Tầm nhìn chiến lược trong tư duy phát triển đất nước

VHO - Việc Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam trong bối cảnh đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Nghị quyết xác định, Văn hoá Việt Nam là kết tinh những giá trị tốt đẹp của dân tộc trong tiến trình hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước; là nguồn lực nội sinh quan trọng hun đúc trí tuệ, tâm hồn, khí phách và bản lĩnh người Việt Nam. 

Thực tiễn lịch sử cho thấy, mỗi thời kỳ đất nước phát triển mạnh mẽ đều gắn liền với sự phát triển rực rỡ về văn hoá. Trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng ta luôn chú trọng phát triển văn hoá và con người Việt Nam, kế thừa, phát huy những giá trị văn hoá truyền thống của dân tộc, tiếp thu có chọn lọc tinh hoa văn hoá thế giới. 

Trong thời kỳ đổi mới đất nước, tư duy và nhận thức về vai trò của văn hoá tiếp tục có những bước phát triển mới. Thể chế, chính sách được quan tâm, từng bước hoàn thiện. Nguồn lực đầu tư cho phát triển văn hoá được tăng cường. 

Công nghiệp văn hoá đang trên đà phát triển. Các giá trị văn hoá thấm sâu vào mọi mặt của đời sống xã hội, khơi dậy truyền thống yêu nước, củng cố niềm tin và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc. Hội nhập quốc tế về văn hoá ngày càng được mở rộng, góp phần nâng cao tiềm lực, vị thế, uy tín, sức mạnh mềm của quốc gia.

Theo PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Nghị quyết không chỉ là sự tiếp nối tư duy nhất quán của Đảng về vai trò của văn hóa, mà còn thể hiện bước phát triển mới, sâu sắc và toàn diện hơn trong nhận thức chiến lược về mối quan hệ giữa văn hóa, con người và phát triển quốc gia. 

Khi yêu cầu tăng trưởng nhanh đi cùng với đòi hỏi phát triển bền vững, khi hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng đặt ra những thách thức về bản sắc và giá trị, Nghị quyết 80 xuất hiện như một tuyên ngôn chính sách mạnh mẽ, khẳng định văn hóa không đứng bên lề mà giữ vị trí trung tâm trong tư duy phát triển đất nước.

Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam có thể xem là một dấu mốc quan trọng, thể hiện tầm nhìn chiến lược và quyết tâm chính trị rất cao trong sự nghiệp chấn hưng văn hóa dân tộc. 

Ý nghĩa lớn nhất của Nghị quyết là ở chỗ văn hóa được đặt lại đúng vị trí trung tâm trong mô hình phát triển: văn hóa và con người vừa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là nguồn lực nội sinh, động lực và “hệ điều tiết” cho phát triển nhanh, bền vững đất nước.

"Đây là cách nhìn hiện đại, sâu sắc, cho thấy phát triển không chỉ đo bằng tăng trưởng GDP, mà phải được đo bằng chất lượng con người, mức độ văn minh xã hội, niềm tin cộng đồng và bản lĩnh quốc gia", PGS.TS Bùi Hoài Sơn nêu quan điểm.

Ông cũng cho rằng, trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên mới, hội nhập sâu rộng và chịu tác động mạnh mẽ của kinh tế thị trường, công nghệ số, mạng xã hội, Nghị quyết 80 có ý nghĩa như một “la bàn giá trị”. Nghị quyết nhấn mạnh vai trò điều tiết của văn hóa nhằm bảo đảm phát triển đi đúng hướng, không đánh đổi đạo đức, không để lệch chuẩn xã hội, không làm mờ nhạt bản sắc. 

Đồng thời, Nghị quyết mở ra tư duy phát triển mới: chuyển từ cách tiếp cận “bảo tồn – phát huy” sang “bảo tồn – phát triển”, thúc đẩy công nghiệp văn hóa, thị trường văn hóa, xây dựng thương hiệu sản phẩm văn hóa quốc gia, góp phần nâng cao sức cạnh tranh kinh tế và lan tỏa sức mạnh mềm Việt Nam ra thế giới.

Về phương diện thực tiễn, Nghị quyết 80 khẳng định rõ quan điểm: đầu tư cho văn hóa là đầu tư cho tương lai, yêu cầu đổi mới tư duy huy động nguồn lực với Nhà nước giữ vai trò dẫn dắt và xã hội là nguồn lực quan trọng. Điều này tạo cơ sở để hoàn thiện thể chế, nâng cao tính tự chủ, thúc đẩy hợp tác công – tư, bảo vệ bản quyền và phát triển nguồn nhân lực sáng tạo.

“Có thể nói, Nghị quyết 80 không chỉ là nghị quyết của riêng ngành văn hóa, mà là nghị quyết cho chiến lược phát triển quốc gia trong dài hạn: xây dựng một Việt Nam phát triển nhanh nhưng bền vững, hiện đại nhưng giàu bản sắc, hội nhập sâu nhưng tự tin và có sức hấp dẫn văn hóa mạnh mẽ”, PGS.TS Bùi Hoài Sơn nhấn mạnh.

Nhìn tổng thể, Nghị quyết 80-NQ/TW có thể xem là bước hoàn thiện quan trọng trong hệ tư tưởng phát triển của Đảng, khi văn hóa được xác lập vừa là mục tiêu, vừa là động lực, vừa là hệ giá trị điều tiết cho tiến trình hiện đại hóa đất nước.

Giá trị cốt lõi của Nghị quyết không chỉ nằm ở các định hướng lớn, mà ở thông điệp nhất quán: phát triển bền vững phải bắt đầu từ con người, được nuôi dưỡng bằng văn hóa và được bảo đảm bằng các chuẩn mực giá trị tiến bộ. 

Khi Nghị quyết đi vào đời sống, chắc chắn sẽ trở thành động lực thực sự cho đổi mới sáng tạo, cho sự lớn mạnh của công nghiệp văn hóa và cho việc bồi đắp bản lĩnh, khát vọng phát triển của dân tộc. Khi đó, văn hóa sẽ không chỉ là “phần hồn” của quốc gia, mà còn trở thành sức mạnh nội sinh quan trọng, góp phần định hình vị thế Việt Nam trong kỷ nguyên phát triển mới.