Khẳng định vai trò, vị thế của Việt Nam trong cơ chế UNESCO

VHO - Ngày 23.1 tại Hà Nội, Tiểu ban Văn hoá và Tiểu ban Thông tin (Uỷ ban Quốc gia UNESCO Việt Nam) đã tiến hành phiên họp tổng kết công tác năm 2025; đề ra phương hướng, nhiệm vụ năm 2026. Thứ trưởng Bộ VHTTDL Hoàng Đạo Cương, Phó Chủ tịch Uỷ ban Quốc gia UNESCO Việt Nam chủ trì phiên họp.

 Trình bày báo cáo tại phiên họp, Cục trưởng Cục Hợp tác quốc tế (Bộ VHTTDL) Nguyễn Phương Hoà, Thường trực Tiểu ban Văn hoá cho biết trong năm qua, Tiểu ban Văn hóa (Bộ VHTTDL) đã tích cực triển khai các hoạt động hợp tác văn hóa trong cơ chế UNESCO và hoàn thành 75/77 nhiệm vụ (chiếm tỉ lệ 97,4%) đề ra tại Kế hoạch công tác năm 2025 của Tiểu ban Văn hóa.

Đặc biệt vào tháng 9.2025, Uỷ viên BCH Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ VHTTDL Nguyễn Văn Hùng đã dẫn đầu đoàn cán bộ cấp cao Bộ VHTTDL tham dự Hội nghị Thế giới về Chính sách văn hóa và Phát triển bền vững (MONDIACULT 2025) tại thành phố Barcelona (Tây Ban Nha).

Tại Hội nghị, trên cơ sở đề xuất của Đại sứ, Trưởng Phái đoàn Việt Nam bên cạnh UNESCO, Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng đã trình bày sáng kiến của Việt Nam về triển khai “Thập kỉ văn hóa vì sự phát triển bền vững”.

Kì họp lần thứ 43 Đại hội đồng UNESCO đã thông qua Nghị quyết đề xuất Liên Hợp Quốc xem xét phát động “Thập kỉ văn hóa vì sự phát triển bền vững” theo sáng kiến của Việt Nam, với sự đồng bảo trợ của 71 quốc gia. Đây là sáng kiến đầu tiên có quy mô lớn nhất mà ta khởi xướng tại UNESCO kể từ nhiều năm tham gia tổ chức này.

Cùng với đó, việc các di sản tiếp tục được ghi danh vào các danh sách của UNESCO đã thể hiện dấu ấn của Việt Nam trên trường quốc tế và nỗ lực không ngừng của Việt Nam trong công tác bảo vệ, gìn giữ và phát huy giá trị di sản.

Đồng thời, việc các thành phố lần lượt gia nhập Mạng lưới các Thành phố sáng tạo UNESCO, đúng theo lộ trình đề ra không chỉ củng cố sức mạnh mềm của quốc gia mà còn tạo đà vững chắc để văn hóa Việt Nam tự tin vươn xa, hội nhập sâu rộng trên bản đồ sáng tạo thế giới.

Về công tác quản lí nhà nước, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về lĩnh vực văn hóa và thông tin ngày càng hoàn thiện và chặt chẽ hơn. Cụ thể, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quảng cáo được Quốc hội thông qua ngày 16.6.2025; Luật Báo chí (sửa đổi) được Quốc hội thông qua vào ngày 10.12.2025. Bộ VHTTDL đã trình Chính phủ ban hành 3 Nghị định và ban hành theo thẩm quyền 3 Thông tư về di sản văn hóa.

Liên quan đến các Công ước UNESCO, các hoạt động của Tiểu ban Văn hóa trong năm 2025 đã được thực hiện hiệu quả, tích cực, đóng góp chất lượng, thiết thực triển khai Công ước về văn hóa 1972, 2003, 1970, 2005, Chương trình Ký ức thế giới, Công ước phòng chống doping trong thể thao; khẳng định vai trò, vị thế của Việt Nam trong cơ chế UNESCO.

Đặc biệt, trong kì họp Đại hội đồng lần thứ 10 Công ước 2005 về bảo vệ và phát huy sự đa dạng của các biểu đạt văn hóa từ ngày 18 - 20.6.2025 tại trụ sở UNESCO (Paris, Pháp), các quốc gia thành viên Công ước đã tín nhiệm bầu Việt Nam tái đắc cử thành viên Ủy ban liên Chính phủ nhiệm kì 2025 - 2029.

Đây là trường hợp đầu tiên từ khi Công ước 2005 ra đời, một quốc gia tham gia Ủy ban liên chính phủ hai nhiệm kì liên tiếp. Điều này chứng tỏ sự ghi nhận của Đại hội đồng đối với những nỗ lực và thành tựu của Việt Nam trong việc triển khai Công ước 2005, đồng thời thể hiện sự đóng góp tích cực và uy tín của Việt Nam tại UNESCO.

Đối với Tiểu ban Thông tin, công tác chỉ đạo thông tin, tuyên truyền về các vấn đề liên quan đến UNESCO trên các đài phát thanh, đài truyền hình, đài phát thanh - truyền hình được Tiểu ban phối hợp chỉ đạo kịp thời. Tại giao ban báo chí hàng tuần, Tiểu ban Thông tin đã chủ động bám sát các chỉ đạo để định hướng cơ quan báo chí tập trung đẩy mạnh thông tin, tuyên truyền về UNESCO.

