Quảng Trị xây dựng bảo tàng “Ký ức chiến tranh“

VHO - UBND tỉnh Quảng Trị vừa ban hành quyết định phê duyệt Đề án xây dựng Bảo tàng "Ký ức chiến tranh và khát vọng hòa bình" với tổng mức đầu tư 1.000 tỉ đồng. Đây là một công trình văn hóa quy mô lớn, mang tầm quốc gia và khu vực, dự kiến hoàn thành vào quý 4 năm 2030.

UBND tỉnh nhận định việc hình thành bảo tàng là cần thiết trong bối cảnh nhu cầu hưởng thụ văn hóa ngày càng đa dạng, đặc biệt với thế hệ trẻ. 

Công trình có quy mô 11ha, đặt tại phía Đông Bắc ngã ba sông Hiền Lương - Bến Hải, thuộc xã Cửa Tùng. Dự án sử dụng nguồn vốn từ Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai đoạn 2025 - 2035 với tổng mức đầu tư 1.000 tỉ đồng.

Theo đề án, dự án khởi công giai đoạn 2026 - 2028, tập trung xây dựng các hạng mục chính và sưu tầm tư liệu, hiện vật. Năm 2029 sẽ lắp đặt nội thất, hoàn thiện trưng bày và đào tạo nhân sự vận hành. Công trình dự kiến nghiệm thu, bàn giao quý 2.2030 và khánh thành vào quý 4.2030.

Đây sẽ là bảo tàng cấp quốc gia, không chỉ giới hạn trong phạm vi ký ức chiến tranh ở Quảng Trị mà mở rộng tới lịch sử cuộc kháng chiến chống Mỹ trên toàn quốc, lấy Quảng Trị làm trọng tâm để kết nối và mở rộng nội hàm.

Theo đề án, bảo tàng sẽ truyền tải hai nội dung cốt lõi. Trong đó, "ký ức chiến tranh" được xác định là tập hợp các sự kiện, câu chuyện, hình ảnh và cảm xúc của nhân dân Việt Nam về các cuộc chiến tranh, đặc biệt là giai đoạn từ sau Hiệp định Genève năm 1954 đến ngày 30.4.1975. Đây là những ký ức vừa đau thương, mất mát do chiến tranh gây ra, vừa hào hùng với những chiến công, tinh thần đoàn kết, ý chí kiên cường và khát vọng độc lập, thống nhất của dân tộc.

Song hành với đó, "khát vọng hòa bình" được nhấn mạnh như một giá trị xuyên suốt, phản ánh mong muốn cháy bỏng của nhân dân Việt Nam về một cuộc sống không còn chiến tranh, hướng tới tự do, hạnh phúc, công bằng và phát triển bền vững. Đây cũng là khát vọng hòa hợp, hòa giải dân tộc, tăng cường hợp tác quốc tế, đưa đất nước hội nhập sâu rộng trong bối cảnh toàn cầu hóa.

Sự kết hợp này nhằm nhấn mạnh đối lập giữa quá khứ bi thương và tương lai hướng thiện, đồng thời khơi dậy tinh thần gác lại quá khứ để xây dựng đất nước phát triển.

Bảo tàng dự kiến gồm khu trưng bày cố định và khu trưng bày chuyên đề. Lộ trình tham quan được thiết kế theo mạch nội dung từ không gian khánh tiết, đến ký ức chiến tranh, khát vọng hòa bình và kết thúc bằng không gian trải nghiệm - chiêm nghiệm. 

Ngoại thất sẽ là tổ hợp trưng bày hiện vật thể khối lớn, bao gồm phương tiện chiến đấu của Quân đội nhân dân Việt Nam, vũ khí và phương tiện của quân đội Mỹ và Việt Nam cộng hòa, khu bom đạn và vườn tượng. 

Không gian cuối là khu tôn vinh, tưởng niệm Anh hùng liệt sĩ, mẹ Việt Nam anh hùng và đồng bào tử nạn.

UBND tỉnh kỳ vọng bảo tàng mới, gắn với di tích quốc gia đặc biệt Đôi bờ Hiền Lương - Bến Hải, sẽ tạo điểm nhấn văn hóa - du lịch mới trên tuyến "Hành trình di sản miền Trung", góp phần thu hút khách và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của vùng đất từng chịu nhiều mất mát trong chiến tranh.

Khi hoàn thành, công trình được kỳ vọng trở thành điểm đến văn hóa – du lịch đặc sắc, có sức hấp dẫn đối với du khách trong và ngoài nước, đồng thời là biểu tượng văn hóa mới của Quảng Trị trong hành trình hội nhập và phát triển.