Từ Quảng Trị, Việt Nam kể câu chuyện hòa bình với thế giới

VHO - Quảng Trị từng được biết đến là vùng đất của chia cắt và hy sinh. Hôm nay, từ chính mảnh đất ấy, một thông điệp mới được cất lên bằng âm nhạc, nghệ thuật và những giá trị nhân văn. Lễ hội Vì Hòa bình 2026 là hành trình nối quá khứ với tương lai, để ký ức chiến tranh trở thành nền tảng vun đắp hòa bình.

Tối ngày 4.7, tại Khu Di tích quốc gia đặc biệt Đôi bờ Hiền Lương - Bến Hải, tỉnh Quảng Trị đã tổ chức Lễ hội Vì Hòa bình 2026 với chủ đề "Từ ký ức đến tương lai - Quảng Trị vì hòa bình".

Tham dự lễ có Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng; đại diện các ban, bộ, ngành, cơ quan Trung ương, các tỉnh, thành phố trong cả nước; đại diện các tổ chức quốc tế, các cơ quan đại diện ngoại giao nước ngoài tại Việt Nam và bạn bè các nước trong khu vực. 
Về phía Bộ VHTTDL có Thứ trưởng Hồ An Phong dự lễ.

 Chương trình nghệ thuật đặc biệt cùng chuỗi hoạt động văn hóa, đối ngoại, tri ân sẽ lan tỏa thông điệp hòa bình, hữu nghị và khát vọng phát triển từ vùng đất từng chịu nhiều đau thương của chiến tranh.

Khi ký ức trở thành nguồn lực của tương lai

Hiếm có nơi nào trên thế giới còn lưu giữ những dấu tích chiến tranh đậm đặc như Quảng Trị, nơi mỗi dòng sông, mỗi cây cầu, mỗi địa danh đều gắn với những chương bi tráng của lịch sử dân tộc.

Thành Cổ Quảng Trị, đôi bờ Hiền Lương - Bến Hải, Đường 9, Khe Sanh hay dòng Thạch Hãn... từ lâu đã vượt ra khỏi ý nghĩa của những địa danh địa lý để trở thành biểu tượng của sự hy sinh, lòng yêu nước và khát vọng thống nhất.

Dẫu những dấu tích chiến tranh vẫn hiện hữu, Quảng Trị hôm nay đang được nhận diện nhiều hơn bởi sự chuyển mình và khát vọng vươn lên.

Sau hơn nửa thế kỷ đất nước thống nhất, vùng đất này đang lựa chọn một cách tiếp cận khác đối với lịch sử, khi ký ức không chỉ được lưu giữ để tri ân mà còn được chuyển hóa thành nguồn lực văn hóa, giáo dục và phát triển.

Tinh thần ấy được thể hiện rõ trong chủ đề "Từ ký ức đến tương lai - Quảng Trị vì hòa bình" của Lễ hội Vì Hòa bình 2026.

Thay vì để quá khứ khép lại trong những trang sử, Quảng Trị mong muốn quá khứ tiếp tục đồng hành cùng hiện tại, nuôi dưỡng lòng biết ơn, khơi dậy trách nhiệm gìn giữ hòa bình và tạo nên động lực cho hành trình phát triển của một vùng đất đang hồi sinh.

Đó cũng là tư tưởng xuyên suốt được lãnh đạo tỉnh gửi gắm tại lễ khai mạc khi nhìn nhận rằng giá trị lớn nhất của Quảng Trị hôm nay không chỉ nằm ở lịch sử hào hùng mà còn ở sức mạnh vươn lên sau chiến tranh.

Chính hòa bình đã làm thay đổi diện mạo vùng đất, để những cánh rừng xanh trở lại, những công trình mới nối dài, những bản làng đổi thay và cuộc sống của người dân từng bước khởi sắc. Lịch sử vì thế không còn là giới hạn của phát triển mà trở thành nền tảng để Quảng Trị viết tiếp câu chuyện mới của mình.

Đó là một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy phát triển. Nếu trước đây Quảng Trị được biết đến như "địa chỉ đỏ" của các hành trình về nguồn, thì hôm nay địa phương đang hướng tới trở thành nơi con người tìm hiểu về giá trị của hòa bình, của hòa giải và của khát vọng chung sống trong sự tôn trọng và nhân ái.

Một thông điệp vượt khỏi giới tuyến

Ý nghĩa của Lễ hội Vì Hòa bình vì thế không chỉ dừng lại ở quy mô của một sự kiện văn hóa. Điều đáng chú ý hơn là thông điệp được gửi đi từ Quảng Trị đã vượt khỏi giới hạn của một địa phương để trở thành tiếng nói chung của Việt Nam về hòa bình trong bối cảnh thế giới vẫn còn nhiều bất ổn.

Ở nhiều nơi trên thế giới, chiến tranh, xung đột và chia rẽ vẫn đang cướp đi sinh mạng của hàng triệu người, khiến hòa bình tiếp tục là khát vọng lớn của nhân loại.

Chính trong bối cảnh ấy, việc một vùng đất từng chịu nhiều đau thương của chiến tranh lựa chọn kể câu chuyện của mình bằng ngôn ngữ hòa giải, đối thoại và hợp tác mang ý nghĩa đặc biệt.

Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng không chỉ đánh giá cao nỗ lực của Quảng Trị trong việc xây dựng Lễ hội Vì Hòa bình thành sự kiện văn hóa mang tầm quốc gia và từng bước có sức lan tỏa quốc tế, mà còn đặt hành trình ấy trong bức tranh rộng lớn hơn của Việt Nam.

Đó là hình ảnh một quốc gia kiên định đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hợp tác và phát triển; luôn đề cao đối thoại, tôn trọng luật pháp quốc tế và cùng cộng đồng quốc tế vun đắp một thế giới ổn định, bền vững.

Nhận định của Phó Thủ tướng cho rằng Quảng Trị đang trở thành biểu tượng của hòa bình, tình hữu nghị và khát vọng phát triển không chỉ là sự ghi nhận đối với những nỗ lực của địa phương, mà còn khẳng định vị thế và giá trị mới của vùng đất này trong tiến trình phát triển của đất nước.

Khi lịch sử được tiếp cận bằng tinh thần nhân văn và được kể bằng ngôn ngữ văn hóa, ký ức chiến tranh không còn chỉ thuộc về quá khứ mà trở thành cầu nối để các dân tộc hiểu nhau hơn, cùng chia sẻ trách nhiệm gìn giữ hòa bình và hướng tới tương lai.

Kiến tạo một thương hiệu văn hóa của hòa bình

Từ nhiều năm nay, Quảng Trị luôn là điểm đến của những hành trình tri ân, nơi hàng triệu người tìm về để tưởng nhớ những người đã ngã xuống vì độc lập, tự do của dân tộc. Tuy nhiên, nếu chỉ dừng lại ở vai trò của một "địa chỉ đỏ", giá trị của vùng đất này sẽ chưa được phát huy trọn vẹn trong bối cảnh mới.

Điều Quảng Trị đang hướng tới là chuyển hóa di sản chiến tranh thành tài sản của hòa bình, để những chứng tích lịch sử không chỉ kể về quá khứ mà còn góp phần nuôi dưỡng văn hóa ứng xử, tinh thần hòa giải và khát vọng phát triển.

Đây cũng là con đường mà nhiều quốc gia từng trải qua chiến tranh đã lựa chọn, khi ký ức không bị phủ mờ bởi thời gian mà được tiếp cận bằng tinh thần nhân văn, hướng con người đến sự đồng cảm thay vì chia rẽ.

Lễ hội Vì Hòa bình 2026 vì thế không chỉ là một chuỗi hoạt động văn hóa, nghệ thuật hay tri ân, mà còn là bước đi cụ thể trong hành trình định vị Quảng Trị trở thành không gian văn hóa vì hòa bình.

Thông qua các hoạt động tưởng niệm, giáo dục truyền thống, giao lưu quốc tế và nghệ thuật đương đại, địa phương mong muốn tạo nên một điểm gặp gỡ của những giá trị nhân văn, nơi quá khứ được gìn giữ bằng lòng biết ơn, hiện tại được xây dựng bằng tinh thần hợp tác và tương lai được mở ra bằng khát vọng chung sống trong hòa bình.

Trong dòng chảy ấy, chương trình nghệ thuật khai mạc đóng vai trò như một ngôn ngữ biểu đạt của tư tưởng lễ hội.

Thay vì tái hiện chiến tranh bằng những đại cảnh khói lửa, chương trình dẫn dắt khán giả đi qua hành trình của ký ức, sự hồi sinh và khát vọng hòa bình bằng âm nhạc, hình tượng sân khấu và những câu chuyện giàu tính nhân văn.

Hồi chuông Ước nguyện hòa bình ngân vang bên đôi bờ Hiền Lương, những giai điệu Việt Nam hòa cùng các ca khúc nổi tiếng thế giới hay hình ảnh các chiến sĩ mũ nồi xanh xuất hiện trên sân khấu..., tất cả đều góp phần khẳng định rằng hòa bình không chỉ là thành quả của quá khứ mà còn là trách nhiệm của hiện tại và tương lai.

Điều đọng lại sau đêm khai mạc vì thế không chỉ là cảm xúc của một chương trình nghệ thuật được dàn dựng công phu, mà còn là một cách tiếp cận mới đối với di sản chiến tranh.

Lịch sử không còn chỉ được lưu giữ trong ký ức hay bảo tàng, mà đang trở thành chất liệu để sáng tạo văn hóa, mở rộng đối thoại và tăng cường sự thấu hiểu giữa con người với con người, giữa Việt Nam với bạn bè quốc tế.

Có thể rồi đây, nhiều người sẽ tìm đến Quảng Trị không chỉ để thắp nén hương ở những địa chỉ đỏ hay lắng nghe câu chuyện về một thời hoa lửa, mà còn để cảm nhận vì sao một vùng đất từng là biểu tượng của chia cắt lại có thể lựa chọn hòa bình như một giá trị văn hóa và một khát vọng phát triển.

Đó cũng là hành trình mà Quảng Trị đang kiên trì theo đuổi, để từ ký ức chiến tranh viết tiếp câu chuyện về một Việt Nam nhân văn, bao dung, luôn khép lại quá khứ bằng sự thấu hiểu và cùng thế giới hướng tới một tương lai hòa bình, ổn định và phát triển bền vững.