Dứt khoát không để tái lấn chiếm sau giải tỏa

VHO - “Quan điểm của xã là rất rõ ràng, dứt khoát không để xảy ra tình trạng tái lấn chiếm sau giải tỏa, kiên quyết trả lại không gian tín ngưỡng trang nghiêm cho Khu di tích quốc gia đặc biệt Hương Sơn và cho nhân dân”, Bí thư Đảng uỷ xã Hương Sơn (Hà Nội) Trần Đức Hải nhấn mạnh khi trao đổi về công tác quản lý di tích, chuẩn bị cho mùa lễ hội Chùa Hương 2026.

Không gian tín ngưỡng phải được đặt ở vị trí trung tâm

Khu di tích quốc gia đặc biệt Hương Sơn là một trong những quần thể tín ngưỡng – văn hóa lớn và đặc sắc nhất của cả nước. Mỗi năm, nơi đây đón hàng triệu lượt du khách, đặc biệt trong thời gian diễn ra lễ hội, trở thành điểm hội tụ của niềm tin tâm linh, truyền thống hành hương đầu xuân của người Việt.

Tuy nhiên, đi kèm với lượng khách lớn là áp lực không nhỏ lên công tác quản lý. Thực tế những năm trước cho thấy, dù đã có nhiều nỗ lực chấn chỉnh, song tại một số thời điểm vẫn xuất hiện tình trạng buôn bán lấn chiếm lối đi, mở rộng diện tích kinh doanh, treo biển hiệu, sử dụng âm thanh quảng cáo không phù hợp, làm ảnh hưởng đến cảnh quan và sự tôn nghiêm của di tích.

Theo Bí thư Đảng uỷ xã Hương Sơn Trần Đức Hải, đây là vấn đề không thể xem nhẹ: “Hương Sơn là di tích quốc gia đặc biệt, không gian tín ngưỡng phải được đặt ở vị trí trung tâm. Bất kỳ biểu hiện nào làm biến dạng không gian đó đều phải được ngăn chặn kịp thời”.

Chuẩn bị cho mùa lễ hội Chùa Hương 2026, xã Hương Sơn xác định rõ quan điểm xuyên suốt: không đánh đổi không gian tín ngưỡng, cảnh quan di tích lấy lợi ích kinh tế trước mắt. Việc giải tỏa các điểm vi phạm chỉ là bước khởi đầu, điều quan trọng hơn là phải duy trì trật tự lâu dài, bền vững.

“Sau giải tỏa mà để tái lấn chiếm thì coi như chưa làm tròn trách nhiệm. Trách nhiệm này trước hết thuộc về chính quyền cơ sở, Ban Quản lý Khu di tích và danh thắng Hương Sơn, từng cá nhân được giao nhiệm vụ”, ông Trần Đức Hải khẳng định.

Theo đó, xã sẽ chỉ đạo Ban Quản lý Khu di tích và danh thắng Hương Sơn, các lực lượng chức năng tăng cường kiểm tra, giám sát thường xuyên, không chỉ trong cao điểm lễ hội mà cả trước và sau mùa lễ hội.

Không đánh đổi di tích lấy lợi ích ngắn hạn

Một trong những yêu cầu được đặt ra cho mùa lễ hội 2026 là chuyển từ quản lý theo đợt sang quản lý thường trực. Các lực lượng chức năng phải có mặt thường xuyên tại những khu vực nhạy cảm, kịp thời phát hiện, xử lý ngay từ khi vi phạm mới manh nha.

Ban Quản lý Khu di tích Hương Sơn được xác định là đơn vị nòng cốt, chịu trách nhiệm trực tiếp trong việc kiểm soát hoạt động dịch vụ, quảng cáo, âm thanh, trật tự trong phạm vi di tích. UBND xã Hương Sơn chịu trách nhiệm quản lý địa bàn, không để xảy ra tình trạng “trên nóng, dưới lạnh”.

“Chúng tôi xác định rõ, nếu để tái lấn chiếm, không chỉ xử lý người vi phạm mà còn xem xét trách nhiệm của tổ chức, cá nhân liên quan”, lãnh đạo xã nhấn mạnh.

Ở góc độ rộng hơn, việc bảo vệ không gian tín ngưỡng Chùa Hương không chỉ là câu chuyện trật tự lễ hội, mà còn là bảo vệ niềm tin của nhân dân đối với công tác quản lý di sản. Một lễ hội đông người nhưng thiếu sự tôn nghiêm sẽ dần đánh mất giá trị cốt lõi, trở thành hoạt động mang nặng tính thương mại.

Mùa lễ hội Chùa Hương 2026 vì vậy được xem là mốc quan trọng để khẳng định quyết tâm làm lễ hội văn minh, đúng nghĩa lễ hội truyền thống, nơi người dân và du khách tìm về sự an yên, thanh tịnh, thay vì sự ồn ào, lộn xộn.

Đồng thuận cộng đồng – yếu tố quyết định

Bên cạnh sự vào cuộc của chính quyền, ý thức và sự đồng thuận của người dân địa phương được coi là yếu tố then chốt. Người dân vừa là chủ thể văn hóa, vừa là đối tượng hưởng lợi từ du lịch; do đó, việc giữ gìn di tích cũng chính là bảo vệ sinh kế lâu dài.

Xã Hương Sơn cho biết sẽ tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, vận động, hướng dẫn người dân kinh doanh đúng quy định, văn minh, phù hợp với không gian lễ hội; đồng thời kiên quyết loại bỏ những hành vi xâm hại di tích.

Giữ gìn sự thanh tịnh của Hương Sơn không chỉ để phục vụ một mùa lễ hội, mà là giữ gìn giá trị văn hóa – tâm linh đã được bồi đắp qua nhiều thế hệ, để mỗi độ xuân về, hành trình trẩy hội Chùa Hương thực sự trọn vẹn ý nghĩa.

Về phía người dân địa phương, nhiều hộ kinh doanh cũng bày tỏ sự đồng tình với chủ trương chấn chỉnh trật tự, với mong muốn việc sắp xếp được thực hiện công khai, minh bạch, đảm bảo quyền lợi chính đáng của người dân.

“Chúng tôi cũng muốn buôn bán ổn định, lâu dài. Nếu ai cũng lấn chiếm, mạnh ai nấy làm thì cuối cùng người dân cũng chịu thiệt”, một hộ kinh doanh tại khu vực bến bãi chia sẻ.

Theo người dân, việc giải tỏa chỉ thực sự có ý nghĩa khi không tái diễn tình trạng vi phạm sau đó. Nếu làm nghiêm ngay từ đầu, công bằng giữa các hộ, trật tự sẽ được giữ vững.

Từ thực tế có thể thấy, mong mỏi chung là một mùa lễ hội Chùa Hương văn minh, trật tự, giữ được sự tôn nghiêm của di tích. Việc chính quyền địa phương khẳng định dứt khoát không để tái lấn chiếm sau giải tỏa được kỳ vọng sẽ tạo ra chuyển biến rõ nét.

Nhiều du khách cho rằng, nếu làm tốt, hình ảnh Chùa Hương sẽ được nâng tầm, không chỉ là điểm đến thu hút đông đảo du khách, mà còn là điểm đến có chiều sâu văn hóa – tâm linh.

Mùa lễ hội Chùa Hương 2026 đang đến gần. Từ quyết tâm của chính quyền đến mong mỏi của người dân và du khách, tất cả đều hướng về một mục tiêu chung: trả lại sự thanh tịnh cho Hương Sơn, để hành trình trẩy hội đầu xuân thực sự là hành trình hướng thiện và an nhiên.