Khai thác hiệu quả hơn các cơ hội hợp tác quốc tế để lan tỏa văn hóa Việt Nam ra thế giới

VHO - Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh, văn hóa không chỉ là sức mạnh mềm mà còn góp phần tăng cường gắn kết giữa các dân tộc, thúc đẩy hòa bình, hữu nghị và tạo động lực phát triển. Vì vậy, cần khai thác hiệu quả hơn các cơ hội hợp tác quốc tế để lan tỏa giá trị văn hóa, tri thức và văn minh Việt Nam ra thế giới.

Chiều 22.10, tại trụ sở Chính phủ, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà chủ trì Phiên họp lần thứ nhất Ban Công tác liên ngành đối ngoại và hội nhập quốc tế về văn hóa, xã hội, giáo dục - đào tạo.

Dự Phiên họp có Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ VHTTDL Lâm Thị Phương Thanh; Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Bùi Hoài Sơn; đại diện lãnh đạo Bộ, ngành…

Tại Phiên họp, các đại biểu tập trung thảo luận kế hoạch hoạt động của Ban Công tác, đề xuất nhiệm vụ cụ thể hóa chủ trương, đường lối của Đảng, Nhà nước về đối ngoại và hội nhập quốc tế trong các lĩnh vực văn hóa, xã hội, giáo dục – đào tạo.

Phát biểu tại Phiên họp, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ VHTTDL Lâm Thị Phương Thanh cho biết, Bộ sẽ lựa chọn một số di sản phù hợp để số hóa, chuẩn hóa dữ liệu, xây dựng nội dung đa ngôn ngữ, phục vụ bảo tồn, nghiên cứu, giáo dục, du lịch và quảng bá hình ảnh Việt Nam.

Theo Bộ trưởng, nguồn dữ liệu chính xác, có kiểm chứng và độ tin cậy cao sẽ giúp người dân, du khách quốc tế và cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài tiếp cận thông tin xác thực về đất nước, con người Việt Nam.

Bộ trưởng cũng nhấn mạnh yêu cầu gắn hợp tác quốc tế với phát triển nguồn nhân lực, tăng cường kết nối giữa cơ sở đào tạo với doanh nghiệp và thị trường; phát huy vai trò của chuyên gia, trí thức, nghệ sĩ, doanh nhân và người Việt Nam ở nước ngoài trong các hoạt động trao đổi, giảng dạy, chia sẻ tri thức...

Phát biểu tại Phiên họp, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Bùi Hoài Sơn đề xuất thúc đẩy mở ngành "Việt Nam học" tại một số quốc gia, tạo điều kiện để các cơ sở giáo dục đại học phát triển hợp tác quốc tế. Việc tăng cường giảng dạy, nghiên cứu về Việt Nam không chỉ đáp ứng nhu cầu giao lưu, hợp tác mà còn góp phần quảng bá văn hóa, lịch sử, con người Việt Nam và gia tăng sức mạnh mềm quốc gia.

Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương cũng đề cập việc phát huy nguồn lực của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, tôn vinh danh nhân lịch sử Việt Nam ở tầm quốc tế và thực hiện các chương trình hành động trong Mạng lưới các thành phố sáng tạo của UNESCO...

Các ý kiến tại phiên họp nhấn mạnh yêu cầu tăng cường kết nối giữa các lĩnh vực, phát huy nguồn lực trong nước và quốc tế, đưa các hoạt động đối ngoại văn hóa, xã hội, giáo dục – đào tạo đi vào chiều sâu. 

Phát biểu kết luận Phiên họp, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh yêu cầu tăng cường phối hợp liên ngành, nâng cao hiệu quả thực chất của hoạt động đối ngoại và hợp tác quốc tế; chủ động đề xuất sáng kiến, phát huy nguồn lực trong nước và quốc tế, qua đó nâng cao vị thế, vai trò và đóng góp của Việt Nam trên trường quốc tế.

Trước mắt, các cơ quan thành viên cần rà soát những nhiệm vụ còn lại của năm 2026, khẩn trương xây dựng kế hoạch công tác năm 2027. Kế hoạch phải xác định rõ từng nhiệm vụ, sản phẩm đầu ra và mục tiêu cần đạt được, ưu tiên những vấn đề chiến lược, quan trọng, đòi hỏi sự phối hợp liên ngành; hoàn thành kế hoạch chậm nhất vào ngày 30.11.2026.

Định hướng giai đoạn 2027–2030, Phó Thủ tướng xác định ba nhóm nhiệm vụ trọng tâm. 

