Quảng Trị: Hoàn thiện cơ sở khoa học cho số hóa di sản

VĨNH QUÝ

VHO - Thống nhất chuẩn dữ liệu, bảo đảm tính xác thực khi tái hiện lịch sử và làm rõ cách khai thác di sản trên môi trường số là những nội dung trọng tâm của hội thảo khoa học và tham vấn chuyên gia do Sở VHTTDL tỉnh Quảng Trị tổ chức ngày 14.10.

Quảng Trị: Hoàn thiện cơ sở khoa học cho số hóa di sản - ảnh 1
Các đại biểu tham dự hội thảo “Khoa học di sản, bộ tiêu chí mã hóa di sản (Cultural DNA) và chuẩn mã hóa di sản” do Sở VHTTDL tỉnh Quảng Trị tổ chức ngày 14.10

Hội thảo “Khoa học di sản, bộ tiêu chí mã hóa di sản (Cultural DNA) và chuẩn mã hóa di sản” nhằm hoàn thiện cơ sở khoa học cho Đề án Chuyển đổi số và phát triển văn hóa, thể thao và du lịch tỉnh Quảng Trị giai đoạn 2026-2035, tầm nhìn đến năm 2045. Chương trình tham vấn kết nối các chuyên gia trong lĩnh vực lịch sử, khảo cổ, ngôn ngữ, quản lý di sản và công nghệ.

Quảng Trị đã số hóa khoảng 520/647 di tích ở mức hai chiều, 156 hiện vật và 4/5 bảo vật quốc gia ở mức ba chiều. Ngoài ra, 36 di sản phi vật thể và 29 di sản tư liệu đã được số hóa ở các mức độ khác nhau.

Sau hợp nhất, Quảng Trị có nguồn tài nguyên văn hóa phong phú, từ hệ thống di tích lịch sử cách mạng đến di sản của các cộng đồng dân tộc thiểu số. Tuy nhiên, dữ liệu số hóa còn phân tán, thiếu đồng bộ, đội ngũ nhân lực chưa đáp ứng yêu cầu. Đề án hướng tới xây dựng kho tài sản số dùng chung, phục vụ bảo tồn và phát triển sản phẩm giáo dục, du lịch, công nghiệp văn hóa.

Một yêu cầu đặt ra tại hội thảo là cách mã hóa phải phản ánh đầy đủ các lớp giá trị của di sản. Với di tích trải qua nhiều thời kỳ, dữ liệu cần giữ được cả lịch sử hình thành, quá trình sử dụng và những biến đổi về sau. Các chuẩn kỹ thuật và tiêu chí nghiệm thu cũng cần được làm rõ để kết quả số hóa có thể kết nối, sử dụng lâu dài.

Quảng Trị: Hoàn thiện cơ sở khoa học cho số hóa di sản - ảnh 2
Toàn cảnh Hội thảo

Đối với sản phẩm tái hiện lịch sử, nội dung tham vấn tập trung vào căn cứ khoa học và cách nhận biết phần giả định, sáng tạo nghệ thuật. Đây là vấn đề cần giải quyết khi ứng dụng thực tế ảo, trí tuệ nhân tạo để giới thiệu sự kiện và nhân vật lịch sử. Các nội dung về chuẩn ký âm tiếng dân tộc thiểu số, giới hạn cung cấp dữ liệu cho bên khai thác và năng lực vận hành kho tài sản số cũng được đưa ra tham vấn.

Việc xem xét những vấn đề này từ khâu xây dựng đề án giúp hạn chế đầu tư rời rạc, tránh phải chỉnh sửa dữ liệu về sau. Cơ sở khoa học và chuẩn quản lý thống nhất sẽ tạo điều kiện đưa di sản đến gần công chúng, đồng thời bảo vệ tính xác thực và tôn trọng quyền của cộng đồng chủ thể.

Đọc tiếp