Nghị quyết 80: Khơi nguồn sức mạnh văn hóa Việt Nam

VHO - Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam mở ra một tầm nhìn mới: văn hóa không chỉ là lĩnh vực cần bảo tồn, chăm lo, mà còn là nguồn lực nội sinh, động lực tinh thần và sức mạnh mềm của quốc gia. Tinh thần ấy tiếp tục được cụ thể hóa trong Nghị quyết số 30/NQ-CP ngày 24.2.2026 của Chính phủ và Nghị quyết số 28/2026/QH16 ngày 24.4.2026 của Quốc hội về phát triển văn hóa Việt Nam.

Đây là bước chuyển quan trọng trong nhận thức và hành động: đặt văn hóa vào trung tâm của quá trình phát triển, coi đầu tư cho văn hóa là đầu tư cho con người, cho tương lai và sức cạnh tranh của đất nước.

Từ truyền thống đến nguồn lực phát triển

Từ chiều sâu hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước, văn hóa đã bồi đắp bản lĩnh, cốt cách, tâm hồn và hệ giá trị của con người Việt Nam. Những giá trị ấy không nằm bất động trong quá khứ, mà luôn được tái tạo, làm mới và trao truyền qua mỗi thế hệ.

Thực hiện Nghị quyết 80 trước hết là đưa các giá trị văn hóa Việt Nam hiện diện sinh động hơn trong đời sống đương đại; để di sản trở thành nguồn cảm hứng sáng tạo, nghệ thuật trở thành không gian nuôi dưỡng tài năng và các sản phẩm văn hóa trở thành những giá trị có khả năng cạnh tranh, lan tỏa.

Định hướng xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; thống nhất trong đa dạng; mang đặc trưng dân tộc, dân chủ, nhân văn, khoa học, hiện đại chính là nền tảng để văn hóa vừa giữ vững căn cước, vừa mở rộng khả năng hội nhập.

Chính sách phải đi vào đời sống

Một ngày sau khi Chính phủ ban hành Nghị quyết số 30/NQ-CP, ngày 25.2.2026, Thủ tướng đã làm việc với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, yêu cầu khẩn trương rà soát, cập nhật các nhiệm vụ trọng tâm triển khai Nghị quyết 80-NQ/TW và những chủ trương, chính sách liên quan.

Đặc biệt, sáng 24.4.2026, tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI đã biểu quyết thông qua Nghị quyết số 28/2026/QH16 về phát triển văn hóa Việt Nam với tỉ lệ tán thành 95,40%. Những quyết sách liên tiếp cho thấy tinh thần của Nghị quyết 80 đang từng bước được cụ thể hóa bằng chương trình, nhiệm vụ và cơ chế thực hiện.

Điều quan trọng là những mục tiêu lớn phải được chuyển hóa thành thay đổi cụ thể trong đời sống. Từ bảo tồn di sản, phát triển nghệ thuật, đào tạo nhân lực đến xây dựng các ngành công nghiệp văn hóa, tư duy phát triển cần chuyển từ “giữ gìn những gì đã có” sang “tạo ra những giá trị mới” trên nền tảng bản sắc dân tộc.

Văn hóa tạo giá trị và sức cạnh tranh 

Nghị quyết 80 đặt mục tiêu công nghiệp văn hóa đóng góp khoảng 7% GDP, đồng thời hình thành 5 – 10 thương hiệu quốc gia trong các lĩnh vực như điện ảnh, nghệ thuật biểu diễn, du lịch văn hóa, thiết kế và thời trang. Đây là mục tiêu lớn, đòi hỏi sự cộng hưởng giữa bản sắc, sáng tạo, công nghệ, thị trường và năng lực tổ chức.

Concert “Tôi yêu Tổ quốc tôi” với không gian nghệ thuật giàu cảm xúc, lan tỏa tinh thần “80 năm Hành trình Độc lập – Tự do – Hạnh phúc”, cho thấy nghệ thuật có thể kết nối cộng đồng, khơi dậy tình yêu quê hương, đất nước.

Trong giao lưu quốc tế, hình ảnh áo dài Việt Nam qua màn trình diễn của các phu nhân Đại sứ quán Cộng hòa Séc, Nhật Bản, Ukraine, Hoa Kỳ cùng các nhà thiết kế, nghệ sĩ Việt Nam tại Lễ hội Văn hóa thế giới tại Hà Nội lần thứ Nhất cũng cho thấy sức mạnh của văn hóa trong đối thoại giữa các dân tộc. Khi giá trị Việt Nam được kể bằng ngôn ngữ nghệ thuật đương đại, bản sắc có thể trở thành một cây cầu kết nối thế giới.

Con người là trung tâm

Sức sống của văn hóa cuối cùng được quyết định bởi con người. Đầu tư cho văn hóa vì thế trước hết là đầu tư cho những người sáng tạo, tài năng nghệ thuật và thế hệ trẻ.

Tối 3.6 tại Nhà hát Lớn Hà Nội, Học viện Múa Việt Nam tổ chức chương trình công diễn “Chạm tới ước mơ”, giới thiệu những tác phẩm nổi bật của học sinh, sinh viên sau một năm đào tạo. Những bước chân trên sân khấu không chỉ là kết quả của quá trình học tập, mà còn gợi mở câu chuyện lớn hơn về phát hiện, đào tạo và bồi dưỡng nhân tài văn hóa, nghệ thuật.

Từ giảng đường đến sân khấu, từ di sản đến công nghiệp văn hóa, mục tiêu xuyên suốt vẫn là tạo dựng môi trường để con người được sáng tạo, cống hiến và thụ hưởng những giá trị văn hóa tốt đẹp.

Nghị quyết 80 vì thế không chỉ là một định hướng phát triển văn hóa, mà còn là lời khẳng định về vị thế của văn hóa trong tiến trình phát triển đất nước. Khi văn hóa trở thành nguồn lực, bản sắc trở thành lợi thế, sáng tạo trở thành động lực và những giá trị Việt Nam được lan tỏa bằng ngôn ngữ của thời đại, sức mạnh mềm quốc gia sẽ từng bước được bồi đắp.

Khơi nguồn sức mạnh văn hóa cũng chính là khơi dậy khát vọng Việt Nam: một đất nước giàu truyền thống, giàu bản sắc, tự tin hội nhập và chủ động đóng góp những giá trị riêng vào dòng chảy văn minh nhân loại.