Thông qua nguyên tắc sửa đổi Pháp lệnh Ưu đãi người có công

VHO - Chiều 8.7, với đa số đại biểu tán thành, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã biểu quyết thông qua về mặt nguyên tắc dự án Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng.

Trước khi tiến hành biểu quyết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội nghe Bộ trưởng Bộ Nội vụ Đỗ Thanh Bình trình bày tóm tắt tờ trình dự án Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng. 

Thẩm tra nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh nêu rõ, Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội tán thành việc sửa đổi, bổ sung Pháp lệnh nhằm tiếp tục thể chế hóa các chủ trương của Đảng, thực hiện tốt hơn chính sách ưu đãi người có công với cách mạng; Hồ sơ dự án Pháp lệnh bảo đảm đầy đủ thành phần theo quy định; Chính phủ đã dự báo nguồn tài chính phát sinh để thực hiện Pháp lệnh, tuy nhiên vẫn còn một số nội dung chưa được đánh giá.

Ủy ban Văn hóa và Xã hội thống nhất với các quy định thực hiện các nguyên tắc phân định thẩm quyền, ứng dụng công nghệ thông tin, xây dựng cơ sở dữ liệu trong sửa đổi Pháp lệnh.

Một số ý kiến cho rằng, cần nghiên cứu bổ sung quy định giao trách nhiệm cho Bộ trưởng Bộ Nội vụ chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan hướng dẫn hoặc có cơ chế xác minh linh hoạt để giải quyết kịp thời các trường hợp công nhận thương binh, liệt sĩ còn thiếu hồ sơ nhưng có căn cứ thực tiễn và lịch sử rõ ràng. 

Ủy ban nhất trí với việc giữ nguyên phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng của Pháp lệnh. Đồng thời, đề nghị không quy định điều kiện công nhận liệt sĩ đối với thương binh có tỉ lệ tổn thương cơ thể từ 81% trở lên; chỉ quy định điều kiện với thương binh có tỉ lệ tổn thương cơ thể từ 61 - 80% chết do vết thương tái phát; rà soát toàn diện đối tượng được công nhận là người hoạt động kháng chiến giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc, làm nghĩa vụ quốc tế, bảo đảm không bỏ sót đối tượng.   

Về một số nội dung lớn khác, dự thảo Pháp lệnh đã bổ sung giải thích thuật ngữ “người có công với cách mạng” và được Chính phủ thống nhất trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Nhiều ý kiến cho rằng, việc bổ sung quy định này, đồng thời giữ nguyên các đối tượng được hưởng chế độ ưu đãi như Pháp lệnh hiện hành là phù hợp; khẳng định và ghi nhận đầy đủ hơn đối với những lực lượng, cá nhân có công lao, cống hiến trong đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng, bảo vệ Tổ quốc, thực hiện nghĩa vụ quốc tế.

Một số ý kiến cho rằng, việc giải thích thuật ngữ "người có công với cách mạng" cần tiếp tục nghiên cứu kỹ lưỡng trong mối tương quan với thuật ngữ “người có công với nước” theo quy định tại khoản 1 Điều 59 Hiến pháp năm 2013 và nên thực hiện khi sửa đổi toàn diện Pháp lệnh hoặc xây dựng luật chuyên ngành điều chỉnh về lĩnh vực này. 

Thảo luận tại phiên họp, các ý kiến tại Phiên họp thống nhất cao với sự cần thiết sửa đổi, bổ sung Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng; đánh giá cao Ban soạn thảo xây dựng dự án Pháp lệnh công phu, nghiêm túc, cơ quan thẩm tra kỹ lưỡng chi tiết, có quan điểm rõ ràng.

Các đại biểu nhấn mạnh, Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng là văn bản có tính chính trị và nhân văn sâu sắc, đề nghị các cơ quan rà soát kỹ lưỡng để bảo đảm văn bản khi ban hành đáp ứng tối đa yêu cầu của thực tiễn, quy định rõ ràng các điều kiện để thuận tiện trong áp dụng thống nhất.

Cho ý kiến tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh ý nghĩa chính trị - xã hội sâu sắc của việc ban hành Pháp lệnh sửa đổi trong bối cảnh cả nước hướng tới kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ.

Chủ tịch Quốc hội đề nghị Bộ Nội vụ, Ủy ban Văn hóa và Xã hội phối hợp chặt chẽ, hoàn thiện các thủ tục để Pháp lệnh có thể chính thức ký ban hành trước ngày 27.7.

Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị nghiên cứu bổ sung, quy định cụ thể và linh hoạt hơn đối với các đối tượng làm nhiệm vụ đặc biệt. Cụ thể là các trường hợp hi sinh hoặc bị thương khi tham gia nhiệm vụ quốc tế, gìn giữ hòa bình của Liên Hợp Quốc; đấu tranh phòng, chống tội phạm công nghệ cao và tội phạm ma túy xuyên quốc gia; thực hiện công tác cứu hộ, cứu nạn trong các thảm họa thiên tai khốc liệt do biến đổi khí hậu.

Đối với các hồ sơ còn tồn đọng, Chủ tịch Quốc hội cho rằng, cần có cơ chế đặc cách, phát huy vai trò xác nhận của các nhân chứng và cấp ủy, chính quyền địa phương để giải quyết dứt điểm, đảm bảo quyền lợi cho người có công.

Về mức trợ cấp và phụ cấp, Chủ tịch Quốc hội lưu ý không nên quy định số tiền cố định, tránh chính sách bị lạc hậu so với thực tế; mức trợ cấp của người có công phải gắn liền với mức sống tối thiểu hoặc lương tối thiểu vùng, đảm bảo không thấp hơn mức sống bình quân của người dân tại địa bàn cư trú.

Cùng với đó, cần tính toán bổ sung khoản phụ cấp đặc biệt cho người có công hoặc thân nhân sống tại vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo, hoặc những người cao tuổi, sức yếu không còn khả năng tự chăm sóc.

Bên cạnh đó, cần có các hình thức hỗ trợ cụ thể; nâng cấp thẻ bảo hiểm y tế của người có công lên hạng đặc biệt, được ưu tiên khám bệnh, tiếp cận các dịch vụ kỹ thuật cao mà không bị giới hạn bởi danh mục khám chữa bệnh bằng bảo hiểm; thay đổi mô hình điều dưỡng, bên cạnh điều dưỡng tập trung tại các trung tâm, cần đẩy mạnh mô hình điều dưỡng tại gia đình, cấp kinh phí để gia đình tự chăm sóc, kết hợp với y tế cơ sở.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cũng đề nghị tiếp tục quan tâm, kiện toàn các chính sách về nhà ở, đất ở, cũng như giáo dục và việc làm cho thế hệ kế cận của người có công.

Đồng thời, hiện đại hóa và minh bạch trong công tác quản lý, thực hiện số hóa toàn bộ dữ liệu, tích hợp toàn bộ hồ sơ người có công vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, giúp cắt giảm tối đa thủ tục hành chính, tránh gây phiền hà cho Nhân dân, giúp người có công không phải thực hiện lại các loại giấy tờ khi thay đổi nơi cư trú hoặc hưởng chế độ.

Bổ sung chế tài xử lý nghiêm khắc đối với hành vi trục lợi chính sách về người có công, quy định rõ trách nhiệm giải trình...

Phát biểu kết luận nội dung thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đề nghị tiếp tục rà soát các chính sách ưu đãi được sửa đổi, bổ sung, nhất là chế độ điều dưỡng, người phục vụ, bảo hiểm y tế, chính sách đối với thân nhân người có công và các nhóm đối tượng có liên quan.

Bảo đảm các chính sách này phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội của đất nước trong từng giai đoạn. Đồng thời, tính toán kỹ khả năng cân đối nguồn lực ngân sách Nhà nước, nhằm phát huy ý nghĩa nhân văn sâu sắc của chính sách.

Các cơ quan tập trung hoàn thiện kỹ thuật lập pháp và các quy định liên quan đến việc xử lý các trường hợp lịch sử để lại, bảo đảm quyền lợi chính đáng của người có công với cách mạng, không tạo ra khoảng trống pháp luật, không để tình trạng trục lợi chính sách.

Tại phiên họp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã biểu quyết thông qua về mặt nguyên tắc Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng, với 100% đại biểu có mặt tán thành.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội giao cơ quan chủ trì soạn thảo và cơ quan chủ trì thẩm tra phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan khẩn trương tiếp thu ý kiến tại Phiên họp, hoàn thiện dự thảo Pháp lệnh gửi xin ý kiến Ủy ban Thường vụ Quốc hội bằng văn bản trước khi thực hiện quy trình trình Chủ tịch Quốc hội ký ban hành.