Đề nghị bổ sung quy định bảo tồn kiến trúc truyền thống, không gian văn hóa cộng đồng

VHO - Đại biểu Quốc hội Vũ Minh Đạo đề nghị bổ sung vào dự án Luật Nhà ở (sửa đổi) yêu cầu bảo tồn kiến trúc truyền thống, cảnh quan và không gian văn hóa cộng đồng; đồng thời quy định việc phát triển nhà ở nhiều tầng phải phù hợp với điều kiện địa hình, nhu cầu thực tế và đặc điểm văn hóa của từng vùng.

Tiếp tục chương trình kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, các đại biểu Quốc hội tại Tổ 16 (gồm các Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Lai Châu và An Giang) thảo luận về dự án Luật Nhà ở (sửa đổi).

Áp dụng máy móc mẫu nhà ở đô thị có thể làm biến dạng không gian làng bản, mai một bản sắc văn hóa của đồng bào

Góp ý về điểm e khoản 2 Điều 6 dự thảo Luật, quy định phát triển nhà ở tại khu vực nông thôn, miền núi, biên giới, hải đảo phải phù hợp với phong tục, tập quán của từng dân tộc, đồng thời khuyến khích phát triển nhà ở theo dự án, nhà ở nhiều tầng, đại biểu Vũ Minh Đạo (Đoàn ĐBQH tỉnh Lai Châu) bày tỏ đồng tình với chủ trương cải thiện chất lượng nhà ở.

Tuy nhiên, đại biểu đề nghị cân nhắc kỹ việc khuyến khích phát triển nhà ở nhiều tầng tại khu vực miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Theo đại biểu, nhà ở của đồng bào không chỉ là nơi cư trú mà còn là không gian văn hóa, gắn liền với kiến trúc truyền thống, tập quán sinh hoạt và sự gắn kết cộng đồng. Vì vậy, việc phát triển nhà ở tại những khu vực này cần được xem xét trên cơ sở đặc điểm văn hóa và điều kiện thực tế của từng địa phương.

“Nếu áp dụng máy móc các mẫu nhà ở đô thị, không phù hợp với điều kiện thực tế, có thể làm biến dạng không gian làng bản, ảnh hưởng đến cảnh quan và từng bước làm mai một bản sắc văn hóa của đồng bào”, đại biểu lưu ý.

Từ đó, đại biểu Vũ Minh Đạo đề nghị bổ sung ngay tại điểm e khoản 2 Điều 6 yêu cầu bảo tồn kiến trúc truyền thống, cảnh quan và không gian văn hóa cộng đồng; đồng thời quy định việc phát triển nhà ở nhiều tầng phải phù hợp với điều kiện địa hình, nhu cầu thực tế và đặc điểm văn hóa của từng vùng.

Liên quan đến khoản 2 Điều 57 dự thảo Luật, quy định điều kiện hỗ trợ nhà ở đối với hộ gia đình, cá nhân, trong đó yêu cầu phải có đất ở hoặc đất phù hợp quy hoạch là đất ở và có đăng ký thường trú tại địa bàn nơi có nhà ở cần xây dựng, cải tạo, đại biểu Vũ Minh Đạo cho rằng, mặc dù các quy định này có cơ sở về quản lý, song vẫn có thể phát sinh những bất cập trong thực tiễn.

Đại biểu phân tích, tại vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vẫn còn những hộ nghèo chưa có đất ở hợp pháp hoặc đã sinh sống ổn định tại địa phương nhưng chưa đáp ứng điều kiện về đăng ký thường trú. Đây có thể chính là những hộ có nhu cầu hỗ trợ nhà ở cấp thiết nhất, nhưng lại không đủ điều kiện để thụ hưởng chính sách.

Từ thực tế đó, đại biểu đặt vấn đề cần làm rõ cách thức giải quyết đối với những người nghèo nhất, không có đất ở, nhằm bảo đảm chính sách hỗ trợ nhà ở thực sự đến được đúng đối tượng cần giúp đỡ.

Đại biểu đề nghị rà soát khoản 2 Điều 57 theo hướng phân biệt rõ chính sách hỗ trợ xây dựng nhà ở trên đất đã có với chính sách giải quyết chỗ ở cho các hộ không có đất ở; đồng thời bổ sung quy định dẫn chiếu đến cơ chế hỗ trợ đất ở, bố trí chỗ ở phù hợp theo quy định của pháp luật có liên quan.

