Văn hóa và Di sản trong quan hệ Pháp - Việt từ thế kỉ XIX đến nay

VHO - Ngày 22.6, tại Cộng hòa Pháp, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội, Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám phối hợp Trường Đại học Paul-Valéry Montpellier 3 (cơ sở Saint-Charles) tổ chức Tọa đàm khoa học quốc tế với chủ đề “Văn hóa và Di sản trong quan hệ Pháp - Việt từ thế kỉ XIX đến nay”.

 Đây là một trong những hoạt động nổi bật nằm trong chuỗi sự kiện kỉ niệm 950 năm Quốc Tử Giám - Trường Quốc học đầu tiên của Việt Nam (1076-2026).

Tọa đàm quy tụ nhiều nhà nghiên cứu, học giả, giảng viên và sinh viên Việt Nam, Pháp nhằm nhìn lại tiến trình giao lưu văn hóa giữa hai quốc gia, đồng thời trao đổi các kết quả nghiên cứu mới về di sản trong bối cảnh hợp tác quốc tế hiện nay.

Tại tọa đàm, từ trường hợp của di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Tiến sĩ Lê Xuân Kiêu, Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám đã trình bày nội dung về quá trình hình thành, phát triển của di tích cũng như vai trò đặc biệt của di sản này trong quan hệ hợp tác Việt Nam-Pháp.

Những kết quả nghiên cứu, bảo tồn và phát huy giá trị di tích trong hơn một thế kỉ qua phản ánh sự đồng hành bền bỉ giữa các nhà khoa học, kiến trúc sư và chuyên gia hai nước trong lĩnh vực di sản.

Tiến sĩ Lê Xuân Kiêu nhấn mạnh: “Quan hệ Việt-Pháp trong lĩnh vực di sản là hành trình hợp tác bền bỉ qua nhiều thế hệ, di sản đã trở thành cầu nối của tri thức, sự thấu hiểu và hợp tác giữa hai dân tộc.

Trường hợp Văn Miếu-Quốc Tử Giám cho thấy, khi di sản được tiếp cận bằng tinh thần hợp tác và tôn trọng lẫn nhau, những giá trị của quá khứ sẽ tiếp tục được lan tỏa, góp phần làm sâu sắc hơn quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa Việt Nam và Pháp trong bối cảnh đương đại”.

Bên cạnh tham luận của các nhà nghiên cứu Việt Nam, tọa đàm còn giới thiệu nhiều công trình nghiên cứu mới của các học giả trẻ Pháp về vai trò của văn hóa và hợp tác di sản trong quan hệ Pháp-Việt từ thời kì thuộc địa đến nay.

Các tham luận tập trung làm rõ tính xuyên văn hóa trong công tác bảo tồn di sản tại Việt Nam; tiến trình xây dựng và phát triển đối thoại văn hóa Pháp - Việt giai đoạn 1976-1997; sự đổi mới của hệ thống bảo tàng Việt Nam trong thời kì hậu thuộc địa; cùng nhận thức của người Việt Nam đối với ngôn ngữ và văn hóa Pháp.

Đánh giá ý nghĩa của sự kiện, Giáo sư Pierre Journoud cho rằng, tọa đàm đã góp phần khẳng định vai trò của di sản văn hóa trong việc thúc đẩy hợp tác song phương.

Theo Giáo sư Pierre Journoud: “Tọa đàm đã làm nổi bật vai trò của di sản văn hóa trong việc thúc đẩy quan hệ hợp tác Việt Nam-Pháp, đồng thời gợi mở nhiều hướng hợp tác triển vọng trong lĩnh vực bảo tồn và phát huy giá trị di sản.

Đặc biệt, việc chương trình DU "Tremplin pour le Vietnam" lựa chọn hình ảnh cổng Văn Miếu-Quốc Tử Giám làm biểu trưng đã khẳng định giá trị biểu tượng của di tích như một không gian của tri thức, đối thoại, hợp tác và sáng tạo trong quan hệ văn hóa giữa hai quốc gia”.

Sau tọa đàm, các đại biểu đã tham quan triển lãm chuyên đề “Quốc Tử Giám - Trường Quốc học đầu tiên của Việt Nam (1076-2026)” được tổ chức tại khu vườn mùa đông của cơ sở Saint-Charles.

Thông qua hệ thống tư liệu, hình ảnh và các nội dung giới thiệu chuyên sâu, triển lãm mang đến cho công chúng Pháp cái nhìn toàn diện về lịch sử hình thành, phát triển cùng những giá trị nổi bật của di sản giáo dục tiêu biểu của Việt Nam.

Sự gặp gỡ giữa kí ức lịch sử và các giá trị di sản đương đại đã tạo nên ý nghĩa biểu tượng sâu sắc cho sự kiện, góp phần tăng cường hiểu biết lẫn nhau, thúc đẩy giao lưu văn hóa và làm sâu sắc hơn quan hệ hữu nghị Việt Nam-Pháp trong giai đoạn mới.