Tập trung định vị không gian văn hoá của tỉnh Quảng Trị

VHO - Chiều 13.1 tại Hà Nội, Uỷ viên BCH Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ VHTTDL Nguyễn Văn Hùng đã chủ trì buổi làm việc với lãnh đạo tỉnh Quảng Trị về tình hình phát triển VHTTDL năm 2025 và nhiệm vụ trọng tâm trong năm 2026 trên địa bàn tỉnh. Đồng chủ trì có Bí thư Tỉnh uỷ Quảng Trị Nguyễn Văn Phương.

Cùng dự buổi làm việc có các Thứ trưởng Bộ VHTTDL: Hoàng Đạo Cương, Hồ An Phong; lãnh đạo các cục, vụ, đơn vị chức năng thuộc Bộ VHTTDL và các đơn vị của tỉnh Quảng Trị.

VHTTDL đóng góp tích cực vào sự phát triển của tỉnh

Trình bày báo cáo về tình hình phát triển VHTTDL trên địa bàn tỉnh, Bí thư Tỉnh uỷ Quảng Trị Nguyễn Văn Phương cho biết trong năm 2025, lĩnh vực VHTTDL đã có sự tăng tốc, bứt phá và có nhiều đóng góp quan trọng vào sự phát triển toàn diện của tỉnh.

Cụ thể, lĩnh vực văn hóa có sự chuyển biến rõ nét cả về quy mô và chiều sâu, giữ vai trò then chốt trong việc thực hiện các chỉ tiêu Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh nhiệm kỳ 2020 - 2025. Nhiều sự kiện văn hóa quy mô lớn, mang tính biểu tượng được tổ chức thành công như: cầu truyền hình trực tiếp “Khúc ca khải hoàn” kỷ niệm 50 năm Giải phóng miền Nam tại Di tích quốc gia đặc biệt Đôi bờ Hiền Lương - Bến Hải; chương trình nghệ thuật đặc biệt “Quảng Trị hội tụ – tỏa sáng” tại phường Đồng Hới và phường Nam Đông Hà…

Công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa được triển khai bài bản, có tầm nhìn dài hạn. Tỉnh tập trung xây dựng Đề án bảo tàng quốc gia “Ký ức chiến tranh và khát vọng hòa bình”, hoàn thiện quy hoạch các di tích quốc gia đặc biệt như Đôi bờ Hiền Lương – Bến Hải, Cảng quân sự Đông Hà.

Trong năm, có 2 di tích được xếp hạng cấp quốc gia và 3 di sản văn hóa phi vật thể (lễ hội) được đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Đồng thời, tỉnh đã triển khai số hóa di sản, quy hoạch tu bổ, tôn tạo hệ thống di tích giai đoạn 2022–2025.

Lĩnh vực thể thao tiếp tục có bước phát triển tích cực, nhất là thể thao thành tích cao với nhiều kết quả nổi bật. Công tác tổ chức các giải đấu được thực hiện chuyên nghiệp, đa dạng, có sức lan tỏa, góp phần nâng cao đời sống tinh thần của nhân dân và từng bước khẳng định vị thế thể thao Quảng Trị trên đấu trường khu vực và quốc tế.

Đặc biệt, du lịch tiếp tục là điểm sáng trong phát triển kinh tế – xã hội, đạt mức tăng trưởng cao, hoàn thành và vượt các chỉ tiêu đề ra, khẳng định vai trò là một trong bốn trụ cột phát triển của tỉnh.

Công tác xúc tiến, quảng bá được đổi mới theo hướng bài bản, hiện đại; tăng cường hợp tác với các đài truyền hình lớn, hãng hàng không và cơ quan báo chí quốc tế để quảng bá hình ảnh du lịch tỉnh tại các thị trường trọng điểm như châu Âu, Bắc Mỹ và Úc. Nhiều sản phẩm, điểm đến du lịch của tỉnh được vinh danh ở tầm quốc gia và quốc tế.

Ngoài ra, công tác thông tin, tuyên truyền của tỉnh Quảng Trị có bước chuyển biến mạnh mẽ, từng bước chuyển từ phương thức quản lý truyền thống sang quản lý dựa trên nền tảng số; tuyên truyền kịp thời, hiệu quả các nhiệm vụ chính trị và sự kiện lớn; nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về báo chí, thông tin điện tử; hiện đại hóa thông tin cơ sở thông tin đối ngoại và truyền thông chuyên ngành VHTTDL.

Ông Nguyễn Văn Phương khẳng định, sự quan tâm đồng hành, hỗ trợ quan trọng của Bộ VHTTDL đã góp phần quan trọng vào nhiệm vụ phát triển kinh tế xã hội, gìn giữ bản sắc văn hóa, nâng cao đời sống tinh thần của nhân dân, đồng thời quảng bá hình ảnh quê hương Quảng Trị.

Trên cơ sở những kết quả đạt được và yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới, tỉnh Quảng Trị mong muốn Bộ VHTTDL tiếp tục quan tâm chỉ đạo và hỗ trợ tỉnh trong triển khai nhiệm vụ phát triển VHTTDL; đóng góp vào sự phát triển kinh tế xã hội và quốc phòng an ninh trong năm 2026 và những năm tiếp theo.

Cũng tại buổi làm việc, lãnh đạo tỉnh Quảng Trị đã kiến nghị, đề xuất một số nội dung liên quan đến Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai đoạn 2025 – 2030; Đề án xây dựng bảo tàng Ký ức chiến tranh và khát vọng hoà bình; Lễ hội vì hoà bình năm 2026; đăng cai tổ chức giai đoạn II Giải Bóng chuyền Vô địch Quốc gia năm 2026 và Năm Du lịch Quốc gia 2027…

Lãnh đạo một số đơn vị liên quan thuộc Bộ VHTTDL cũng đã cho ý kiến đối với một số kiến nghị, đề xuất từ phía tỉnh Quảng Trị.

Hình thành các trục văn hoá của Quảng Trị

Phát biểu tại buổi làm việc, Bộ trưởng Bộ VHTTDL Nguyễn Văn Hùng cho biết, trong những năm gần đây, đặc biệt từ đầu năm đến nay, nhiều địa phương đã chủ động đăng ký lịch làm việc với Bộ, thể hiện tinh thần coi trọng và quan tâm đến sự phát triển VHTTDL.

Lãnh đạo Bộ VHTTDL đã có các buổi làm việc với một số tỉnh; trên cơ sở Bộ hướng dẫn, Sở đồng hành, vì một sứ mệnh phát triển chung. Buổi làm việc với tỉnh Quảng Trị lần này cũng trên tinh thần đó, nhằm đưa ra những giải pháp cụ thể vì sự nghiệp phát triển VHTTDL trên địa bàn tỉnh.

Sau khi nghiên cứu báo cáo của tỉnh, Bộ trưởng nhận định khép lại năm 2025, tỉnh Quảng Trị đã đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận. Đặc biệt, lãnh đạo tỉnh Quảng Trị đã nhận thức rõ hơn về vai trò, vị trí của văn hoá để tập trung phát triển; coi đây là sức mạnh nội sinh, nguồn lực có tính chiều sâu để đóng góp vào sự phát triển của tỉnh Quảng Trị một cách bền vững.

Bộ trưởng cho biết thêm, nhìn rộng ra trên thế giới, các quốc gia muốn phát triển bền vững phải dựa vào văn hoá. Trong Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hoá Việt Nam, Nghị quyết nêu rõ phát triển văn hoá, con người là nền tảng, nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực to lớn, trụ cột, hệ điều tiết cho phát triển nhanh và bền vững đất nước. Ở những quốc gia phát triển, họ đều coi trọng sự phát triển của văn hoá. Bản sắc và thương hiệu của một vùng đất làm nên giá trị của sự phát triển.

Trên tinh thần của Nghị quyết và những kết quả đã đạt được của tỉnh Quảng Trị, Bộ trưởng đề nghị trong thời gian tới, tỉnh Quảng Trị phải tiếp tục xác định văn hoá là nền tảng tinh thần, động lực của sự phát triển.

Trong đó, Bộ trưởng đề nghị Sở VHTTDL tỉnh Quảng Trị phải tăng cường công tác tham mưu cho lãnh đạo tỉnh về việc tập trung định vị không gian văn hoá Quảng Trị. Trên cơ sở định vị không gian văn hoá đó, tiếp tục tham mưu để hình thành các trục văn hoá. Các trục bao gồm trục của lịch sử, hoà bình và cách mạng; trục biển đảo và sinh thái; trục văn hoá đô thị.

Đặc biệt, không gian văn hoá của Quảng Trị phải mang tính kết nối, có chiều sâu văn hoá, bề dày lịch sử và là nơi hội tụ ký ức cách mạng và khát vọng hoà bình; gắn liền với quảng bá hình ảnh con người Quảng Trị cần cù, chịu thương, chịu khó, bền gan, vững chí.

Cùng với đó, Bộ trưởng nhấn mạnh Quảng Trị phải tập trung định vị bản sắc văn hoá. Bản sắc của Quảng Trị phải mang chiều sâu văn hoá, thể hiện sự khác biệt và hấp dẫn được du khách. Một trong những gợi mở Bộ trưởng đặc biệt nêu rõ là triển khai các giải pháp để sớm đưa Lễ hội vì hoà bình trở thành lễ hội cấp quốc gia, chú trọng yếu tố quốc tế.

Bộ trưởng tiếp tục khẳng định, Quảng Trị phải ưu tiên phát triển, biến di sản thành tài sản. Những di tích, di sản của Quảng Trị phải trở thành điểm đến du lịch hấp dẫn; là sản phẩm điểm đến mang biểu tượng văn hoá; thông qua nghệ thuật đương đại để kể câu chuyện về văn hoá – du lịch của địa phương, giúp chạm đến cảm xúc của du khách, khiến du khách mong muốn sớm trở lại Quảng Trị.

Quảng Trị phải xác định du khách khi đến với Việt Nam ngoài mong muốn được ngắm nhìn cảnh quan thiên nhiên còn mong muốn được trải nghiệm sự khác biệt về văn hoá.

Về Đề án xây dựng bảo tàng Ký ức chiến tranh và khát vọng hoà bình, Bộ trưởng cho hay, Bộ VHTTDL hoàn toàn ủng hộ.

Tuy nhiên, Bộ trưởng lưu ý tỉnh Quảng Trị phải đưa ra những phương án cụ thể để khai thác hiệu quả thiết chế này; để bảo tàng không chỉ là nơi bảo tồn, lưu giữ hiện vật mà phải phát huy mạnh mẽ giá trị của hiện vật. Ngoài ra, phải ứng dụng công nghệ hiện đại trong số hoá bảo tàng, kể câu chuyện về văn hoá - lịch sử của Quảng Trị đến với du khách.

Cũng liên quan đến phát triển du lịch, Bộ trưởng nhấn mạnh người làm công tác du lịch của Quảng Trị phải có tầm nhìn, kiến thức tổng hợp; phải thật sự coi văn hoá là nguồn lực phát triển du lịch và đặt nền móng phát triển du lịch bền vững.

Với quyết tâm cao, cách làm phù hợp, Bộ trưởng tin tưởng sự nghiệp phát triển VHTTDL trên địa bàn tỉnh Quảng Trị, đặc biệt là văn hoá – du lịch sẽ tiếp tục đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn tỉnh.