Nghệ thuật tạo hình trái cây: Điểm chạm văn hóa giữa mùa Lễ vía Bà tại Núi Bà Đen
VHO - Trong khuôn khổ chuỗi hoạt động Lễ vía Bà Linh Sơn Thánh Mẫu diễn ra tại Núi Bà Đen (Tây Ninh), cuộc thi nghệ nhân tạo hình trái cây đã trở thành điểm nhấn thu hút đông đảo du khách.
Không chỉ mang đến những tác phẩm nghệ thuật độc đáo từ các loại rau củ, trái cây quen thuộc, sự kiện còn góp phần quảng bá nông sản địa phương, tôn vinh giá trị nghề thủ công và làm phong phú trải nghiệm của du khách trong mùa lễ hội.

Giữa không gian linh thiêng của ngọn núi được mệnh danh là “nóc nhà Nam Bộ”, hàng chục tác phẩm tạo hình công phu đã khiến du khách không khỏi trầm trồ. Từ những loại trái cây quen thuộc như dưa hấu, đu đủ, thanh long, cóc, ớt…, qua bàn tay khéo léo của các nghệ nhân đã trở thành những linh vật, biểu tượng văn hóa và các hình tượng mang ý nghĩa cát tường trong đời sống tinh thần của người Việt.
Một trong những tác phẩm gây ấn tượng tại cuộc thi là “Ngũ phúc” của nhóm nghệ nhân đến từ Tây Ninh. Tác phẩm được lấy cảm hứng từ các biểu tượng phúc lành trong văn hóa phương Đông, gửi gắm ước nguyện về cuộc sống bình an, sung túc và thịnh vượng.
Chia sẻ về quá trình thực hiện, nghệ nhân Vương Ngọc Khánh Giang, đại diện nhóm dự thi cho biết nhóm gồm 4 thành viên đã phải làm việc liên tục từ chiều hôm trước đến tận đêm khuya để hoàn thiện tác phẩm.
“Chúng tôi lên ý tưởng, tạo hình và lắp ghép nhiều chi tiết từ trước. Khó khăn nhất là khâu vận chuyển bởi khi đưa tác phẩm lên Núi Bà Đen phải chỉnh sửa lại nhiều lần để đảm bảo độ hoàn thiện. Dù vất vả nhưng ai cũng muốn mang đến cho du khách một tác phẩm đẹp nhất”, chị Giang chia sẻ.

Theo nữ nghệ nhân, phần lớn những người tham gia cuộc thi đều đến với nghề từ niềm đam mê. Không được đào tạo bài bản, họ tự học hỏi, tìm tòi kỹ thuật tạo hình và không ngừng sáng tạo để nâng tầm những loại nông sản quen thuộc thành các tác phẩm nghệ thuật.
Không chỉ là sân chơi dành cho những người làm nghề, cuộc thi còn mang đến nhiều trải nghiệm hấp dẫn cho du khách. Bên cạnh hoạt động tham quan, chiêm ngưỡng các tác phẩm nghệ thuật, ban tổ chức còn bố trí khu vực thưởng thức miễn phí nhiều loại trái cây đặc sản như chôm chôm, nhãn, ổi, thanh long, xoài...
Hoạt động này nhanh chóng thu hút đông đảo người dân và du khách tham gia. Nhiều gia đình vừa thưởng thức trái cây tươi, vừa tìm hiểu về các loại nông sản đặc trưng của vùng Đông Nam Bộ trong không khí vui tươi, sôi động.

Cùng gia đình từ Đồng Nai đến tham quan Núi Bà Đen, chị Lê Thị Thu Hà cho biết đây là lần đầu tiên chị được trải nghiệm một lễ hội có sự kết hợp giữa yếu tố tín ngưỡng, văn hóa và quảng bá nông sản địa phương.
“Gia đình tôi khoảng hai năm mới quay lại Núi Bà Đen. Lần này thật sự bất ngờ vì nơi đây thay đổi rất nhiều. Không chỉ có cảnh quan đẹp hơn mà còn có thêm nhiều hoạt động văn hóa ý nghĩa. Các tác phẩm tạo hình trái cây rất công phu, còn khu vực trải nghiệm trái cây thì được các cháu nhỏ trong gia đình hưởng ứng nhiệt tình”, chị Hà chia sẻ.
Anh Trần Minh Nhật, du khách đến từ Bình Dương cũng cho rằng những hoạt động trải nghiệm bên lề đã giúp lễ hội trở nên gần gũi hơn với công chúng.

“Trước đây tôi thường nghĩ lễ hội tín ngưỡng chủ yếu là hoạt động hành hương, chiêm bái. Nhưng khi đến đây, tôi thấy có rất nhiều trải nghiệm văn hóa thú vị. Việc được tận mắt xem các nghệ nhân tạo hình trái cây rồi thưởng thức những loại trái cây đặc sản khiến chuyến đi trở nên đáng nhớ hơn”, anh Nhật nói.
Theo ghi nhận, khu vực trưng bày các tác phẩm và không gian trải nghiệm trái cây luôn nhộn nhịp người tham quan trong suốt thời gian diễn ra sự kiện. Nhiều du khách tranh thủ lưu lại những khoảnh khắc bên các tác phẩm nghệ thuật độc đáo, tạo nên không khí lễ hội sôi động trên đỉnh núi thiêng.

Những năm gần đây, bên cạnh các nghi thức truyền thống, Lễ vía Bà Linh Sơn Thánh Mẫu tại Núi Bà Đen ngày càng được làm mới bằng nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật và trải nghiệm cộng đồng. Các chương trình không chỉ góp phần nâng cao sức hấp dẫn cho điểm đến du lịch tâm linh hàng đầu Nam Bộ mà còn tạo không gian để tôn vinh các giá trị văn hóa dân gian, nghề thủ công truyền thống và sản vật địa phương.
Cuộc thi nghệ nhân tạo hình trái cây vì thế không đơn thuần là màn trình diễn kỹ năng của những người yêu nghề. Đó còn là dịp để những giá trị văn hóa bản địa được kể lại bằng ngôn ngữ của nghệ thuật, góp phần kết nối du khách với đời sống văn hóa địa phương và làm giàu thêm trải nghiệm trong mùa lễ hội trên Núi Bà Đen.

RSS