Để người trẻ trở thành những “đại sứ” văn hóa đất Cảng

VHO - Cuộc thi “Thanh niên Hải Phòng - Lan tỏa giá trị văn hóa” năm 2026 vừa được khởi động, tạo sân chơi để người trẻ tìm hiểu lịch sử, văn hóa, đồng thời trực tiếp sáng tạo những sản phẩm giới thiệu, quảng bá các giá trị văn hóa đặc trưng của thành phố.

Từ kiến thức, trải nghiệm đến công nghệ số, cuộc thi hướng tới khơi dậy vai trò của thanh niên trong gìn giữ và lan tỏa bản sắc văn hóa quê hương.

Sân chơi kiến thức về văn hóa, di sản

Cuộc thi do Thành đoàn - Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam TP. Hải Phòng tổ chức, dành cho thanh niên từ đủ 16 đến 30 tuổi đang sinh sống trên địa bàn thành phố.

Hoạt động nhằm cụ thể hóa Đề án “Thanh niên tham gia bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam giai đoạn 2025 - 2029”; hướng tới kỷ niệm 70 năm Ngày truyền thống Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam (15.10.1956 - 15.10.2026) và hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam 24.11.

Thay vì chỉ dừng ở một cuộc thi kiến thức, chương trình được thiết kế qua ba vòng với những hình thức khác nhau, đưa thí sinh từ tìm hiểu đến trực tiếp sáng tạo và giới thiệu các giá trị văn hóa.

Vòng sơ khảo mang tên “Khơi dậy bản sắc văn hóa”, diễn ra từ ngày 7.9 đến 11.10.2026, gồm 5 tuần thi trắc nghiệm trực tuyến trên website chính thức của cuộc thi.

Nội dung tập trung vào chủ trương, chính sách về bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc; kiến thức về di sản văn hóa vật thể, phi vật thể; danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử, lễ hội truyền thống, làng nghề, nghệ thuật dân gian, danh nhân cùng những giá trị văn hóa tiêu biểu của Việt Nam và Hải Phòng.

Mỗi thí sinh được dự thi tối đa 3 lần/tuần, mỗi lượt gồm 30 câu hỏi trong 30 phút. Cuộc thi có bảng cá nhân và bảng tập thể; các Đoàn xã, phường, đặc khu và Đoàn trực thuộc có thể thành lập tối đa 2 đội, mỗi đội 5 thành viên.

Việc tổ chức vòng đầu trên nền tảng trực tuyến tạo điều kiện để đông đảo thanh niên tham gia, đồng thời mở rộng phạm vi tìm hiểu văn hóa từ những giá trị chung của dân tộc đến lịch sử, di sản và bản sắc riêng của Hải Phòng.

Kể câu chuyện Hải Phòng bằng ngôn ngữ của người trẻ

Nếu vòng sơ khảo kiểm tra kiến thức, vòng bán kết “Hải Phòng trong tôi” lại đặt trọng tâm vào khả năng tìm tòi và sáng tạo của người trẻ.

Dự kiến diễn ra từ ngày 17 - 31.10, vòng thi quy tụ 30 đội có thành tích cao nhất ở vòng sơ khảo. Mỗi đội thực hiện một video dài từ 5 - 7 phút, lựa chọn giới thiệu một di sản văn hóa, di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh, lễ hội, làng nghề truyền thống, danh nhân hoặc một giá trị văn hóa tiêu biểu của Hải Phòng.

Đây cũng là phần thi tạo dấu ấn riêng cho cuộc thi năm nay. Thay vì trả lời những câu hỏi có sẵn, các đội phải tự lựa chọn câu chuyện, tìm hiểu tư liệu và thể hiện bằng sản phẩm cụ thể.

Ban tổ chức khuyến khích thí sinh ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo (AI), đồ họa, kỹ xảo và các phương thức truyền thông hiện đại để tăng sức hấp dẫn, tính sáng tạo cũng như khả năng lan tỏa của video.

Qua đó, những giá trị văn hóa của Hải Phòng có cơ hội được nhìn nhận và kể lại bằng góc nhìn của người trẻ. Một di tích, lễ hội, làng nghề hay câu chuyện về danh nhân không chỉ là đối tượng để tìm hiểu mà trở thành chất liệu để thanh niên sáng tạo những sản phẩm phù hợp với cách tiếp nhận thông tin hiện nay.

Từ 30 đội dự vòng bán kết, Ban tổ chức sẽ lựa chọn bốn đội xuất sắc nhất bước vào vòng chung kết, dự kiến diễn ra ngày 17.11.2026.

Khơi dậy vai trò của người trẻ

Cuộc thi “Thanh niên Hải Phòng - Lan tỏa giá trị văn hóa” được triển khai trong khuôn khổ thực hiện Đề án “Thanh niên tham gia bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam giai đoạn 2025 - 2029”.

Một trong những định hướng đáng chú ý của Đề án là chiến dịch truyền thông “Mỗi thanh niên là một đại sứ văn hóa”, khuyến khích người trẻ tham gia tìm hiểu di tích lịch sử, văn hóa; sáng tạo sản phẩm truyền thông số; chia sẻ những trải nghiệm về văn hóa, nghệ thuật truyền thống trên các nền tảng mạng xã hội.

Tinh thần ấy được thể hiện khá rõ qua cấu trúc của cuộc thi tại Hải Phòng. Người dự thi không chỉ cần có kiến thức mà còn phải biết lựa chọn, giới thiệu và chuyển tải những giá trị văn hóa tới cộng đồng.

Đặc biệt, với phần thi “Hải Phòng trong tôi”, mỗi đội có thể lựa chọn một lát cắt riêng về thành phố. Sự đa dạng của các đề tài, từ di sản, di tích, lễ hội đến làng nghề, danh nhân, nghệ thuật dân gian, cũng mở ra cơ hội để nhiều giá trị văn hóa được giới thiệu dưới những góc nhìn mới.

Quan trọng hơn, những video được tạo ra từ cuộc thi có khả năng tiếp tục được chia sẻ sau khi các vòng thi kết thúc. Nếu được khai thác hiệu quả, đây có thể trở thành những sản phẩm truyền thông góp phần giới thiệu hình ảnh, con người và văn hóa Hải Phòng tới đông đảo công chúng.

Từ những câu hỏi ở vòng “Khơi dậy bản sắc văn hóa” đến các video của “Hải Phòng trong tôi”, cuộc thi hướng người trẻ đi từ hiểu biết đến hành động, từ tìm hiểu đến chủ động giới thiệu những giá trị văn hóa của quê hương.

Đó cũng chính là cách để thông điệp “Mỗi thanh niên là một đại sứ văn hóa” được chuyển thành những việc làm cụ thể, bắt đầu từ kiến thức, sự sáng tạo và tình yêu của người trẻ đối với vùng đất mình đang sống.