Không vì tiến độ mà đánh đổi chất lượng xây dựng dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa

VHO - Sáng 11.8, tại Hà Nội, Ủy viên dự khuyết Trung ương, Thứ trưởng Bộ VHTTDL Nguyễn Huy Dũng chủ trì cuộc họp Tổ soạn thảo và Tổ biên tập dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa.

Tham dự cuộc họp có các thành viên Tổ soạn thảo và Tổ biên tập dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa.

Không vì tiến độ mà đánh đổi chất lượng

Phát biểu mở đầu cuộc họp, Thứ trưởng Bộ VHTTDL Nguyễn Huy Dũng cho biết, việc xây dựng dự án Luật nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7.1.2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, đồng thời triển khai các chỉ đạo, kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Phiên họp thứ hai của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam.

Trên cơ sở đó, Bộ VHTTDL đang khẩn trương xây dựng dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa theo trình tự, thủ tục rút gọn, dự kiến trình Quốc hội tại Kỳ họp tháng 10.2026.

Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng cho biết, tiến độ xây dựng dự án Luật rất gấp, song quan điểm của cơ quan chủ trì soạn thảo là ưu tiên cao nhất cho chất lượng.

“Tiến độ phải đảm bảo, nhưng không vì tiến độ mà đánh đổi chất lượng”, Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng nhấn mạnh.

Theo Thứ trưởng, thời gian thực hiện dài hay ngắn không phải yếu tố quan trọng, mà chất lượng của dự án Luật mới là vấn đề cần ưu tiên. Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng đề nghị các thành viên Tổ soạn thảo đóng góp ý kiến thẳng thắn, quyết liệt để cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp thu, hoàn thiện dự án Luật.

Thứ trưởng cho biết, dự án Luật tiếp cận công nghiệp văn hóa từ góc độ phát triển một ngành kinh tế chiến lược theo chuỗi giá trị, đồng thời bảo đảm không quy định lại những nội dung đã được các luật chuyên ngành điều chỉnh và không làm phát sinh thêm thủ tục hành chính không cần thiết.

Luật không đặt mục tiêu giải quyết tất cả các vấn đề của từng ngành, mà tập trung vào những vấn đề liên ngành, then chốt, đã chín và có khả năng tạo ra động lực phát triển mới.

Đưa sức mạnh mềm quốc gia trở thành trục xuyên suốt của Luật

Tại cuộc họp, thành viên Tổ soạn thảo đã phát biểu, đóng góp nhiều ý kiến hoàn thiện dự thảo Luật. 

Góp ý vào dự thảo Luật, TS Ngô Phương Lan, Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam cho rằng, cần khẳng định mục tiêu chiến lược của Luật là phát triển ngành công nghiệp văn hóa trở thành ngành kinh tế quan trọng, động lực tăng trưởng mới và là trụ cột của sức mạnh mềm quốc gia năm 2045.

Theo TS Ngô Phương Lan, cần thiết kế cơ chế ưu đãi, ưu tiên có trọng tâm, lựa chọn những ngành mũi nhọn để tập trung nguồn lực thay vì dàn trải; đồng thời quy định cụ thể hơn các chính sách ưu đãi về thuế, đất đai, tín dụng, đầu tư, quỹ phát triển và huy động các nguồn lực xã hội, qua đó giảm phụ thuộc vào văn bản hướng dẫn.

TS Ngô Phương Lan cũng đề nghị bổ sung các chính sách thúc đẩy quốc tế hóa, tập trung vào hợp tác, doanh nghiệp sáng tạo và chuyên gia quốc tế, phát triển thị trường xuất khẩu sản phẩm văn hóa, xây dựng thương hiệu quốc gia về công nghiệp văn hóa.

Một nội dung khác cũng được TS Ngô Phương Lan đề xuất là tăng quyền chủ động cho địa phương, cho phép thí điểm các mô hình phát triển công nghiệp văn hóa.

Bên cạnh đó, cần hoàn thiện thể chế về kinh tế và dữ liệu văn hóa, gồm dữ liệu số, AI và các mô hình kinh doanh mới. Bà đề xuất thiết lập hệ thống đánh giá hiệu quả chính sách với bộ chỉ số quốc gia về công nghiệp văn hóa, làm căn cứ để điều chỉnh chính sách hằng năm.

Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam cũng đề nghị đưa sức mạnh mềm quốc gia trở thành trục xuyên suốt của Luật, qua đó phát huy nguồn lực văn hóa và đội ngũ nhân lực hiện có để thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa.

Đưa thương hiệu văn hóa của Việt Nam ra quốc tế

Quan tâm đến các chính sách đưa văn hóa Việt Nam ra nước ngoài trong dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa, bà Chu Thu Phương, Cục Ngoại vụ và Ngoại giao Văn hóa, Bộ Ngoại giao cho biết, dự thảo Luật có nhiều nội dung rất đáng khuyến khích, như đào tạo nhân lực, tạo điều kiện để nghệ nhân giảng dạy văn hóa truyền thống, phát triển chuyên gia Việt Nam ở nước ngoài và thu hút chuyên gia quốc tế vào Việt Nam.

Bà Chu Thu Phương cho rằng, cần chú trọng khai thác những giá trị văn hóa đặc sắc của Việt Nam như Tuồng, Chèo, Cải lương để đưa ra quốc tế, đồng thời có chính sách khuyến khích xứng đáng đối với nghệ nhân.