Tiểu ban đã tổ chức các khóa tập huấn, bồi dưỡng nâng cao kĩ năng làm báo, phù hợp với nhiệm vụ “Tăng cường phát triển năng lực cho nhà báo và những người làm truyền thông chuyên nghiệp” và nhiệm vụ “Kĩ năng bảo vệ bản quyền báo chí số” cho đối tượng phóng viên, biên tập viên các cơ quan báo chí trung ương và địa phương.

Nhìn chung, công tác của Tiểu ban Văn hóa và Tiểu ban Thông tin đảm bảo bám sát tiến độ, triển khai hiệu quả, phát huy tích cực vai trò của Việt Nam trong việc đảm nhiệm đồng thời nhiều vị trí lãnh đạo quan trọng tại 3 Công ước về văn hóa; góp phần khẳng định vai trò, vị thế và đóng góp của Việt Nam trong khuôn khổ hợp tác với UNESCO.

Đối với phương hướng, nhiệm vụ, kế hoạch công tác năm 2026, các thành viên Tiểu ban Văn hóa và Tiểu ban Thông tin đã đề xuất một số nội dung liên quan đến hoàn thiện khung pháp lí và cơ chế phối hợp liên ngành; nâng cao chất lượng công tác giáo dục - truyền thông; đẩy mạnh hợp tác quốc tế; tăng cường kết nối và chia sẻ dữ liệu; đẩy mạnh phối hợp liên ngành, liên vùng, lồng ghép, huy động hiệu quả các nguồn lực đầu tư; tiếp tục nâng cao nhận thức, khuyến khích sự tham gia chủ động của doanh nghiệp và cộng đồng sáng tạo…

Cùng với đó, đề nghị Uỷ ban Quốc gia UNESCO Việt Nam đẩy mạnh vai trò điều phối, hỗ trợ Tiểu ban Văn hóa trong các hoạt động hợp tác chuyên môn với UNESCO; đề nghị UNESCO tiếp tục quan tâm, hỗ trợ Việt Nam trong một số lĩnh vực như đào tạo, nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ làm công tác quản lí văn hóa, cử chuyên gia hỗ trợ và hướng dẫn xây dựng các hồ sơ đề cử…

Phát biểu tại phiên họp, Phó Tổng Thư kí Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam, Phó Cục trưởng Cục Ngoại vụ và Ngoại giao văn hóa (Bộ Ngoại giao) Phạm Thị Phương Chi thể hiện sự nhất trí với Báo cáo tổng kết công tác năm 2025. Bà Phạm Thị Phương Chi nhấn mạnh, trong thời gian vừa qua Tiểu ban Văn hóa và Tiểu ban Thông tin đã có nhiều hoạt động, thành tích nổi bật trong khuôn khổ cơ chế Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam.

Việt Nam trúng cử Phó Chủ tịch kỳ họp lần thứ 43 Đại hội đồng UNESCO

VHO - Tại Kỳ họp lần thứ 43 Đại hội đồng Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hoá của Liên Hợp Quốc (UNESCO) đang diễn ra tại Samarkand (Uzbekistan), Việt Nam được các quốc gia thành viên tín nhiệm tái bầu làm Phó Chủ tịch Kỳ họp.

Trong thời gian tới, bà Phạm Thị Phương Chi mong muốn Tiểu ban Văn hoá phối hợp chặt chẽ với các bên liên quan để thúc đẩy Liên Hợp Quốc thông qua sáng kiến “Thập kỉ văn hóa vì sự phát triển bền vững".

Đồng thời, các Tiểu ban cần tiếp tục triển khai thực hiện hiệu quả một số nhiệm vụ đã được nêu trong phương hướng, kế hoạch hoạt động năm 2026 để đóng góp vào sự phát triển các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam; tăng cường phối hợp, làm việc với các cơ quan chuyên môn, chuyên gia của UNESCO để cung cấp thêm thông tin, lập luận, chứng minh các giá trị của di sản, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình xem xét, đánh giá hồ sơ của UNESCO.

Phát biểu kết luận phiên họp, Thứ trưởng Hoàng Đạo Cương, Phó Chủ tịch Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam nhất trí với Báo cáo tổng kết công tác năm 2025 của Tiểu ban Văn hóa và Tiểu ban Thông tin (Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam).

Trong thời gian tới, Thứ trưởng yêu cầu các tiểu ban cần tiếp tục tăng cường công tác thông tin, truyền thông về các di sản được UNESCO công nhận, ghi danh. Đặc biệt, phải chủ động phối hợp chặt chẽ với các địa phương trong công tác bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa, đặc biệt là những di sản đã được UNESCO công nhận, ghi danh.

Thứ trưởng cũng đề nghị sớm xây dựng nội dung, kế hoạch triển khai sáng kiến “Thập kỉ văn hóa vì sự phát triển bền vững”. Các nội dung cần được thiết kế theo một lộ trình xuyên suốt, bảo đảm bám sát tinh thần Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.

Thứ trưởng Hoàng Đạo Cương cũng lưu ý việc tăng cường phối hợp với các bên liên quan, địa phương để tổ chức các sự kiện văn hóa – nghệ thuật có quy mô và chất lượng, qua đó quảng bá mạnh mẽ văn hóa Việt Nam tới bạn bè quốc tế.

Việc tổ chức các hoạt động văn hóa – nghệ thuật phải gắn kết chặt chẽ với công tác thông tin, truyền thông để nâng cao hiệu quả lan tỏa.