Khơi dậy nguồn lực văn hóa, hiện thực hóa Nghị quyết 80-NQ/TW

VHO - Tại Hội nghị sơ kết công tác văn hóa, thể thao và du lịch 6 tháng đầu năm, triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026 diễn ra chiều 9.7 tại Hà Nội, nhiều địa phương đã chia sẻ những cách làm, mô hình và giải pháp cụ thể nhằm đưa Nghị quyết số 80-NQ/TW vào cuộc sống, từng bước chuyển hóa các giá trị văn hóa thành nguồn lực phát triển.

Nỗ lực đưa Nghị quyết 80 vào thực tiễn

Ngay sau khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 80-NQ/TW về Phát triển Văn hóa Việt Nam, nhiều địa phương đã nhanh chóng cụ thể hóa tinh thần của Nghị quyết bằng các chương trình hành động, kế hoạch triển khai và những giải pháp phù hợp với điều kiện thực tiễn.

Giám đốc Sở VHTT Hà Nội Phạm Tuấn Long cho biết, Thành ủy Hà Nội đã xây dựng Chương trình hành động số 08-CTr/TU, đặt mục tiêu đưa văn hóa trở thành động lực phát triển, với nhiều chỉ tiêu cụ thể như: 95% thiết chế văn hóa, thể thao hoạt động hiệu quả; công nghiệp văn hóa đóng góp khoảng 9% GRDP; xây dựng ít nhất 3 sự kiện văn hóa, nghệ thuật mang tầm quốc tế… Chương trình đã bổ sung thêm 16 chỉ tiêu riêng của Hà Nội.

Để bảo đảm tiến độ triển khai, UBND TP. Hà Nội đã ban hành Kế hoạch 128/KH-UBND với 78 nhiệm vụ cụ thể, thành lập các tổ công tác theo dõi, đôn đốc việc thực hiện. Đến nay, toàn bộ các nhiệm vụ đều đã được triển khai. 

Thành phố cũng từng bước hoàn thiện hành lang pháp lý thông qua 7 nghị quyết chuyên đề về văn hóa, thể thao; xây dựng Đề án hệ giá trị và chuẩn mực ứng xử người Hà Nội thời đại mới; đẩy mạnh số hóa di sản, lập hồ sơ trình UNESCO đối với phở, múa rối nước, Khu di tích Cổ Loa; đồng thời phát triển các trung tâm công nghiệp văn hóa, không gian sáng tạo, các sự kiện quốc tế và công trình văn hóa trọng điểm, tạo nền tảng để hiện thực hóa các mục tiêu của Nghị quyết 80.

Cùng chung tinh thần đó, Quảng Ninh lựa chọn hướng đi lấy văn hóa làm động lực phát triển kinh tế - xã hội thông qua xây dựng các thương hiệu sự kiện quy mô lớn. 

Giám đốc Sở VHTTDL tỉnh Quảng Ninh Lê Ngọc Thanh cho biết, địa phương xác định văn hóa không chỉ là nền tảng tinh thần của xã hội mà còn là nguồn lực nội sinh quan trọng. Từ tư duy này, Quảng Ninh đã chuyển mạnh từ việc tổ chức các hoạt động văn hóa đơn lẻ sang xây dựng hệ thống sự kiện có tính thương hiệu, gắn với quảng bá hình ảnh địa phương, phát triển du lịch và công nghiệp văn hóa.

Trung bình mỗi năm, Quảng Ninh tổ chức từ 50 - 70 sự kiện văn hóa, thể thao quy mô quốc gia, quốc tế và cấp tỉnh, cùng hàng trăm hoạt động tại cơ sở. Nhiều chương trình nghệ thuật quy mô lớn thu hút từ 30.000 - 50.000 khán giả. 

Đáng chú ý, Tuần Văn hóa - Du lịch Quảng Ninh chào hè năm 2026 đã thu hút hơn 400.000 lượt người tham dự trực tiếp và hơn 100 triệu lượt tương tác trên các nền tảng số.

Những con số này không chỉ phản ánh sức hút của các sự kiện văn hóa mà còn cho thấy hiệu quả của việc chuyển hóa tài nguyên văn hóa thành giá trị kinh tế, góp phần quảng bá hình ảnh địa phương và thúc đẩy phát triển du lịch theo đúng tinh thần Nghị quyết 80.

Hoàn thiện cơ chế, đánh thức nguồn lực văn hóa

Để tiếp tục triển khai hiệu quả Nghị quyết 80 - NQ/TW, Giám đốc Sở VHTT Hà Nội Phạm Tuấn Long đề xuất, Bộ VHTTDL tiếp tục hoàn thiện hệ thống chính sách, nhất là đối với các lĩnh vực mới như công nghiệp văn hóa, kinh tế di sản, hợp tác công - tư trong văn hóa, thể thao và du lịch; đồng thời sớm ban hành các văn bản hướng dẫn phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp. 

Bên cạnh đó, cần thống nhất khung dữ liệu, tiêu chuẩn và phương thức kết nối, chia sẻ dữ liệu trong lĩnh vực văn hóa; sớm xây dựng bộ tiêu chí đánh giá mức độ phát triển văn hóa và đóng góp của các ngành công nghiệp văn hóa đối với tăng trưởng kinh tế. 

Hà Nội cũng kiến nghị tăng cường hỗ trợ các địa phương trong hợp tác quốc tế, xây dựng thương hiệu văn hóa, triển khai các hồ sơ trình UNESCO và phát triển các sản phẩm văn hóa có sức lan tỏa ở tầm khu vực, quốc tế. 

Ông Phạm Tuấn Long khẳng định, Hà Nội sẽ tiếp tục đổi mới tư duy, hoàn thiện thể chế, huy động mọi nguồn lực và phát huy sức sáng tạo của đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ, doanh nghiệp để đưa Nghị quyết 80 đi vào cuộc sống, góp phần phát huy sức mạnh văn hóa và con người Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới.

Giám đốc Sở VHTTDL Quảng Ninh Lê Ngọc Thanh cho rằng, các sự kiện văn hóa cần được coi là một cấu phần quan trọng trong chiến lược phát triển địa phương, thay vì những hoạt động đơn lẻ. 

Từ thực tiễn tổ chức nhiều chương trình quy mô lớn, Quảng Ninh đề xuất xây dựng hệ sinh thái sản phẩm văn hóa, du lịch và các sự kiện mang bản sắc riêng, đồng thời phát huy sự chỉ đạo thống nhất của Trung ương và địa phương, cùng sự đồng hành của doanh nghiệp và người dân.

Theo ông, đây là giải pháp quan trọng để chuyển hóa các giá trị văn hóa thành nguồn lực nội sinh, tạo động lực phát triển bền vững theo tinh thần Nghị quyết 80.