Bảo đảm chính sách đến đúng người cần giúp đỡ

Cho ý kiến về đối tượng và điều kiện được thuê nhà ở công vụ quy định tại Điều 50 dự thảo Luật, Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Lai Châu Hoàng Quốc Khánh bày tỏ nhất trí với các quy định tại dự thảo. Tuy nhiên, đại biểu cho rằng, bên cạnh các đối tượng đã được quy định, cần nghiên cứu bổ sung một số nhóm đối tượng khác để đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Cụ thể, dự thảo Luật đã quy định đối tượng là cán bộ, công chức, viên chức, người lao động thuộc cơ quan Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và tổ chức chính trị - xã hội được điều động, luân chuyển, biệt phái từ cơ quan Trung ương về địa phương công tác, từ địa phương này đến địa phương khác hoặc do di chuyển từ nơi làm việc đến trung tâm chính trị mới sau khi thực hiện sắp xếp, tinh gọn bộ máy ở địa phương.

Tuy nhiên, theo đại biểu, dự thảo chưa đề cập đầy đủ đến đội ngũ viên chức giáo viên, nhân viên y tế hoặc công chức mới được tuyển dụng về công tác tại cấp xã.

“Tại các nơi vùng sâu, vùng xa, nếu không có chính sách để hỗ trợ về nhà ở thì việc giữ chân đội ngũ viên chức là rất khó khăn”, đại biểu nhấn mạnh.

Theo đại biểu Hoàng Quốc Khánh, hiện nay, Nhà nước đang ban hành các chính sách thu hút nhân lực trong lĩnh vực y tế, giáo dục nhằm nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh và chất lượng giáo dục tại vùng sâu, vùng xa.

Vì vậy, việc nghiên cứu bổ sung các đối tượng này vào quy định về nhà ở công vụ là cần thiết, góp phần tạo điều kiện để đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức yên tâm công tác tại địa bàn còn nhiều khó khăn.

Cũng liên quan đến chính sách hỗ trợ nhà ở, góp ý về Điều 57 dự thảo Luật quy định chính sách hỗ trợ nhà ở cho hộ gia đình, cá nhân tự xây dựng hoặc cải tạo, sửa chữa nhà ở thông qua chương trình mục tiêu quốc gia, chương trình đầu tư công về nhà ở, đại biểu Hoàng Quốc Khánh đề nghị bổ sung đối tượng thụ hưởng là các hộ gia đình bị ảnh hưởng bởi thiên tai, lũ lụt, có nguy cơ sạt lở, buộc phải di dời nhưng không thuộc các dự án tập trung tái định cư.

Từ thực tế tại các địa phương miền núi, đại biểu cho biết, khi xảy ra thiên tai, có những hộ gia đình sinh sống tại khu vực có nguy cơ sạt lở, không còn bảo đảm an toàn và buộc phải chuyển đến nơi ở khác.

Tuy nhiên, do các hộ sinh sống rải rác, không nằm trong khu vực phải di dời tập trung như một bản hoặc một nhóm hộ nên không thuộc đối tượng thụ hưởng chính sách hỗ trợ thông qua các chương trình mục tiêu quốc gia hoặc dự án ổn định dân cư.

Vì vậy, các hộ phải tự tìm đất ở, tự bỏ kinh phí xây dựng nhà mới trong khi điều kiện kinh tế còn nhiều khó khăn.

“Có những hộ gia đình vừa xây dựng nhà ở trong năm trước, nhưng đến năm nay lại đứng trước nguy cơ bị ảnh hưởng bởi nước lũ, buộc phải di chuyển đến nơi an toàn hơn. Việc phải tự lo đất ở và kinh phí xây dựng nhà mới tạo thêm gánh nặng lớn đối với những hộ vốn không khá giả, nhất là tại các địa bàn vùng sâu, vùng xa, vùng núi”, đại biểu nhấn mạnh.

Để có cơ chế hỗ trợ phù hợp, đại biểu Hoàng Quốc Khánh đề nghị bổ sung nhóm đối tượng nêu trên vào khoản 1 Điều 57 dự thảo Luật, đồng thời quy định rõ việc thụ hưởng chính sách phải có xác nhận của cơ quan có thẩm quyền.

Theo đó, cơ quan có thẩm quyền xác nhận hộ gia đình thuộc diện bị ảnh hưởng bởi thiên tai, có nguy cơ mất an toàn và buộc phải di chuyển chỗ ở, làm căn cứ xem xét hỗ trợ theo quy định.