Quảng Ngãi: Hơn 200 năm gìn giữ 18 sắc phong quý tại chùa Hoa Sơn

VHO - Bên tả ngạn sông Trà Khúc, chùa Hoa Sơn hơn 200 năm tuổi lặng lẽ lưu giữ 18 sắc phong của các vua triều Nguyễn cùng hai sắc chỉ. Bộ sắc phong và sắc chỉ không chỉ góp phần kể lại câu chuyện lịch sử mà còn đưa du khách về với cội nguồn, văn hóa và tín ngưỡng của vùng đất Quảng Ngãi.

Những sắc phong kể chuyện mở cõi

Chùa Hoa Sơn được xây dựng trong khoảng thời gian từ năm 1793 đến năm 1800 bởi các bậc tiền hiền của bốn dòng họ Phan, Trần, Trịnh và Nguyễn ở vùng Nghĩa Phú xưa. Trải qua hơn 220 năm, ngôi chùa vẫn là nơi sinh hoạt tín ngưỡng quen thuộc của người dân địa phương, đồng thời lưu giữ những tư liệu lịch sử quý giá.

Theo Thượng tọa Thích Như Tiến, Phó trưởng Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Quảng Ngãi, Trụ trì chùa Hoa Sơn, nội dung các sắc phong và sắc chỉ ghi nhận, tôn vinh những nhân thần có công khai khẩn đất đai, bảo vệ và mở mang vùng đất dưới thời các chúa Nguyễn và triều Nguyễn.

Trong số đó có Quang Chiếu Vương Mai Đình Dõng, nhân vật được ghi nhận có công trong quá trình trấn giữ, khai mở vùng đất Quảng Nam; cùng Lương Văn Chánh, người có công khai mở vùng đất Phú Yên.

Đáng chú ý, đạo sắc sớm nhất được lưu giữ tại chùa được ban dưới triều vua Minh Mạng, đề ngày 24 tháng 9 năm Minh Mạng thứ ba (1822), phong tặng Quang Chiếu Vương Mai Đình Dõng.

Những sắc phong này là nguồn tư liệu có giá trị trong việc tìm hiểu lịch sử vùng đất, nhân vật, cộng đồng dân cư cũng như chính sách của triều Nguyễn trong việc ghi nhận công lao của những người có công với đất nước.

Trong 18 sắc phong hiện còn tại chùa Hoa Sơn, có 4 sắc dưới triều Minh Mạng, 7 sắc dưới triều Thiệu Trị, 5 sắc dưới triều Tự Đức và vua Đồng Khánh và vua Duy Tân mỗi vị ban một sắc.

Bên cạnh 18 sắc phong còn có hai sắc chỉ cho phép người dân thôn Phú Thọ tiếp tục thờ phụng các vị nhân thần theo truyền thống.

Sắc phong cổ giữa đời sống hôm nay

Đáng chú ý, những đạo sắc đã hơn 200 năm tuổi vẫn được bảo quản khá nguyên vẹn. Mỗi sắc dài khoảng 1,2m, rộng gần 0,5m, được viết trên giấy dóvà có triện son của nhà vua.

Các sắc được cất giữ cẩn thận trong những hộp gỗ sơn son. Nhờ đó, màu giấy, nét chữ và dấu triện vẫn còn khá rõ nét.

Anh Đặng Trung Giang, người dân xã An Phú, chia sẻ xúc động khi được trực tiếp xem những hiện vật đặc biệt này. Theo anh, các sắc phong vẫn giữ được màu sắc, hoa văn và dấu triện khá rõ sau hàng trăm năm.

“Được trực tiếp xem các sắc phong, tôi thấy việc gìn giữ, bảo quản 18 bản sắc phong qua hàng trăm năm là vô cùng giá trị. Những báu vật này giúp thế hệ trẻ như tôi ý thức hơn về trách nhiệm giữ gìn và xây dựng đời sống văn hóa”, anh Giang chia sẻ.

TS Nguyễn Đăng Vũ, nguyên Giám đốc Sở VHTTDL Quảng Ngãi, đánh giá bộ sắc phong là nguồn tư liệu quý, chứa đựng nhiều giá trị văn hóa, tâm linh và tín ngưỡng của người Việt xưa.

Theo ông, mỗi đạo sắc có thể cung cấp những thông tin cụ thể về thời gian, địa danh, nhân vật; qua đó hỗ trợ nghiên cứu lịch sử hình thành làng, xã, cộng đồng và dòng họ.

“Nhìn vào đó, con người biết trân trọng quá khứ, tri ân các bậc tiền nhân có công khai hoang, lập ấp, giữ nước”, TS Nguyễn Đăng Vũ nhận xét.

Điểm hẹn bình yên bên dòng Trà Khúc

Để những giá trị này đến gần hơn với người dân và du khách, chùa Hoa Sơn đã gửi bản sao các sắc phong đến cơ quan chuyên môn để phối hợp nghiên cứu, dịch nghĩa và hoàn thiện nội dung tiếng Việt của toàn bộ 18 đạo sắc.

Ông Trần Ngọc Xôn, Phó Chủ tịch UBND xã An Phú, cho biết địa phương tiếp tục phối hợp với Bảo tàng tỉnh Quảng Ngãi và các cơ quan liên quan nghiên cứu, phân tích, làm rõ giá trị lịch sử của bộ sắc phong; đồng thời nghiên cứu, lựa chọn những nội dung phù hợp để bổ sung vào tư liệu lịch sử, truyền thống của địa phương và quản lý thận trọng các hiện vật.

Thời gian tới, địa phương sẽ đồng hành cùng nhà chùa trong công tác bảo quản, lưu trữ và tuyên truyền để thế hệ trẻ hiểu hơn về những giá trị văn hóa, lịch sử của quê hương.

Nhà chùa cũng dự định trưng bày bản sao cùng bản dịch tiếng Việt của các sắc phong, giúp người dân, phật tử và du khách thuận tiện tìm hiểu khi đến chùa.

Chùa Hoa Sơn vì thế không chỉ là điểm đến tâm linh bình yên bên dòng Trà Khúc, mà còn là nơi du khách tìm về cội nguồn qua những sắc phong cổ, thêm trân trọng công lao tiền nhân và những giá trị văn hóa được trao truyền qua thời gian.