Đợt phong tặng Nghệ sĩ Nhân dân, Nghệ sĩ Ưu tú đầu tiên

VHO - Ngày 25.1 gắn với nhiều sự kiện quan trọng trong lịch sử Việt Nam và thế giới, từ ngoại giao, văn hóa, giáo dục đến khoa học - công nghệ, thể thao và truyền thông đại chúng. Dưới đây là phần điểm lại một số sự kiện tiêu biểu.

Khai mạc phiên họp toàn thể lần thứ nhất Hội nghị bốn bên về Việt Nam tại Paris

Ngày 25.1.1969, tại Trung tâm Hội nghị Kléber ở Paris (Pháp), phiên họp toàn thể lần thứ nhất của Hội nghị bốn bên về Việt Nam chính thức khai mạc, với sự tham gia của Hoa Kỳ, Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Chính quyền Sài Gòn và Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam.  

Tại phiên họp, Đoàn Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam nêu lập trường 5 điểm, khẳng định quyền tự quyết của nhân dân miền Nam, yêu cầu Mỹ rút quân và tôn trọng độc lập, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ Việt Nam.

Đoàn Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, nhấn mạnh tính chính nghĩa của cuộc kháng chiến chống Mỹ, những thắng lợi to lớn của quân và dân ta, đồng thời khẳng định ý chí kiên cường, quyết chiến đấu đến cùng vì độc lập, tự do.

Phiên họp mở đầu cho quá trình thương lượng kéo dài, dẫn tới việc ký Hiệp định Paris năm 1973.

Đền Đô được xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa

Ngày 25.1.1991, đền Đô (đền Lý Bát Đế) tại làng Đình Bảng, huyện Tiên Sơn cũ (trước sáp nhập là TP Từ Sơn), tỉnh Bắc Ninh, được Nhà nước công nhận là di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia.

Ngôi đền được xây dựng từ thế kỷ XI, trên quê hương phát tích của triều Lý, thờ tám vị vua từ Lý Thái Tổ đến Lý Huệ Tông.

Theo các công trình nghiên cứu lịch sử và tư liệu của ngành văn hóa, đền Đô là trung tâm tín ngưỡng quan trọng, gắn với sự nghiệp dựng nước, mở đô của Lý Công Uẩn - người ban Chiếu dời đô năm 1010, đặt nền móng cho kinh đô Thăng Long.

Lễ hội Đền Đô được tổ chức hằng năm từ ngày 15 đến 17.3 Âm lịch, kỷ niệm ngày Lý Thái Tổ đăng quang, là một trong những lễ hội lớn của vùng Kinh Bắc, góp phần gìn giữ và phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc.

Phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân và Nghệ sĩ Ưu tú cho 189 nghệ sĩ

Ngày 25.1.1984, Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số 44/CT, phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân và Nghệ sĩ Ưu tú cho 189 nghệ sĩ thuộc các loại hình nghệ thuật biểu diễn.

Đây là đợt xét tặng danh hiệu cao quý đầu tiên của Nhà nước, ghi nhận đóng góp của đội ngũ văn nghệ sĩ trong sự nghiệp cách mạng và xây dựng đất nước.

Theo Bộ VHTTDL, việc thiết lập hệ thống danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân và Nghệ sĩ Ưu tú thể hiện sự quan tâm đặc biệt của Đảng, Nhà nước đối với văn học nghệ thuật - lĩnh vực có vai trò quan trọng trong đời sống tinh thần xã hội.

Nhiều nghệ sĩ được vinh danh trong đợt đầu tiên này là những tên tuổi lớn của sân khấu, âm nhạc, điện ảnh, đã cống hiến trọn đời cho nghệ thuật và đào tạo nhiều thế hệ kế cận.