Bà Chu Thu Phương cũng đề nghị bổ sung chính sách về văn học, bởi theo bà, văn học là “gốc” để hình thành nhiều sản phẩm của công nghiệp văn hóa như âm nhạc, sân khấu, điện ảnh và các lĩnh vực khác.

Đại diện Bộ Ngoại giao cũng đề nghị quy định rõ hơn về bản quyền đối với tác phẩm phái sinh, trong đó xác định phần dành cho tác phẩm gốc và tác phẩm phái sinh; làm rõ khái niệm “tài sản sở hữu trí tuệ gốc”; bổ sung cơ chế tạo cạnh tranh quốc tế và làm rõ chính sách khen thưởng để khuyến khích các cá nhân tham gia, đóng góp.

Bà Chu Thu Phương đề nghị quy định rõ hơn nhiệm vụ của Bộ Ngoại giao trong dự thảo Luật. Theo bà, ngoại giao có thể góp phần mở rộng thị trường, tìm kiếm đối tác, đưa các danh hiệu và thương hiệu văn hóa của Việt Nam ra quốc tế, kết nối với các quỹ, nguồn lực và chuyên gia quốc tế.

Ngoại giao còn có vai trò “dịch” văn hóa địa phương sang văn hóa quốc tế, bảo đảm các sản phẩm văn hóa khi đưa ra nước ngoài phù hợp với văn hóa bản địa, đồng thời thu hút nguồn lực quốc tế cho công nghiệp văn hóa.

Giải phóng năng lượng sáng tạo và thị trường

Phát biểu tại cuộc họp, Phó Vụ trưởng Vụ Văn hóa - Văn nghệ thuộc Ban Tuyên giáo Trung ương Lê Trọng Nin đánh giá rất cao nỗ lực của Tổ soạn thảo, Tổ biên tập trong việc xây dựng hồ sơ dự án Luật trong thời gian ngắn. Dự thảo Luật được xây dựng công phu, gồm 9 chương, 60 điều, kết cấu tương đối hoàn thiện với nhiều nhóm chính sách mới và mạnh.

Đồng tình với hai lựa chọn nền tảng của dự thảo là tiếp cận công nghiệp văn hóa theo chuỗi giá trị và định hướng đây là "luật kiến tạo", ông Lê Trọng Nin cho rằng, đây là cách tiếp cận phù hợp với tinh thần Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.

Theo ông, Luật Phát triển công nghiệp văn hóa không chỉ tạo ra các chính sách ưu đãi cho doanh nghiệp văn hóa mà cần hình thành thể chế phát triển mới, giải phóng năng lượng sáng tạo và thị trường, đồng thời bảo đảm giá trị bản sắc văn hóa, qua đó biến văn hóa thành nguồn lực và động lực phát triển.

Góp ý dự thảo, ông Lê Trọng Nin đề nghị tiếp tục rà soát mức độ thể chế hóa các mục tiêu của Nghị quyết 80.

Theo đó, với mục tiêu công nghiệp văn hóa đóng góp 7% GDP vào năm 2030 và 9% vào năm 2045, ông đề nghị rà soát, thống nhất thẩm quyền ban hành hệ thống chỉ tiêu thống kê giữa Điều 53 và Điều 56.

Về chỉ tiêu hình thành 5-10 thương hiệu quốc gia về công nghiệp văn hóa, ông đề nghị bổ sung nguyên tắc, tiêu chí trong Luật và giao Chính phủ quy định cụ thể.

Đối với mục tiêu xây dựng một số tập đoàn văn hóa, cụm, khu công nghiệp văn hóa, tổ hợp sáng tạo, ông cho rằng dự thảo chưa có công cụ đủ mạnh và đề nghị nghiên cứu tận dụng các cơ chế đã có như ưu tiên doanh nghiệp Việt Nam có năng lực dẫn dắt chuỗi giá trị, đồng đầu tư, đặt hàng quy mô lớn và bảo lãnh tín dụng.

Ông Lê Trọng Nin cũng đề nghị tiếp tục rà soát việc thể chế hóa Nghị quyết 23 và Kết luận 84 của Bộ Chính trị, đồng thời bổ sung bảng đối chiếu từng chỉ tiêu, nhiệm vụ của các văn bản này trong phụ lục báo cáo để bảo đảm việc thể chế hóa đầy đủ, chặt chẽ.

Phát biểu kết luận cuộc họp, Thứ trưởng Bộ VHTTDL Nguyễn Huy Dũng ghi nhận và trân trọng cảm ơn các ý kiến góp ý đối với dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa. Bộ VHTTDL sẽ nghiên cứu, tiếp thu các ý kiến xác đáng để tiếp tục hoàn thiện dự thảo và hồ sơ dự án Luật.

Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng đề nghị các thành viên Tổ soạn thảo, Tổ biên tập tiếp tục đồng hành, đóng góp ý kiến trong quá trình hoàn thiện dự án. Thứ trưởng một lần nữa nhấn mạnh, mục tiêu không chỉ là hoàn thành hồ sơ đúng tiến độ mà quan trọng hơn là bảo đảm chất lượng để Luật có thể triển khai hiệu quả.