Điểm tựa niềm tin và thử thách vượt ngưỡng

VHO - Trước giờ lên đường dự ASIAD 20, Đoàn Thể thao Việt Nam đã nhận được sự quan tâm của lãnh đạo Đảng, Nhà nước cùng những lời căn dặn của Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà tại Lễ xuất quân vào ngày 9.9.

Đây là nguồn cổ vũ lớn đối với toàn Đoàn. Nhưng để biến niềm tin, kỳ vọng ấy thành thành tích trên đấu trường khắc nghiệt nhất châu lục, các vận động viên Việt Nam sẽ phải vượt qua không ít giới hạn, nhất là khi mục tiêu từ 4 HCV trở lên đã là một bước tiến đầy thách thức so với 3 HCV của kỳ Đại hội trước.

Mang theo niềm tin và kỳ vọng của hàng triệu người dân

Chiều 9.9 tại Hà Nội, Bộ VHTTDL, Ủy ban Olympic Việt Nam phối hợp tổ chức Lễ xuất quân Đoàn Thể thao Việt Nam tham dự ASIAD 20, diễn ra tại Nagoya (Nhật Bản) từ ngày 19.9 đến 4.10.

Sự hiện diện của Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà tại Lễ xuất quân không chỉ là sự động viên trước giờ lên đường mà còn thể hiện sự quan tâm của lãnh đạo Đảng, Nhà nước đối với thể thao thành tích cao nói riêng và sự nghiệp thể dục thể thao nói chung.

Trong thời khắc chuẩn bị bước vào hành trình tranh tài tại đấu trường lớn nhất châu Á, Phó Thủ tướng cho biết bà cảm nhận rất rõ khí thế, sự tự tin và quyết tâm cao độ của các thành viên trong đoàn, đồng thời bày tỏ tin tưởng các vận động viên sẽ tiếp nối truyền thống của các thế hệ đi trước, nỗ lực bứt phá, qua đó khẳng định bản lĩnh, khát vọng và sự vươn lên mạnh mẽ của thể thao nước nhà.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh, tham gia ASIAD 20 là niềm vinh dự, tự hào, nhưng cũng là trách nhiệm vô cùng lớn lao. Mỗi thành viên không chỉ đại diện cho cá nhân hay đội tuyển, mà còn mang trên ngực lá cờ Tổ quốc, mang theo niềm tin và kỳ vọng của hàng triệu người dân Việt Nam chúng ta. Mỗi khoảnh khắc vinh quang khi lá cờ đỏ sao vàng tung bay và Quốc ca Việt Nam vang lên trên đấu trường quốc tế là ngọn lửa lan tỏa tinh thần yêu nước, bản lĩnh Việt Nam và truyền cảm hứng mạnh mẽ cho thế hệ trẻ, khẳng định vững chắc uy tín và vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế.

Cùng với yêu cầu nỗ lực bứt phá, vượt lên chính mình, Phó Thủ tướng căn dặn toàn đoàn nêu cao tinh thần thể thao cao thượng, trung thực; giữ vững kỷ luật, đoàn kết nội bộ; tuyệt đối tuân thủ điều lệ giải; tôn trọng đối thủ, trọng tài, khán giả và chấp hành nghiêm pháp luật, phong tục tập quán của nước chủ nhà.

Đặc biệt, chia sẻ với những hy sinh thầm lặng phía sau hành trình của thể thao thành tích cao, Phó Thủ tướng nhấn mạnh: “Tôi chia sẻ và thấu hiểu rằng trong thể thao thành tích cao không có đỉnh vinh quang nào mà dễ dàng hay trải sẵn hoa hồng cho chúng ta. Để chinh phục những giới hạn mới, các vận động viên, huấn luyện viên và cả chuyên gia đã phải trải qua những chuỗi ngày bền bỉ khổ luyện, tập trung cao độ cả về thể chất lẫn tinh thần”.

Đó cũng chính là nguồn động viên có ý nghĩa với các vận động viên trước thời điểm bước vào những cuộc tranh tài quyết liệt.

Như Phó Cục trưởng Cục Thể dục Thể thao Việt Nam - Trưởng đoàn Thể thao Việt Nam tại ASIAD 20 Nguyễn Hồng Minh khẳng định, hành trang của các vận động viên đến ASIAD 20 không chỉ là những tháng ngày chuẩn bị chuyên môn kỹ lưỡng và khát vọng vươn tới đỉnh cao, mà ý chí ấy còn được bồi đắp “nhờ sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của các cấp lãnh đạo; được nuôi dưỡng từ ngọn lửa tâm huyết của các huấn luyện viên và niềm tin của hàng triệu người hâm mộ thể thao nước nhà”.

