Phát hiện công trình 5.000 năm tuổi có thể là nguyên mẫu của Di sản Thế giới Stonehenge

VHO - Các nhà khảo cổ học cho rằng một công trình có niên đại khoảng 5.000 năm vừa được phát hiện ở Tây Nam nước Anh có thể là tiền thân của Stonehenge, di tích thời tiền sử nổi tiếng bậc nhất thế giới.

Theo thông báo của Wessex Archaeology, đơn vị nghiên cứu khảo cổ học có trụ sở tại Anh, công trình gồm hai cột gỗ lớn được dựng cách nhau khoảng 120m. Đáng chú ý, vị trí của chúng thẳng hàng với điểm mặt trời mọc vào ngày hạ chí và mặt trời lặn vào ngày đông chí, tương tự cách bố trí thiên văn nổi tiếng tại Stonehenge.

Nhóm nghiên cứu do nhà khảo cổ học Phil Harding dẫn đầu đã sử dụng phương pháp định tuổi bằng carbon phóng xạ và xác định các cột gỗ được dựng cách đây khoảng 5.000 năm.

Khoảng thời gian này trùng với giai đoạn những công trình đất đắp đầu tiên tại Stonehenge được xây dựng, trong khi các khối đá khổng lồ làm nên danh tiếng của di tích chỉ được đưa vào vị trí khoảng 500 năm sau đó.

“Mặt trời có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với các cộng đồng thời tiền sử. Họ có thể xác định và ghi nhận chính xác vị trí mặt trời mọc vào giữa mùa hè,” nhà khảo cổ Harding cho biết.

Ông cũng nhận định đây là một trong những phát hiện đáng giá nhất trong sự nghiệp của mình bởi công trình này có niên đại sớm hơn khoảng 500 năm so với những tảng đá nổi tiếng của Stonehenge.

Công trình được phát hiện tại Bulford, thuộc hạt Wiltshire, chỉ cách Stonehenge khoảng 5km.

Nhà khảo cổ học thiên văn Fabio Silva, thành viên nhóm nghiên cứu đã sử dụng các mô hình phục dựng bầu trời, địa hình và đường chân trời cổ đại để xác nhận sự liên kết của hai cột gỗ với các điểm chí trong năm.

Theo ông Silva, phát hiện mới cho thấy Stonehenge không phải là một công trình xuất hiện đơn lẻ mà là một phần trong truyền thống lâu dài về mối quan hệ giữa con người với cảnh quan tự nhiên và bầu trời.

Các cuộc khai quật cũng phát hiện nhiều hiện vật như đồ gốm, xương động vật, than củi và công cụ đá lửa chế tác. Những dấu tích này cho thấy khu vực có thể từng là nơi cộng đồng thời kỳ đồ đá mới tụ họp để tổ chức các nghi lễ hoặc lễ hội liên quan đến hạ chí và đông chí.

Đáng chú ý, nhóm nghiên cứu còn tìm thấy một con dao hình đĩa cực kỳ hiếm, được cho là đã được đặt có chủ đích tại địa điểm này. Các nhà khảo cổ nhận định hiện vật có thể mang ý nghĩa biểu tượng gắn với hình ảnh Mặt Trời.

Bình luận về phát hiện mới, nhà khảo cổ học Susan Greaney thuộc University of Exeter cho biết đây là thông tin rất đáng chú ý, dù các kết quả nghiên cứu chi tiết vẫn chưa được công bố đầy đủ.

Theo bà, công trình có thể là một phần của khu định cư quan trọng thuộc thời kỳ đồ đá mới giữa tại Bulford.

“Phát hiện này cho thấy khu vực phía đông Stonehenge có ý nghĩa lớn như thế nào đối với các cộng đồng cổ đại. Người dân không chỉ sinh sống tại đây mà còn xây dựng các công trình kiến trúc ở khu vực bên kia sông Avon,” bà nhận định.

Khám phá mới được kỳ vọng sẽ giúp các nhà nghiên cứu hiểu rõ hơn quá trình hình thành của Stonehenge, đồng thời hé lộ những tri thức thiên văn đáng kinh ngạc của con người cách đây hàng thiên niên kỷ.