng hiểu”, chị Nhân chia sẻ.

Sự tin tưởng ấy không hình thành sau một vài buổi tuyên truyền. Đó là kết quả của quá trình chị Thư gắn bó với cộng đồng, giải quyết công việc của bản và chân thành sẻ chia khi bước vào câu chuyện riêng của mỗi gia đình.

Tiếng nói của người trong bản

Điểm đáng chú ý trong cách làm tại Đá Chát là nội dung bình đẳng giới được truyền đạt bởi chính người của cộng đồng. Hiểu phong tục, ngôn ngữ và nếp sống của đồng bào mình, chị Thư biết vấn đề nào cần trao đổi thẳng thắn, chuyện gì phải kiên trì vận động.

Sau mỗi lần tập huấn, chị không chỉ mang về kiến thức mà còn có thêm kinh nghiệm xử lý những tình huống cụ thể. Các nội dung được chọn lọc, chuyển thành câu chuyện phù hợp với đời sống ở Đá Chát, thay vì truyền đạt nguyên xi theo tài liệu.

Theo bà Nguyễn Thị Bích Thủy, Chủ tịch Hội LHPN tỉnh Quảng Trị, những người gần dân, hiểu dân như chị Hồ Thị Thư giữ vai trò quan trọng trong việc đưa bình đẳng giới đến từng gia đình. Họ vừa truyền đạt chủ trương, vừa nắm bắt những vấn đề liên quan đến phụ nữ và trẻ em ngay từ cơ sở.

“Trưởng bản, người có uy tín và thành viên các Tổ truyền thông cộng đồng là những ‘cầu nối’ đưa Dự án 8 đến gần người dân. Hội sẽ tiếp tục bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng lồng ghép giới để lực lượng này vận động phù hợp với đặc điểm của từng địa bàn”, bà Thủy cho biết.

Tuy nhiên, hiệu quả truyền thông không chỉ được đo bằng số buổi tổ chức hay số người tham gia. Thước đo quan trọng hơn là sự chuyển biến trong mỗi gia đình: phụ nữ có thêm tiếng nói, trẻ em gái được bảo đảm cơ hội học tập và công việc chung được các thành viên cùng chia sẻ.

Những quan niệm đã tồn tại lâu đời khó thay đổi trong một sớm một chiều. Vì vậy, người truyền thông phải bền bỉ, hiểu chính sách nhưng cũng đủ gần gũi để bà con tin tưởng và sẵn sàng nói ra những vấn đề của mình.

Công việc của chị Hồ Thị Thư vì thế không dừng ở truyền đạt thông tin. Từ một ý kiến trong cuộc họp bản, một lần đến tận nhà hay một cuộc trò chuyện hằng ngày, chị đang góp phần đưa bình đẳng giới vào từng nếp nhà ở Đá Chát.