Tư liệu báo chí kể chuyện ngày Thành phố mang tên Bác

VHO - NXB Tổng hợp TP.HCM ra mắt ấn phẩm "Ngày 2-7-1976 rạng rỡ Thành phố Hồ Chí Minh", tái hiện dấu mốc lịch sử 50 năm Thành phố mang tên Bác.

Ngày 2.7.1976 đánh dấu cột mốc đặc biệt trong lịch sử dân tộc khi Quốc hội khóa VI quyết nghị đặt tên thành phố Sài Gòn - Gia Định là Thành phố Hồ Chí Minh. Nhân kỷ niệm 50 năm sự kiện lịch sử này, NXB Tổng hợp TP.HCM giới thiệu ấn phẩm Ngày 2-7-1976 rạng rỡ Thành phố Hồ Chí Minh do tác giả Nam Bộ tuyển chọn.

Cuốn sách dày 104 trang, khổ bỏ túi, tập hợp những tư liệu, thông tin từ báo chí Thành phố tháng 7.1976 đưa tin về những hoạt động, sự kiện đánh dấu thời khắc lịch sử quan trọng, ý nghĩa khi Thành phố vinh dự mang tên Bác.

Ấn phẩm gồm các phần chính: Những dấu mốc thời gian 1946 - 1976 - 2026; 1946: Từ ước mong của đồng bào Nam Bộ; 1976: Ngày lịch sử 2-7-1976; Ngày hội Thành phố 11-7; 2026: Năm mươi năm ấy. Thông qua các tư liệu báo chí, cuốn sách tái hiện một giai đoạn lịch sử đầy ý nghĩa, đồng thời khẳng định sự gắn bó sâu sắc của nhân dân Thành phố với tên gọi Hồ Chí Minh.

Thời điểm ấy, các báo Sài Gòn Giải Phóng, Công nhân giải phóng (Người lao động), Phụ nữ Sài Gòn (Phụ nữ TP.HCM), Tuổi trẻ, Công giáo và dân tộc, Tin sáng đã hưởng ứng dòng sự kiện và đưa tin về những dấu mốc sự kiện quan trọng, những họat động sôi nổi để ghi dấu thành phố mang tên Bác.

Niềm tự hào được mang tên Thành phố Hồ Chí Minh

Cuốn sách bắt đầu từ dấu mốc năm 1946. Trong buổi gặp mặt đồng bào Nam Bộ tại Hà Nội ngày 25.8.1946 nhân kỷ niệm một năm Cách mạng Tháng Tám, bác sĩ, Nhà giáo Nhân dân Trần Hữu Nghiệp đã đề nghị đổi tên Sài Gòn thành Thành phố Hồ Chí Minh để ghi nhớ công lao của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Theo Báo Cứu quốc số 329 ngày 27.8.1946, sau khi nhắc đến việc nhiều quốc gia đặt tên thành phố theo các vị anh hùng dân tộc, bác sĩ Trần Hữu Nghiệp đã đề xuất đổi tên Sài Gòn thành Thành phố Hồ Chí Minh. Đề nghị nhận được sự đồng tình của toàn thể đại biểu và được gửi tới Quốc hội, Chính phủ Trung ương như một nguyện vọng tha thiết của đồng bào Nam Bộ.

Sài Gòn cũng là nơi gắn với nhiều dấu mốc quan trọng trong cuộc đời Chủ tịch Hồ Chí Minh. Năm 1911, từ Bến Nhà Rồng, người thanh niên Nguyễn Tất Thành lên tàu ra đi tìm đường cứu nước, mở đầu hành trình giải phóng dân tộc.

Báo Sài Gòn Giải Phóng số 358 ra ngày 2.7.1976 khẳng định: “Với quá trình đấu tranh cách mạng kiên cường, thành phố Sài Gòn xứng đáng được mang tên vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc: Thành phố Hồ Chí Minh rực rỡ tên vàng”.

Ngày lịch sử 2.7.1976

Một phần quan trọng của cuốn sách tái hiện không khí kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa VI tại Hà Nội, nơi chính thức thông qua Nghị quyết đặt tên thành phố Sài Gòn - Gia Định là Thành phố Hồ Chí Minh.

Ấn phẩm trích đăng phát biểu của đại biểu Quốc hội Nguyễn Văn Mại cho rằng từ nhiều năm trước, trong tâm thức người dân, thành phố đã mang tên Bác. Sau thắng lợi của Chiến dịch Hồ Chí Minh và ngày đất nước thống nhất, việc Quốc hội chính thức thông qua nghị quyết càng làm sâu sắc thêm niềm tự hào của người dân thành phố.

Ngày 2.7.1976, Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa VI chính thức quyết nghị đặt tên thành phố Sài Gòn - Gia Định là Thành phố Hồ Chí Minh, hiện thực hóa nguyện vọng được ấp ủ suốt ba thập niên của đồng bào Nam Bộ.

Không khí hân hoan tiếp tục lan tỏa trong lễ mít tinh trọng thể ngày 11.7.1976 trước Dinh Độc Lập, với sự tham dự của hơn 20.000 đại biểu đại diện cho hơn 3,5 triệu người dân thành phố. Cờ hoa, biểu ngữ rực rỡ cùng những khẩu hiệu như “Chủ tịch Hồ Chí Minh sống mãi trong sự nghiệp của chúng ta”, “Vô cùng vinh dự được đón nhận quyết định của Quốc hội đặt tên thành phố Sài Gòn - Gia Định là Thành phố Hồ Chí Minh”… đã thể hiện niềm vui và lòng tự hào của Nhân dân.

Từ dấu mốc lịch sử đến khát vọng phát triển

Khởi đầu từ hành trình tìm đường cứu nước, bước chân chàng thanh niên Nguyễn Tất Thành bắt đầu từ Bến cảng Nhà Rồng. Người đã dành cả cuộc đời cống hiến cho độc lập, tự do của Nhân dân. Cuộc đời, sự nghiệp và tư tưởng của Người trở thành di sản cho các thế hệ sau học tập, noi theo. Tên Người đã đi vào định danh của thành phố phương Nam, trở thành niềm vinh dự, tự hào, động lực cho Đảng bộ, Chính quyền và Nhân dân Thành phố.

Bước sang năm 2026, với không gian phát triển mới sau mở rộng địa giới hành chính, Thành phố hướng tới mục tiêu trở thành đô thị văn minh, hiện đại, trung tâm đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế, có vị thế nổi bật trong khu vực Đông Nam Á.

Theo ông Trần Đình Ba, Phó Giám đốc - Phó Tổng Biên tập NXB Tổng hợp TP.HCM, Ngày 2-7-1976 rạng rỡ Thành phố Hồ Chí Minh được tuyển chọn từ những bài báo đăng đúng thời điểm sự kiện diễn ra, giúp tái hiện toàn cảnh ngày lịch sử 2.7.1976 và phản ánh chân thực tình cảm, ý chí, nguyện vọng của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Thành phố.

Với dung lượng ngắn gọn, khổ sách bỏ túi cùng hệ thống tư liệu báo chí nguyên bản, ấn phẩm không chỉ lưu giữ những dấu mốc lịch sử từ năm 1946, 1976 đến 2026 mà còn là tài liệu giúp bạn đọc hiểu rõ hơn hành trình hình thành tên gọi Thành phố Hồ Chí Minh và ý nghĩa của sự kiện lịch sử cách đây tròn nửa thế kỷ.

Đây cũng là món quà tinh thần ý nghĩa nhân dịp kỷ niệm 50 năm Thành phố vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh.