Ngày này năm xưa:

Phát hiện di cốt người tiền sử trong hang động núi lửa Tây Nguyên

TUẤN ĐÔNG

VHO - Ngày 18.9.2018, các nhà khoa học công bố phát hiện di cốt người tiền sử trong hang động núi lửa Krông Nô, Đắk Nông (nay thuộc Lâm Đồng), có niên đại hàng nghìn năm, mở thêm hướng nghiên cứu về cư dân tiền sử ở Tây Nguyên. Cùng ngày này qua các năm, nhiều sự kiện đáng chú ý cũng ghi dấu trong lịch sử Việt Nam và thế giới.

Yêu sách của nhân dân An Nam được đăng trên báo nước ngoài

Phát hiện di cốt người tiền sử trong hang động núi lửa Tây Nguyên - ảnh 1
Bản yêu sách của nhân dân Việt Nam do Nguyễn Ái Quốc gửi Hội nghị Véc Xây (Pháp) tháng 6.1919. Ảnh: Bộ VHTTDL

Ngày 18.9.1919, bản “Yêu sách của nhân dân An Nam” gửi Hội nghị Vécxây do đồng chí Nguyễn Ái Quốc thay mặt Hội Những người yêu nước Việt Nam tại Pháp đứng tên được đăng trên báo Yiche Pao (Nghị Xã Báo), xuất bản ở Thiên Tân, Trung Quốc.

Theo tư liệu của Bảo tàng Hồ Chí Minh, sự kiện được xác nhận qua số báo Yiche Pao ngày 18.9.1919 và tài liệu của mật thám Pháp. Đây là một dấu mốc trong quá trình Nguyễn Ái Quốc đưa vấn đề Việt Nam đến với dư luận quốc tế.

Bản yêu sách gồm tám điểm, thể hiện những yêu cầu về quyền tự do, dân chủ và bình đẳng cho nhân dân Đông Dương. Việc được đăng trên báo chí nước ngoài cho thấy văn bản tiếp tục được giới thiệu tới một không gian dư luận rộng hơn.

Chiến thắng Đông Khê mở bước phát triển mới cho Chiến dịch Biên giới

Ngày 16.9.1950, quân ta nổ súng tiến công cụm cứ điểm Đông Khê, mở màn Chiến dịch Biên giới Thu - Đông 1950. Sau ba ngày chiến đấu quyết liệt, đến 18.9, cứ điểm Đông Khê hoàn toàn bị đánh chiếm.

Theo Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, đây là trận then chốt mở màn chiến dịch, phá thế phòng thủ của quân Pháp trên Đường số 4 và khiến Cao Bằng bị cô lập. Quân Pháp sau đó phải tổ chức lực lượng ứng cứu và rút khỏi Cao Bằng.

Chiến thắng Đông Khê tạo điều kiện để quân ta tiếp tục phát triển chiến dịch, tiến tới giải phóng Cao Bằng ngày 3.10 và kết thúc Chiến dịch Biên giới ngày 14.10.1950. Đây cũng là bước phát triển quan trọng của nghệ thuật tác chiến của quân đội ta.

Bác Hồ gửi lời kêu gọi nhân kỷ niệm Nam Bộ kháng chiến

Ngày 18.9.1952, Chủ tịch Hồ Chí Minh ra “Lời kêu gọi nhân dịp kỷ niệm Nam Bộ kháng chiến”, đăng trên Báo Nhân Dân số 74. Người nhấn mạnh Nam Bộ là nơi kháng chiến trước nhất, chịu đựng gian khổ lâu nhất và cách xa Chính phủ Trung ương.

Trong lời kêu gọi, Chủ tịch Hồ Chí Minh biểu dương tinh thần yêu nước, ý chí chiến đấu và những thành tích của đồng bào, chiến sĩ Nam Bộ. Người khẳng định dù ở xa nhưng “lòng tôi và Chính phủ rất gần Nam Bộ”.

Người đồng thời nhắc nhở cán bộ, chiến sĩ và đồng bào tiếp tục đoàn kết, vượt qua khó khăn, đẩy mạnh cuộc kháng chiến. Lời kêu gọi thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với chiến trường Nam Bộ.

Đà Lạt được thành lập thành phố thuộc tỉnh Lâm Đồng

Ngày 18.9.1976, Hội đồng Chính phủ ra Nghị định về việc thành lập thành phố Đà Lạt thuộc tỉnh Lâm Đồng. Cùng nghị định này, huyện Côn Sơn trên đảo Côn Sơn được thành lập thuộc TP. Hồ Chí Minh và quy định về việc thành lập xã tại một số đảo có dân số trên dưới 1.000 người.

Việc xác lập Đà Lạt là thành phố thuộc tỉnh Lâm Đồng diễn ra trong giai đoạn đầu sau khi đất nước thống nhất, khi hệ thống đơn vị hành chính được tổ chức lại trên phạm vi cả nước.

Đà Lạt từ đó tiếp tục được định hình là một đô thị đặc thù của Tây Nguyên, nổi bật với khí hậu, cảnh quan, kiến trúc và giá trị di sản. Thành phố về sau trở thành một trung tâm du lịch, văn hóa và nghỉ dưỡng quan trọng của Việt Nam.

Không gian Đà Lạt sau sắp xếp địa giới hành chính được tổ chức thành các phường Xuân Hương - Đà Lạt, Cam Ly - Đà Lạt, Lâm Viên - Đà Lạt, Xuân Trường - Đà Lạt và Lang Biang - Đà Lạt.

Khánh thành tượng đài Bồ tát Thích Quảng Đức tại TP. Hồ Chí Minh

Ngày 18.9.2010, UBND TP. Hồ Chí Minh phối hợp Ban Trị sự Thành hội Phật giáo TP. Hồ Chí Minh và Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức khánh thành tượng đài Bồ tát Thích Quảng Đức.

Công trình được xây dựng tại khu vực 70-72 Cách Mạng Tháng 8, quận 3, nhằm tưởng niệm Bồ tát Thích Quảng Đức, người đã tự thiêu năm 1963 trong bối cảnh phong trào đấu tranh của Phật giáo tại miền Nam.

Tượng đài trở thành một địa điểm tưởng niệm gắn với lịch sử Phật giáo và lịch sử đô thị TP. Hồ Chí Minh. Sự kiện khánh thành cũng góp phần tạo thêm một không gian lưu giữ ký ức về một nhân vật gắn với những biến động lịch sử của Việt Nam thế kỷ XX.

Phát hiện di cốt người tiền sử trong hang động núi lửa Tây Nguyên

Phát hiện di cốt người tiền sử trong hang động núi lửa Tây Nguyên - ảnh 2
Xương người tiền sử được phát hiện trong hang động núi lửa Krông Nô. Ảnh: Báo Đắk Nông (cũ)

Ngày 18.9.2018, Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam công bố kết quả khai quật sơ bộ tại hệ thống hang động núi lửa Krông Nô, tỉnh Đắk Nông (nay thuộc Lâm Đồng), trong đó có phát hiện di cốt người tiền sử cùng nhiều dấu tích cư trú.

Đợt khai quật tại các hang C6.1 và C6’ ghi nhận đồ đá, đồ gốm, răng và xương động vật, dấu tích mộ táng cùng các hoạt động sinh sống. Các nhà khoa học xác định con người xuất hiện tại khu vực từ khoảng 7.000-10.000 năm trước.

Phát hiện lần đầu ghi nhận di cốt người tiền sử trong hang động núi lửa ở Việt Nam, bổ sung tư liệu về cư dân tiền sử tại Tây Nguyên. Kết quả này cũng mở hướng nghiên cứu mới về sự thích ứng của con người với môi trường núi lửa.

Đặt viên đá đầu tiên xây dựng Điện Capitol

Ngày 18.9.1793, Tổng thống Mỹ George Washington đặt viên đá nền móng cho Điện Capitol tại Washington, D.C., công trình sau này trở thành trụ sở của Quốc hội Mỹ. Sự kiện được ghi lại trong tư liệu của Thư viện Quốc hội Mỹ.

Điện Capitol được xây dựng qua nhiều giai đoạn và từng bị quân Anh đốt phá trong Chiến tranh năm 1812. Công trình sau đó được sửa chữa, mở rộng và hoàn thiện với mái vòm nổi tiếng.

Ngày nay, Điện Capitol là một trong những công trình kiến trúc biểu tượng của Washington, D.C., đồng thời là nơi diễn ra các hoạt động của Quốc hội Mỹ. Lịch sử xây dựng công trình phản ánh quá trình hình thành không gian chính trị và kiến trúc của thủ đô Hoa Kỳ.

New-York Daily Times phát hành số báo đầu tiên

Ngày 18.9.1851, tờ New-York Daily Times phát hành số đầu tiên tại New York, đánh dấu sự ra đời của một trong những nhật báo có lịch sử lâu đời của Mỹ. Tờ báo được Henry Jarvis Raymond và George Jones sáng lập.

Số báo đầu tiên có bốn trang và được phát hành với giá một xu. Từ năm 1857, tờ báo đổi tên thành The New-York Times, trước khi tên gọi tiếp tục được rút gọn thành The New York Times.

Sự kiện ngày 18.9 vì thế cũng là một dấu mốc đáng chú ý trong lịch sử báo chí thế giới. Từ một tờ báo ra đời giữa thế kỷ XIX, The New York Times phát triển thành một thương hiệu truyền thông quốc tế với kho tư liệu báo chí kéo dài hơn một thế kỷ.