“Chạm - Chơi - Hiểu“: Đưa công nghệ đến gần di sản

VHO - Ngày 21.9, Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam phối hợp với Đại học RMIT Việt Nam tổ chức chương trình “Chạm - Chơi - Hiểu: Khám phá di sản qua trải nghiệm sáng tạo”, mang đến cách tiếp cận mới với di sản thông qua công nghệ số, trí tuệ nhân tạo (AI), kỹ thuật in 3D và các trò chơi tương tác.

Chương trình nằm trong khuôn khổ hoạt động tham gia Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 của Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam, với mục tiêu đưa hiện vật và những câu chuyện lịch sử đến gần công chúng, đặc biệt là giới trẻ bằng các hình thức trải nghiệm trực quan, sinh động.

Tại Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam, hiện vật và câu chuyện gắn với hiện vật luôn giữ vai trò trung tâm trong các hoạt động giáo dục trải nghiệm. Năm 2025, Bảo tàng phối hợp với Đại học RMIT Việt Nam - cơ sở Hà Nội ra mắt cuốn sách “Một thời và mãi mãi”, tạo cơ hội để công chúng tìm hiểu câu chuyện và quan sát hiện vật từ nhiều góc độ thông qua công nghệ số hóa 3D.

Từ những trải nghiệm này, Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam từng bước hình thành hệ sinh thái sản phẩm trải nghiệm văn hóa sáng tạo, trong đó có mô hình Bộ kit Di sản (Heritage Kit). Mô hình kết hợp giữa hiện vật gốc, công nghệ số và các hoạt động tương tác, giúp công chúng khám phá câu chuyện lịch sử, văn hóa qua ba tầng trải nghiệm “Chạm”, “Chơi” và “Hiểu”.

“Chạm” là bước tiếp cận đầu tiên thông qua quan sát và tương tác với hiện vật. Công nghệ số hóa 3D và AI được ứng dụng để tăng tính tương tác, cho phép du khách trực tiếp trò chuyện với hiện vật như một chủ thể độc lập.

“Chơi” là các hoạt động tương tác theo chủ đề, kết hợp mã QR để tra cứu thông tin, giúp người tham gia ghi nhớ kiến thức một cách tự nhiên. Từ những trải nghiệm đó, “Hiểu” hướng tới việc mỗi người hình thành cách cảm nhận riêng về di sản, từ đó nuôi dưỡng và lan tỏa tình yêu đối với lịch sử, văn hóa.

Điểm nhấn của chương trình là trải nghiệm “Trò chuyện với hiện vật” ứng dụng công nghệ AI và số hóa 3D. Công chúng có thể đối thoại trực tiếp với những hiện vật như chiếc đèn chai của sư thầy Đàm Duyên, được sử dụng trong thời gian tham gia dân công gánh bộ; hay chiếc khăn rằn của bà Lê Thị Anh, từng được sử dụng để chỉ đạo đấu tranh trong hoạt động chính trị ở miền Nam.

Bên cạnh đó, chương trình tổ chức nhiều hoạt động tương tác như trò chơi ghép tranh về các chủ đề trưng bày, tác phẩm “Bức thêu trong tù” và thử thách ghi nhớ với bộ thẻ thông tin về 10 hiện vật. Khách tham quan cũng có thể quét mã QR để khám phá 10 hiện vật trong ấn phẩm “Một thời và mãi mãi”, quan sát trực tiếp quy trình in 3D và tham gia hoạt động “Mang di sản về nhà”.

Thông qua hoạt động này, người tham gia có thể tự tay sở hữu phiên bản mini của hiện vật với kích thước khoảng 3 - 4cm, được tích hợp mã QR để tra cứu thông tin trên nền tảng số. Cách tiếp cận này không chỉ giúp công chúng có thêm một sản phẩm lưu niệm mà còn tạo ra một “điểm chạm” để tiếp tục tìm hiểu câu chuyện phía sau hiện vật.

Đỗ Thị Ngọc Hà, sinh viên Học viện Phụ nữ Việt Nam, cho biết chương trình mang đến nhiều trải nghiệm thú vị, đặc biệt là việc quan sát hình ảnh 3D giúp người trẻ tiếp cận hiện vật gần gũi hơn.

Theo Ngọc Hà, các hoạt động tương tác như trò chơi ghép hình, ghép tranh giúp những thông tin lịch sử, văn hóa trở nên trực quan, dễ tiếp thu, đồng thời tạo cơ hội để người trẻ chia sẻ và lan tỏa những giá trị văn hóa đến cộng đồng.

Mô hình Bộ kit Di sản “Chạm - Chơi - Hiểu” sẽ tiếp tục được Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam giới thiệu rộng rãi tới công chúng trong Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, dự kiến diễn ra vào tháng 11.2026. Thông qua việc kết hợp công nghệ số với hoạt động trải nghiệm, mô hình góp phần mở rộng cách thức tiếp cận di sản, đồng thời thúc đẩy phát triển các sản phẩm văn hóa sáng tạo phục vụ công chúng trong nước và quốc tế.