Ngày này năm xưa:

Tờ báo Sông Hương tục bản ra số đầu tiên ở Huế

TUẤN ĐÔNG

VHO - Ngày 19.6.1937, tờ báo Sông Hương tục bản ra số đầu tiên tại Huế. Tờ báo không chỉ phản ánh những vấn đề thời sự nóng bỏng mà còn góp phần truyền bá tư tưởng cách mạng, vận động quần chúng đấu tranh vì quyền lợi dân sinh, dân chủ. Cùng ngày này qua các thời kỳ lịch sử còn ghi nhận nhiều dấu mốc đáng chú ý về báo chí, văn học, văn hóa và khoa học.

Sông Hương tục bản ra số đầu tiên tại Huế

Tờ báo Sông Hương tục bản ra số đầu tiên ở Huế - ảnh 1
Ảnh minh hoạ

Ngày 19.6.1937, tờ Sông Hương tục bản phát hành số đầu tiên tại Huế. Đây là cơ quan báo chí công khai của Đảng trong cao trào dân chủ 1936-1939, do đồng chí Phan Đăng Lưu trực tiếp chỉ đạo.

Ngay từ những số báo đầu tiên, Sông Hương tục bản đã tích cực tuyên truyền đường lối của Đảng, vận động cử tri ủng hộ các ứng cử viên tiến bộ tham gia Viện Dân biểu Trung Kỳ, đồng thời phản ánh nhiều vấn đề nóng của xã hội đương thời như phong trào Đông Dương Đại hội, chống sưu thuế, đòi các quyền dân sinh, dân chủ cho nhân dân.

Sau khi hoàn thành sứ mệnh lịch sử, báo ra số cuối cùng ngày 14.7.1937 và tự đình bản. Dù tồn tại chưa đầy một tháng, tờ báo vẫn được xem là dấu ấn quan trọng trong lịch sử báo chí cách mạng Việt Nam.

Tiếng bom Sa Diện và sự hi sinh của Phạm Hồng Thái

Đêm 19.6.1924, nhà yêu nước Phạm Hồng Thái anh dũng hi sinh trên dòng Châu Giang sau vụ mưu sát Toàn quyền Đông Dương Martial Merlin tại khách sạn Victoria (Sa Diện, Quảng Châu, Trung Quốc).

Khi biết Merlin trên đường từ Nhật Bản trở về sẽ dừng chân tại Quảng Châu, tổ chức Tâm Tâm Xã đã giao Phạm Hồng Thái thực hiện nhiệm vụ ám sát nhằm cảnh cáo chính quyền thực dân Pháp và thức tỉnh tinh thần yêu nước của đồng bào.

Giả làm phóng viên để tiếp cận buổi tiệc, ông ném bom vào khu vực quan khách. Dù Merlin chỉ bị thương nhẹ, vụ nổ đã gây tiếng vang lớn trong dư luận.

Bị truy đuổi gắt gao, Phạm Hồng Thái gieo mình xuống sông Châu Giang và hi sinh khi mới 28 tuổi. Sự kiện trở thành biểu tượng cho tinh thần đấu tranh bất khuất của thanh niên Việt Nam đầu thế kỷ XX.

Tưởng nhớ nhà thơ Chế Lan Viên

Ngày 19.6.1989, nhà thơ Chế Lan Viên qua đời tại TP. Hồ Chí Minh, khép lại hành trình sáng tạo của một trong những gương mặt lớn nhất của thi ca Việt Nam thế kỉ XX.

Tên thật là Phan Ngọc Hoan, Chế Lan Viên nổi tiếng từ rất sớm với tập thơ Điêu tàn xuất bản năm 1937. Sau Cách mạng Tháng Tám, ông trải qua quá trình đổi mới tư duy nghệ thuật, trở thành một trong những nhà thơ tiêu biểu của nền văn học cách mạng.

Những tập thơ như Ánh sáng và phù sa, Hoa ngày thường - Chim báo bão hay Di cảo thơ đã khẳng định tầm vóc tư tưởng và chiều sâu triết luận trong sáng tác của ông. Không chỉ là nhà thơ lớn, Chế Lan Viên còn có nhiều đóng góp trong công tác văn học nghệ thuật và hoạt động đối ngoại văn hóa.

Khánh thành nhà Rông lớn tại Tây Nguyên

Ngày 19.6.2011, nhà Rông mới của làng Kon Klor, Kon Tum (nay thuộc tỉnh Quảng Ngãi sau sắp xếp đơn vị hành chính) được khánh thành sau hơn một năm phục dựng.

Công trình được xây dựng hoàn toàn bằng các vật liệu truyền thống như gỗ, tre, nứa, tranh theo đúng kiến trúc của người Ba Na. Với chiều cao khoảng 22m, dài hơn 17m và hệ thống cột gỗ lớn, đây được xem là một trong những nhà Rông có quy mô lớn nhất Tây Nguyên thời điểm đó.

Không chỉ là không gian sinh hoạt cộng đồng, nhà Rông còn là biểu tượng văn hóa đặc sắc của các dân tộc Tây Nguyên. Việc phục dựng công trình thể hiện nỗ lực gìn giữ bản sắc văn hóa truyền thống trong bối cảnh hiện đại hóa và phát triển du lịch cộng đồng.

Khai trương Bảo tàng Báo chí Việt Nam đầu tiên

Ngày 19.6.2020, Bảo tàng Báo chí Việt Nam chính thức khai trương tại Hà Nội, trở thành bảo tàng chuyên ngành báo chí đầu tiên của cả nước.

Bảo tàng lưu giữ hàng chục nghìn hiện vật, tư liệu quý phản ánh chặng đường hơn một thế kỉ hình thành và phát triển của báo chí Việt Nam, từ thời kì báo chí yêu nước, báo chí cách mạng đến giai đoạn đổi mới và chuyển đổi số.

Không gian trưng bày tái hiện sinh động lịch sử nghề báo gắn liền với lịch sử đấu tranh, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Đây cũng là địa chỉ giáo dục truyền thống, góp phần tôn vinh các thế hệ người làm báo và lan tỏa giá trị của báo chí cách mạng trong đời sống xã hội.

Blaise Pascal - thiên tài đặt nền móng cho toán học hiện đại

Ngày 19.6.1623 là ngày sinh của nhà toán học, vật lí học và triết gia người Pháp Blaise Pascal, một trong những bộ óc vĩ đại của khoa học thế giới.

Ngay từ tuổi thiếu niên, Pascal đã gây kinh ngạc với những công trình nghiên cứu về hình học. Định lí Pascal về hình nón trở thành một trong những nền tảng của hình học xạ ảnh. Năm 1642, ông chế tạo chiếc máy tính cơ học đầu tiên có khả năng thực hiện các phép tính số học cơ bản.

Pascal còn có đóng góp quan trọng đối với lí thuyết xác suất, thủy tĩnh học và triết học. Tên tuổi của ông được đặt cho đơn vị đo áp suất trong hệ SI ngày nay.

Dù qua đời khi mới 39 tuổi, di sản khoa học mà ông để lại vẫn có ảnh hưởng sâu rộng tới nhiều lĩnh vực nghiên cứu hiện đại.