Đại tướng Võ Nguyên Giáp qua đời (2013)

VHO - Ngày 4.10.2013, Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Tổng tư lệnh đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam, từ trần, để lại niềm tiếc thương sâu sắc trong lòng nhân dân. Ngày này còn ghi dấu những sự kiện đáng chú ý về văn học, văn hóa Chăm, kỹ năng lao động và lịch sử khoa học thế giới.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp qua đời

Ngày 4.10.2013, Đại tướng Võ Nguyên Giáp từ trần tại Hà Nội, hưởng thọ 103 tuổi. Sự ra đi của ông là mất mát lớn đối với Đảng, Nhà nước, Quân đội và nhân dân Việt Nam.

Sinh ngày 25.8.1911, Đại tướng là Tổng tư lệnh đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam, gắn liền với nhiều chiến dịch lớn trong hai cuộc kháng chiến, đặc biệt là Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954. Ông cũng có nhiều đóng góp trong xây dựng lực lượng vũ trang và sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc.

Không chỉ được ghi nhớ qua tài năng quân sự, Đại tướng còn để lại dấu ấn bởi lối sống giản dị, gần gũi với nhân dân. Cuộc đời và sự nghiệp của ông tiếp tục là đề tài nghiên cứu, trưng bày và giáo dục truyền thống lịch sử cho các thế hệ sau.

Tố Hữu - nhà thơ gắn bó với cách mạng và dân tộc

Ngày 4.10.1920, nhà thơ Tố Hữu, tên thật Nguyễn Kim Thành, sinh tại Thừa Thiên Huế (nay là TP. Huế). Ông là một trong những gương mặt tiêu biểu của thơ ca cách mạng Việt Nam thế kỷ XX, với sự nghiệp sáng tác gắn liền những chặng đường lịch sử của đất nước.

Từ tập thơ Từ ấy đến Việt Bắc, Gió lộng, Ra trận và Việt Nam - máu và hoa, thơ Tố Hữu thể hiện lý tưởng cách mạng, tình yêu quê hương và tinh thần đấu tranh giành độc lập. Nhiều tác phẩm của ông trở thành dấu ấn trong đời sống văn học và ký ức của nhiều thế hệ bạn đọc.

Bên cạnh sự nghiệp thi ca, Tố Hữu từng đảm nhiệm nhiều trọng trách trong bộ máy lãnh đạo. Những đóng góp của ông được ghi nhận bằng Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học, nghệ thuật đợt I năm 1996. Ông qua đời ngày 9.12.2002, hưởng thọ 82 tuổi.

Ngày toàn dân phòng cháy và chữa cháy

Ngày 4.10 hằng năm được xác định là Ngày toàn dân phòng cháy và chữa cháy theo Luật Phòng cháy và chữa cháy năm 2001. Đây là dịp nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, hộ gia đình và mỗi người dân trong phòng ngừa nguy cơ cháy, nổ.

Trong bối cảnh đô thị hóa, nhà ở kết hợp kinh doanh, nhà trọ, chung cư và cơ sở dịch vụ ngày càng phổ biến, việc tuân thủ quy định an toàn có ý nghĩa thiết thực. Các kỹ năng như sử dụng phương tiện chữa cháy ban đầu, nhận biết lối thoát nạn và xử lý khi có khói, lửa cần được phổ biến rộng rãi.

Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ năm 2024 có hiệu lực từ ngày 1.7.2025, tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý trong lĩnh vực này. Năm 2026 đánh dấu 25 năm Ngày toàn dân phòng cháy và chữa cháy.

Ngày Kỹ năng lao động Việt Nam tôn vinh người lao động có tay nghề

Ngày 4.10 hằng năm là Ngày Kỹ năng lao động Việt Nam, được xác lập theo Quyết định số 1486/QĐ-TTg ngày 1.10.2020 của Thủ tướng Chính phủ. Ngày này hướng tới nâng cao nhận thức xã hội về vai trò của kỹ năng nghề trong phát triển kinh tế và cải thiện năng suất lao động.

Theo quyết định, hoạt động hưởng ứng nhằm khuyến khích học tập, rèn luyện suốt đời; nâng cao trình độ của học sinh, sinh viên và người lao động; đồng thời tôn vinh những người có tay nghề cao, kỹ năng nghề nghiệp xuất sắc.

Một mục tiêu quan trọng khác là tăng cường liên kết giữa Nhà nước, nhà trường, doanh nghiệp và xã hội trong đào tạo nhân lực. Trong bối cảnh chuyển đổi số và thay đổi công nghệ, phát triển kỹ năng giúp người lao động thích ứng với thị trường việc làm đang biến đổi.

Công bố bản dịch bia đá Chăm Pa gần 600 năm tuổi tại Gia Lai

Ngày 4.10.2019, tại Gia Lai, bản dịch bia đá Chăm Pa có niên đại 1438-1439 được công bố. Đây là tư liệu đáng chú ý giúp tìm hiểu lịch sử, văn hóa và sự hiện diện của cộng đồng Chăm Pa ở khu vực Tây Nguyên.

Bia được làm bằng đá granite, cao khoảng 220cm, rộng 180cm và dày 140cm; hai mặt khắc chữ Chăm cổ. Giáo sư Arlo Griffiths thuộc Viện Viễn Đông Bác cổ Pháp dịch văn bản từ tiếng Chăm cổ sang tiếng Anh, sau đó được dịch sang tiếng Việt bởi nhà nghiên cứu Nguyễn Quang Tuệ.

Do nhiều ký tự đã phai mờ sau gần sáu thế kỷ, bản dịch mới giải mã được khoảng 80% nội dung. Dù chưa hoàn chỉnh, tấm bia cung cấp thêm cứ liệu cho nghiên cứu lịch sử khu vực và góp phần làm rõ giá trị di sản văn hóa Chăm Pa tại Gia Lai.

Sputnik 1 mở đầu kỷ nguyên vệ tinh nhân tạo

Ngày 4.10.1957, Liên Xô phóng Sputnik 1, vệ tinh nhân tạo đầu tiên của loài người, lên quỹ đạo Trái Đất. Sự kiện mở ra một chương mới trong lịch sử thám hiểm không gian và trở thành dấu mốc quan trọng của khoa học thế kỷ XX.

Sputnik 1 là một quả cầu kim loại có gắn các ăng-ten phát tín hiệu vô tuyến. Dù thiết kế tương đối đơn giản, vệ tinh đã chứng minh con người có thể đưa một thiết bị nhân tạo vào quỹ đạo và thu nhận tín hiệu từ ngoài không gian.

Việc phóng vệ tinh thúc đẩy sự phát triển của công nghệ tên lửa, viễn thông và nghiên cứu không gian. Ngày 4.10 cũng là ngày bắt đầu Tuần lễ Vũ trụ thế giới, diễn ra hằng năm từ ngày 4 đến 10.10 theo nghị quyết của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc năm 1999.