Khoảng cách ngắn nhưng không dễ vượt qua

Mang theo sự động viên và niềm tin lớn, Đoàn Thể thao Việt Nam bước vào ASIAD 20 với mục tiêu giành từ 4 HCV trở lên. Nếu chỉ nhìn vào con số, khoảng cách từ 3 HCV ở kỳ Đại hội trước đến mục tiêu ít nhất 4 HCV lần này dường như không lớn.

Nhưng ở đấu trường đỉnh cao châu lục, để có thêm một tấm HCV là cả một hành trình vượt ngưỡng. Trưởng đoàn Nguyễn Hồng Minh nhìn nhận, đây là một trong những vấn đề thách thức nhất đối với công tác quản lý, huấn luyện thể thao thành tích cao của Việt Nam qua nhiều chu kỳ Đại hội.

Việc giành được nhiều HCB và HCĐ cho thấy trình độ vận động viên đã tiếp cận nhóm đầu châu lục, song để chuyển đổi từ HCB thành HCV lại đòi hỏi sự đồng bộ rất lớn về khoa học công nghệ, bản lĩnh thi đấu và nguồn lực đầu tư chuyên sâu.

Trước hết là khoảng cách về khoa học huấn luyện và y học thể thao. Khi đã bước vào nhóm cạnh tranh huy chương ASIAD, chênh lệch thuần túy về kỹ thuật giữa các vận động viên không còn quá lớn. 

Thành bại có thể được quyết định bởi khả năng tối ưu thể trạng, phục hồi, phòng ngừa chấn thương hay phân tích những thông số rất nhỏ trong kỹ thuật. Trong khi các nền thể thao mạnh đã ứng dụng dữ liệu lớn và công nghệ phân tích chuyển động tiên tiến, thì điều kiện cơ sở vật chất của Thể thao Việt Nam vẫn đang trong quá trình hoàn thiện.

Theo Trưởng đoàn Nguyễn Hồng Minh, điều này đôi khi ảnh hưởng đến quá trình tích lũy thể lực hoặc khả năng phòng ngừa chấn thương ở giai đoạn chuẩn bị quyết định.

Một “nút thắt” khác là tâm lý thi đấu. Có những vận động viên đạt thông số rất tốt trong tập luyện hoặc vòng loại, nhưng khi bước vào chung kết, áp lực của thời khắc quyết định có thể dẫn đến dao động. Ở cấp độ ASIAD, chỉ một thoáng mất tập trung, một sai số kỹ thuật rất nhỏ cũng có thể tạo nên ranh giới giữa HCV với HCB, thậm chí giữa có và không có huy chương.

Theo ông Nguyễn Hồng Minh, việc thiếu những chu kỳ huấn luyện tâm lý chuyên sâu và dài hạn là một trong những nguyên nhân khiến vận động viên Việt Nam chưa đạt kết quả tối ưu ở những thời điểm quyết định.

Khó khăn thứ ba là tần suất cọ xát tại những đấu trường lớn. Bản lĩnh không thể chỉ hình thành trên sân tập mà cần được tôi luyện liên tục qua những giải đấu có áp lực cao như Grand Prix hay World Cup.

Trong điều kiện nguồn kinh phí còn giới hạn, tần suất thi đấu đỉnh cao của vận động viên Việt Nam đôi khi chưa đồng đều, từ đó có thể dẫn tới những bỡ ngỡ về không gian và áp lực khi bước vào một sân chơi lớn như ASIAD.

Thách thức còn đến từ tương quan cạnh tranh. ASIAD quy tụ nhiều nền thể thao hàng đầu thế giới, có ưu thế vượt trội về khoa học, công nghệ và hệ thống đầu tư cho thể thao thành tích cao.

Chính vì thế, mục tiêu từ 4 HCV trở lên cần được nhìn nhận trong đúng tương quan của đấu trường châu lục. Đó không đơn thuần là việc cộng thêm một HCV so với kỳ trước, mà là yêu cầu Thể thao Việt Nam phải vượt qua những giới hạn đã tồn tại qua nhiều chu kỳ: Từ khoa học huấn luyện, y học thể thao, tâm lý đến khả năng cọ xát và bản lĩnh ở thời điểm quyết định.

Trước giờ lên đường, lời căn dặn của Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà vì thế càng mang nhiều ý nghĩa: “Mỗi bước chạy, mỗi pha tranh tài trên đấu trường ASIAD không chỉ là cuộc đua thành tích mà còn mang theo thông điệp về một Việt Nam tươi đẹp, yêu chuộng hòa bình; tỏa sáng tinh thần Việt Nam, bản lĩnh Việt Nam, bản lĩnh thép và sự cao thượng, gặt hái những chiến công xứng đáng với niềm tin của Đảng, Nhà nước và nhân dân”.