Cuộc gọi điện thoại xuyên lục địa đầu tiên của Alexander Graham Bell

Ngày 25.1.1915, nhà phát minh Alexander Graham Bell thực hiện cuộc gọi điện thoại xuyên lục địa đầu tiên trong lịch sử, từ New York đến San Francisco, nói chuyện với cộng sự Thomas A. Watson. Sự kiện diễn ra sau khi Hoa Kỳ hoàn thành tuyến cáp điện thoại nối liền bờ Đông và bờ Tây.

Theo tư liệu của Thư viện Quốc hội Mỹ và Encyclopaedia Britannica, Bell đã lặp lại câu nói nổi tiếng năm 1876: “Mr. Watson, come here, I want to see you”, và Watson đáp lời từ đầu dây bên kia, cách hơn 5.000 km.

Cuộc gọi đánh dấu bước phát triển vượt bậc của công nghệ viễn thông, mở ra kỷ nguyên liên lạc đường dài, đặt nền móng cho hệ thống thông tin toàn cầu sau này.

Khai mạc Thế vận hội Mùa đông Olympic lần thứ nhất tại Chamonix

Ngày 25.1.1924, Thế vận hội Mùa đông Olympic lần thứ nhất chính thức khai mạc tại Chamonix, Pháp. Theo Ủy ban Olympic Quốc tế (IOC), đại hội có 258 vận động viên đến từ 16 quốc gia, tranh tài ở 6 môn thể thao mùa đông.

Ban đầu, sự kiện được gọi là “Tuần lễ Thể thao Mùa đông” bên lề Olympic Paris 1924, sau đó được IOC công nhận là kỳ Olympic Mùa đông đầu tiên.

Theo nhiều tài liệu, Lễ khai mạc diễn ra ngày 25.1 và bế mạc ngày 5.2.1924.

Chamonix 1924 đã đặt nền móng cho hệ thống Thế vận hội Mùa đông, trở thành một phần không thể thiếu của phong trào Olympic toàn cầu.

Thành lập Đại học Quốc gia Moskva

Ngày 25.1.1755 (theo lịch Julius), Nữ hoàng Elizaveta Petrovna ký sắc lệnh thành lập Đại học Moskva, nay là Đại học Quốc gia Moskva mang tên M.V. Lomonosov. Đây là trường đại học lâu đời và lớn nhất của Nga, giữ vai trò trung tâm trong hệ thống giáo dục đại học nước này.

Theo tư liệu lịch sử, việc thành lập trường gắn liền với nhà bác học Mikhail Lomonosov, nhằm xây dựng một cơ sở đào tạo đa ngành, phục vụ công cuộc phát triển khoa học, văn hóa của Đế quốc Nga.

Trải qua hơn 250 năm, Đại học Quốc gia Moskva đã đào tạo nhiều nhà khoa học, văn hào, chính khách nổi tiếng, có ảnh hưởng sâu rộng trong và ngoài nước Nga. Ngày 25.1 sau này cũng được chọn là Ngày Sinh viên Nga.

Lễ trao giải Emmy truyền hình đầu tiên

Ngày 25.1.1949, lễ trao Giải thưởng Truyền hình Emmy lần thứ nhất được tổ chức tại Câu lạc bộ Thể thao Hollywood, Los Angeles (Mỹ).

Theo Viện Hàn lâm Nghệ thuật và Khoa học Truyền hình Mỹ, buổi lễ ban đầu chỉ vinh danh các chương trình và cá nhân trong khu vực Los Angeles, chưa mang quy mô toàn quốc.

Tên gọi “Emmy” bắt nguồn từ “immy” - cách gọi thân mật của ống camera truyền hình thời kỳ đầu.

Sự kiện năm 1949 đánh dấu sự ra đời của giải thưởng uy tín nhất trong lĩnh vực truyền hình, tương đương với Oscar của điện ảnh. Từ nền tảng ban đầu khiêm tốn, Emmy đã phát triển thành hệ thống giải thưởng mang tầm quốc tế, có ảnh hưởng lớn tới ngành công nghiệp truyền hình toàn cầu.