Bảo tồn Di tích quốc gia đặc biệt duy nhất gắn liền với Phong trào nông dân Tây Sơn ở khu vực Tây Nguyên

VHO - Mục tiêu lập quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi và phát huy giá trị Di tích quốc gia đặc biệt Quần thể di tích Tây Sơn Thượng Đạo, tỉnh Gia Lai nhằm bảo tồn Di tích quốc gia đặc biệt Quần thể di tích Tây Sơn Thượng Đạo; di tích duy nhất gắn liền với Phong trào nông dân Tây Sơn ở khu vực Tây Nguyên, cầu nối giao lưu quan trọng giữa miền xuôi và miền Thượng.

Phó Thủ tướng Mai Văn Chính ký Quyết định số 235/QĐ-TTg phê duyệt Nhiệm vụ lập Quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi và phát huy giá trị Di tích quốc gia đặc biệt Quần thể di tích Tây Sơn Thượng Đạo, tỉnh Gia Lai.

Phạm vi nghiên cứu lập quy hoạch bao gồm: phường An Khê, xã Cửu An, xã Ya Hội, xã Kông Bơ La và xã Kông Chro, tỉnh Gia Lai.

Quy mô lập quy hoạch có tổng diện tích 66,55 ha, gồm: Diện tích khoanh vùng Khu vực bảo vệ I và II của Quần thể di tích Tây Sơn Thượng Đạo, khoảng 46,55 ha và phần diện tích khoảng 20 ha khoanh vùng bổ sung vào Khu vực bảo vệ II để phát huy giá trị Quần thể di tích Tây Sơn Thượng Đạo.

Đối tượng nghiên cứu lập quy hoạch gồm: Giá trị lịch sử, văn hóa, kiến trúc - nghệ thuật, thẩm mỹ của toàn bộ các điểm di tích thành phần của Di tích quốc gia đặc biệt Quần thể di tích Tây Sơn Thượng Đạo; không gian cảnh quan thiên nhiên, môi trường sinh thái xung quanh và một số khu vực cảnh quan phụ cận có liên quan bao quanh di tích.

Các giá trị di sản văn hóa phi vật thể: Lễ hội, văn hóa tín ngưỡng, truyền thuyết dân gian, phong tục tập quán của người dân địa phương tại các điểm di tích thành phần; các công trình văn hóa, tôn giáo, tín ngưỡng; cộng đồng dân cư sinh sống trong khu vực.

 Công tác quản lý, bảo vệ, đầu tư xây dựng và phát huy giá trị di tích; điều kiện tự nhiên, cơ sở hạ tầng kỹ thuật, các yếu tố về kinh tế - xã hội, dân cư, môi trường liên quan tới di tích; thực trạng hoạt động du lịch tại khu vực di tích và ở địa phương; các thể chế và chính sách, các quy hoạch, kế hoạch, đề án, dự án có liên quan khác trên địa bàn nghiên cứu lập quy hoạch;

 Vị trí, vai trò và mối liên hệ của Di tích quốc gia đặc biệt Quần thể di tích Tây Sơn Thượng Đạo với các di tích khác lân cận và các địa điểm có giá trị khác trên địa bàn tỉnh, làm cơ sở phát triển các dịch vụ du lịch, xây dựng tuyến du lịch liên kết.

Mục tiêu lập quy hoạch nhằm bảo tồn Di tích quốc gia đặc biệt Quần thể di tích Tây Sơn Thượng Đạo; di tích duy nhất gắn liền với Phong trào nông dân Tây Sơn ở khu vực Tây Nguyên, cầu nối giao lưu quan trọng giữa miền xuôi và miền Thượng. Làm cơ sở khoa học cho việc bảo tồn và phát huy giá trị di tích gắn với phát triển du lịch bền vững, gìn giữ cho các thế hệ sau các giá trị nổi bật về văn hóa, lịch sử, cảnh quan tự nhiên, góp phần phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống cho người dân trong vùng.

Đồng thời, phát huy và khai thác có hiệu quả giá trị của Quần thể di tích Tây Sơn Thượng Đạo trở thành một trong những trung tâm văn hóa, tín ngưỡng của tỉnh Gia Lai; có giá trị tiêu biểu về du lịch văn hóa, địa chất, địa hình và các di tích khảo cổ học sơ kỳ đá cũ An Khê; phát huy truyền thống đoàn kết dân tộc Kinh - Ba Na; hình thành điểm đến hấp dẫn khách du lịch, tạo nguồn thu cho địa phương góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tạo nguồn lực để bảo tồn di tích...

Nội dung Nhiệm vụ lập quy hoạch gồm: Xác định yêu cầu nghiên cứu, khảo sát, đánh giá hiện trạng di tích: Đánh giá công tác bảo tồn (yếu tố gốc của di tích), vị trí và điều kiện tự nhiên, cảnh quan, cơ sở hạ tầng xã hội, cơ sở hạ tầng kỹ thuật và môi trường; xác định đặc trưng và giá trị tiêu biểu của di tích, mối liên hệ Di tích được quy hoạch với các di tích khác trong khu vực nghiên cứu; định hướng bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích; định hướng tổ chức không gian kiến trúc, cảnh quan và xây dựng công trình mới; định hướng phát huy giá trị di tích gắn với phát triển du lịch bền vững; định hướng cải tạo, xây dựng hạ tầng kỹ thuật...