Trước hết, rà soát, hoàn thiện thể chế, chính sách để nâng cao năng lực điều phối và hiệu quả thực hiện nhiệm vụ đối ngoại, hội nhập quốc tế về văn hóa, xã hội, giáo dục – đào tạo.

Các Bộ, cơ quan cần rà soát toàn diện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, chiến lược, đề án liên quan; xác định những nội dung cần sửa đổi, bổ sung phù hợp với yêu cầu phát triển đất nước và dự báo xu thế thế giới, nhất là những chuyển biến do dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo, kinh tế số, kinh tế tuần hoàn và các xu thế mới tạo ra.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh, hoàn thiện thể chế không chỉ nhằm nâng cao năng lực hội nhập mà còn phải bảo đảm lợi ích quốc gia, dân tộc, giữ vững chủ quyền quốc gia, trong đó có chủ quyền về văn hóa, giáo dục và đào tạo.

Đặc biệt, năm 2027, Việt Nam đăng cai APEC. Đây là sự kiện lớn của quốc gia, đòi hỏi các bộ, ngành liên quan chủ động phối hợp, tham gia xây dựng nội dung chương trình và bảo đảm sự thống nhất trong trao đổi tại các diễn đàn.

Nhóm nhiệm vụ trọng tâm thứ hai là rà soát, chuyển hóa các cam kết quốc tế thành nguồn lực phát triển, theo đúng tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

Phó Thủ tướng yêu cầu các cơ quan thống kê, phân loại rõ các điều ước quốc tế, cam kết thương mại, chương trình hợp tác trong khuôn khổ quan hệ đối tác chiến lược và các biên bản ghi nhớ; đánh giá kết quả thực hiện, nhận diện khó khăn, vướng mắc để có giải pháp thúc đẩy những nội dung mang lại giá trị thiết thực.

Việc rà soát không chỉ là trách nhiệm của cơ quan ngoại giao mà trước hết thuộc về các bộ, ngành trực tiếp triển khai hợp tác. Những nội dung có tiềm năng, mang lại lợi ích cần tiếp tục được thúc đẩy; những chương trình không còn phù hợp, kém hiệu quả hoặc mang tính hình thức cần được xem xét, đề xuất loại bỏ.

Nhóm nhiệm vụ trọng tâm thứ ba là chủ động kiến tạo, đề xuất sáng kiến tại các diễn đàn đa phương, qua đó nâng cao vị thế, vai trò và đóng góp của Việt Nam trên trường quốc tế.

Các Bộ, cơ quan cần chuẩn bị kỹ phương án tham gia các diễn đàn ASEAN, Liên Hợp Quốc, UNESCO, ILO, UNICEF, WHO và các cơ chế hợp tác phù hợp; chủ động tận dụng cơ hội để đề xuất sáng kiến gắn với lợi ích quốc gia và mục tiêu phát triển đất nước. 

Phó Thủ tướng cũng đề nghị các cơ quan nghiên cứu, chuẩn bị những sáng kiến mang dấu ấn Việt Nam để trao đổi nhân dịp Tổng Giám đốc UNESCO dự kiến thăm Việt Nam vào tháng 12.

Theo Phó Thủ tướng, văn hóa không chỉ là sức mạnh mềm mà còn góp phần tăng cường gắn kết giữa các dân tộc, thúc đẩy hòa bình, hữu nghị và tạo động lực phát triển. Vì vậy, cần khai thác hiệu quả hơn các cơ hội hợp tác quốc tế để lan tỏa giá trị văn hóa, tri thức và văn minh Việt Nam ra thế giới.

Phó Thủ tướng cũng đồng tình với các đề xuất về mở chương trình "Việt Nam học" ở nước ngoài, củng cố các thương hiệu văn hóa gắn với UNESCO, phát huy giá trị di sản và tôn vinh danh nhân Việt Nam ở tầm quốc tế... Đây là những hướng hợp tác cần được nghiên cứu, triển khai theo hướng tạo sức lan tỏa, góp phần quảng bá hình ảnh đất nước và phục vụ mục tiêu phát triển bền vững.

Bên cạnh đó, Phó Thủ tướng yêu cầu tăng cường truyền thông, quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam trên cơ sở phối hợp chặt chẽ giữa các Bộ, ngành. Nội dung truyền thông cần bảo đảm tính bao quát, liên thông giữa văn hóa, giáo dục, con người, y tế và phát triển nguồn nhân lực, thể hiện lợi ích chung của quốc gia, dân tộc, thay vì chỉ giới hạn trong phạm vi riêng của từng ngành.