Tinh thần thượng võ ở sới vật đình Mai Động

VHO - Giữa lòng Hà Nội nhộn nhịp, có một đình làng vẫn vẹn nguyên tiếng trống thúc giục mỗi độ xuân về. Đó là đình làng Mai Động (phường Tương Mai) - nơi sới vật không chỉ là cuộc đấu sức, mà còn là bản hùng ca về lịch sử và lòng tự hào dân tộc.

Mai Động, xưa là một làng cổ nằm trên bờ sông Kim Ngưu, phía Đông Nam kinh thành Thăng Long, nay thuộc phường Tương Mai (Hà Nội).

Lịch sử đình làng Mai Động gắn liền với tên tuổi của Tam Trinh, một bậc hào kiệt văn võ song toàn thời đầu Công nguyên.

Nơi đây, thờ Đô uý Tam Trinh, vị tướng tài có công lớn trong cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng, năm 40.

Đô úy Tam Trinh sinh vào những năm đầu Công nguyên, tại Đông Sơn, Thanh Hóa. Nổi tiếng khắp làng, với thể hình to lớn, sức khỏe hơn người, lại đam mê võ thuật.

Sau khi nổi danh ở lò vật tại quê nhà, với vốn chữ nghĩa và khả năng luyện quân, ông ra Bắc và dừng chân tại hương Cổ Mai. Đó là làng Mai Động ngày nay.

Thấy cảnh người dân khổ sở, ông dựng nhà bên sông Kim Ngưu, rồi mở trường dạy văn, võ cho người dân địa phương.

Không chỉ dạy văn, võ mà ông còn truyền cho người dân, cách làm đậu phụ; vừa để có thực phẩm nuôi quân, vừa để giúp cho cuộc sống người dân đỡ cơ cực hơn.

Mùa Xuân năm 40, Hai Bà Trưng truyền hịch khởi nghĩa, kêu gọi người dân đứng lên chống quân Tô Định tàn ác của nhà Đông Hán, bảo vệ đất nước,

Tam Trinh liền triệu tập ba nghìn dân binh, trong đó rất nhiều binh sĩ là học trò của ông đến Hát Môn gia nhập nghĩa quân của Hai Bà Trưng. Ông được giao đánh Luy Lâu (Bắc Ninh ngày nay) và cùng các cánh quân khác hạ được thành.

Khi Hai Bà Trưng xưng vương, ông được phong tước hầu và giữ chức Phụ chính. Năm 43, vua Đông Hán lại một lần nữa tấn công thành Cổ Loa. Do giặc tấn công bất ngờ, Tam Trinh buộc phải rút quân về Mai Động, đào hào, đắp lũy chống giặc.

Không lâu sau, khi Hai Bà Trưng tuẫn tiết ở Hát Môn, ông vẫn quyết chiến với giặc nhưng không chống nổi và thua trận. Theo thần tích ở Mai Động, ông mất vào đêm ngày 10 tháng 2 năm Quý Mão (năm 43).

Tiếc thương ông, người dân Mai Động đã dựng đền thờ và tôn ông làm Thành hoàng làng. Ông được dân làng tôn làm Tổ sư của môn vật, và là người đã truyền nghề, làm đậu phụ mơ cho ngày nay.

Lễ hội vật truyền thống đình Mai Động được tổ chức hàng năm vào ngày mùng 4 Tết không chỉ để vui xuân, mà quan trọng hơn là để tưởng nhớ vị tướng tài, đồng thời gìn giữ ngọn lửa tinh thần thượng võ mà ông đã truyền dạy cho bao thế hệ.

Những năm qua, giải vật đình Mai Động được tổ chức bài bản, thu hút được các vận động viên có chuyên môn, thành tích cao về đăng ký tham gia thi đấu.

Đặc biệt, nhằm phát huy và giữ gìn bản sắc văn hoá tốt đẹp, giải đã có bảng thi đấu riêng cho thanh thiếu niên tham gia.

Bước vào sân đình Mai Động những ngày lễ hội, người ta ngay lập tức bị cuốn vào một không gian đặc quánh sự phấn khích.

Tiếng trống hội dồn dập, vang rền như thúc giục, như cổ vũ cho những "đô vật" đang mình trần, đóng khố bước vào sới.

Thời tiết ngày mùng 4 nắng đẹp, dưới cái nắng xuân nhẹ nhàng, những thân hình vạm vỡ, bắp tay cuồn cuộn hiện lên đầy sức sống.

Không khí tại sới vật đình Mai Động những ngày đầu Xuân là sự cộng hưởng tuyệt vời giữa người đấu và người xem.

Những bậc cao niên râu tóc bạc phơ ngồi trên ghế danh dự, ánh mắt tinh anh dõi theo từng thế vật, thỉnh thoảng lại gật gù tâm đắc. Đám trẻ con hào hứng reo hò, chen chúc nhau để nhìn rõ hơn những "người hùng" trong giải đấu của làng.

Tiếng cười nói, tiếng vỗ tay tán thưởng mỗi khi có một đô vật thực hiện cú "lấm lưng trắng bụng" đối thủ vang động cả một góc trời.

Ở đây, không có sự cay cú ăn thua. Người thắng nhận được giải thưởng trong tiếng reo hò, người thua cũng nhận được những cái vỗ vai khích lệ.

Vật làng Mai Động không chỉ là môn thể thao, đó là sợi dây kết nối quá khứ và hiện tại, là cách người làng Mai giữ gìn bản sắc giữa dòng chảy đô thị hóa.

Nếu muốn tìm về một Hà Nội xưa cũ nhưng tràn đầy sức sống, hãy một lần ghé thăm đình Mai Động những ngày hội, để thấy tinh thần thượng võ của cha ông vẫn luôn cuồn cuộn trong huyết quản của những thế hệ hôm nay.