Huyền tích Độc Cước, hồn thiêng giữ biển Sầm Sơn

NGUYỄN LINH

VHO - Từ truyền thuyết chàng khổng lồ xẻ thân diệt quỷ biển đến ngôi đền linh thiêng trên đỉnh Cổ Giải, thần Độc Cước không chỉ là biểu tượng tín ngưỡng mà còn là điểm tựa tinh thần của cư dân miền biển Sầm Sơn.

Huyền tích Độc Cước, hồn thiêng giữ biển Sầm Sơn - ảnh 1
Đền Độc Cước uy nghi trên đỉnh Cổ Giải, hướng ra biển rộng. Ảnh: Nguyễn Linh

Huyền tích bất tử nơi đầu sóng

Giữa muôn miền đất Việt, thần Độc Cước được thờ phụng ở nhiều nơi, riêng xứ Thanh đã có tới hàng chục làng lập đền, dựng miếu.

Nhưng với người dân Sầm Sơn, huyền tích về vị thần này không chỉ là câu chuyện truyền miệng, mà còn là ký ức cộng đồng được gìn giữ qua bao đời.

Tương truyền, thuở xa xưa, vùng biển nơi đây liên tục bị loài quỷ dữ hoành hành. Chúng không chỉ tấn công thuyền bè ngoài khơi mà còn kéo vào đất liền, gieo rắc nỗi kinh hoàng.

Trong cơn hoạn nạn ấy, một chàng khổng lồ đã xuất hiện. Với sức mạnh phi thường, chàng rèn búa đồng, dẫn dắt ngư dân hợp sức chiến đấu, đẩy lùi quỷ dữ sau những trận giao tranh khốc liệt.

Nhưng yên bình chưa được bao lâu, hiểm họa lại kéo đến. Trước tình thế hiểm nghèo, chàng khổng lồ đã đưa ra quyết định chưa từng có: xẻ đôi thân mình.

Một nửa đứng trấn giữ trên hòn Cổ Giải, thuộc dãy Núi Trường Lệ, nửa còn lại theo ngư dân ra khơi, bảo vệ họ trước sóng gió và hiểm nguy.

Huyền tích Độc Cước, hồn thiêng giữ biển Sầm Sơn - ảnh 2
Không gian kiến trúc cổ kính với những đường nét chạm khắc tinh xảo bên trong đền Độc Cước. Ảnh: Nguyễn Linh

Sự hy sinh ấy đã khắc sâu trong tâm thức người dân. Họ tôn chàng là thần Độc Cước, lập đền thờ, đời đời hương khói để tri ân. Dấu chân in trên đá, theo truyền tụng, vẫn còn lưu lại như một minh chứng linh thiêng của huyền tích bất tử.

Ngôi đền linh thiêng và sức sống lễ hội

Tọa lạc trên đỉnh Cổ Giải, đền Độc Cước ngày nay không chỉ là nơi thờ tự mà còn là điểm đến văn hóa, tâm linh đặc sắc.

Trải qua nhiều lần trùng tu, ngôi đền vẫn giữ được dáng dấp cổ kính với kiến trúc kiểu “chuôi vồ” độc đáo, một dạng kết cấu hiếm gặp còn lưu giữ ở Thanh Hóa.

Hiện nay, đền vẫn còn lưu giữ 8 đạo sắc phong của các triều đại, là minh chứng cho giá trị lịch sử, văn hóa lâu đời của di tích.

Huyền tích Độc Cước, hồn thiêng giữ biển Sầm Sơn - ảnh 3
Nghi thức rước kiệu trong Lễ hội cầu phúc đền Độc Cước thu hút đông đảo người dân và du khách

Bước qua cổng tam quan nhuốm màu thời gian, du khách như lạc vào không gian tĩnh tại. Những họa tiết chạm khắc tứ linh, hoa cỏ, rồng chầu mặt nguyệt… được thể hiện tinh xảo, tạo nên vẻ uy nghi, linh thiêng.

Trong hậu cung, tượng thần Độc Cước chỉ với nửa thân mình, tay cầm búa, toát lên vẻ oai phong, gợi nhắc về một huyền thoại sống động giữa đời thực.

Không chỉ là di tích, nơi đây còn là trung tâm của đời sống lễ hội. Lễ cầu phúc đền Độc Cước từng bị mai một đã được phục dựng từ năm 2008 và nhanh chóng trở thành sự kiện văn hóa tiêu biểu của địa phương.

Những đoàn rước kiệu nối dài dọc bãi biển, những nghi thức tế lễ trang nghiêm hòa cùng các trò chơi dân gian như kéo co, vật tay, cà kheo… tạo nên bức tranh sinh động của văn hóa biển.

Trao đổi với phóng viên, một lãnh đạo UBND phường Sầm Sơn cho biết: “Đền Độc Cước không chỉ là di tích lịch sử, văn hóa cấp quốc gia mà còn là biểu tượng tinh thần của người dân vùng biển.

Chúng tôi xác định việc bảo tồn, phát huy giá trị di tích gắn với phát triển du lịch bền vững là nhiệm vụ quan trọng, nhằm vừa gìn giữ bản sắc văn hóa, vừa tạo động lực phát triển kinh tế địa phương”.

Huyền tích Độc Cước, hồn thiêng giữ biển Sầm Sơn - ảnh 4
Đặc sắc phần thi làm bánh chưng, bánh giầy của cư dân vùng biển Sầm Sơn trong Lễ hội cầu phúc đền Độc Cước

Cũng theo vị lãnh đạo này, trong chiến lược phát triển du lịch 4 mùa, các giá trị văn hóa, tâm linh như Lễ hội đền Độc Cước sẽ tiếp tục được đầu tư, nâng tầm, hướng tới trở thành sản phẩm du lịch đặc trưng, hấp dẫn du khách trong và ngoài nước.