(Bài cuối) Nền tảng 80 năm và yêu cầu phát triển mới

VHO - Chặng đường 80 năm xây dựng và phát triển của thể thao Việt Nam không chỉ được ghi dấu bằng những thành tích và cột mốc đáng tự hào, mà còn là hành trình bền bỉ của tư duy chiến lược, của sự đồng hành giữa chính sách và thực tiễn. Trong bối cảnh thể thao Việt Nam đang được đặt trong tổng thể chiến lược phát triển con người, kinh tế và vị thế quốc gia, yêu cầu đổi mới tư duy, hoàn thiện thể chế và nâng cao chất lượng phát triển đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Để khép lại loạt bài nhân kỷ niệm 80 năm Ngày Thể thao Việt Nam (27.3.1946 - 27.3.2026), Báo Văn Hóa có cuộc trao đổi với Cục trưởng Cục Thể dục Thể thao Việt Nam Nguyễn Danh Hoàng Việt, nhằm nhìn lại chặng đường đã qua, đồng thời làm rõ những định hướng, giải pháp để thể thao Việt Nam tiếp tục bứt phá, vươn tầm trong giai đoạn mới.

P.V: Trước hết, xin được chúc mừng ông và toàn ngành nhân kỷ niệm 80 năm Ngày Thể thao Việt Nam. Xin ông đánh giá về chặng đường đã qua, những mốc son cũng như dấu ấn lịch sử để chúng ta thêm tự hào với truyền thống vẻ vang của ngành?

- Cục trưởng Cục Thể dục Thể thao Việt Nam Nguyễn Danh Hoàng Việt: Nhìn lại chặng đường đã qua, có thể khẳng định thể thao Việt Nam luôn nhận được sự quan tâm sâu sắc của Đảng, Nhà nước, qua đó từng bước hình thành, phát triển, đóng góp tích cực vào sự nghiệp xây dựng, bảo vệ và phát triển đất nước. Ngày Thể thao Việt Nam 27.3 không chỉ là dịp tôn vinh truyền thống 80 năm của ngành, mà còn là thời điểm để khẳng định quan điểm nhất quán: Phát triển thể dục thể thao là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội; là đầu tư cho con người, cho tương lai và cho sự phát triển bền vững của đất nước.

Ngày 27.3 gắn liền với lời kêu gọi toàn dân tập thể dục của Chủ tịch Hồ Chí Minh năm 1946 - một văn kiện ngắn gọn nhưng hàm chứa tư tưởng lớn về xây dựng một dân tộc khỏe mạnh cả về thể chất lẫn tinh thần. Lời hiệu triệu ấy đã trở thành kim chỉ nam, là nguồn động lực để các thế hệ cán bộ, huấn luyện viên, vận động viên và những người làm công tác thể dục thể thao không ngừng nỗ lực, xây dựng nền thể thao Cách mạng như mong muốn của Người: “Dân cường thì quốc thịnh”.

Trong suốt 80 năm qua, thể dục thể thao Việt Nam đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển với những dấu mốc mang tính bước ngoặt. Từ việc hình thành hệ thống quản lý nhà nước về thể dục thể thao ngay từ những năm đầu độc lập, đến sự lan tỏa mạnh mẽ của phong trào “Toàn dân rèn luyện thân thể theo gương Bác Hồ vĩ đại”, tạo nền tảng xã hội rộng lớn cho thể thao nước nhà.

Tỷ lệ người dân tham gia luyện tập thể dục thể thao thường xuyên ngày càng tăng; thể thao học đường được chú trọng; nhiều môn thể thao truyền thống được bảo tồn, phát huy, đó là những yếu tố bảo đảm cho sự phát triển bền vững. Cùng với đó, quá trình hội nhập quốc tế sâu rộng, đặc biệt từ sau thời kỳ đổi mới, đã mở ra giai đoạn phát triển mới. Những thành tích tại các kỳ SEA Games, ASIAD và Olympic đã đánh dấu bước trưởng thành của thể thao thành tích cao Việt Nam, từng bước khẳng định vị thế trên bản đồ thể thao khu vực và châu lục.

Việc đăng cai tổ chức thành công nhiều sự kiện thể thao quốc tế lớn như SEA Games 22 năm 2003, Đại hội Thể thao châu Á trong nhà lần thứ 3 năm 2009, Đại hội Thể thao Bãi biển châu Á lần thứ 5 năm 2016, SEA Games 31 năm 2022… tiếp tục khẳng định năng lực tổ chức và vị thế ngày càng nâng cao của thể thao Việt Nam.

Nhìn lại 80 năm, có thể thấy thể thao Việt Nam đã phát triển toàn diện: Phong trào quần chúng ngày càng sâu rộng, thể thao thành tích cao từng bước vươn tầm, đóng góp tích cực vào quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam trong thời kỳ hội nhập.

Thưa ông, dù đã đạt được nhiều thành tích, thể thao Việt Nam vẫn đang phải đối mặt với không ít khó khăn, thách thức?

- Những thành tích đạt được trong thời gian qua trước hết xuất phát từ sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, sự đồng thuận của xã hội và sự nỗ lực của toàn ngành. Sự ổn định chính trị - xã hội cùng với đà phát triển kinh tế đã tạo điều kiện để tăng cường đầu tư cho thể thao.

Trong bối cảnh đất nước chủ động, tích cực hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng và hiệu quả, thể thao Việt Nam cũng mở rộng hợp tác quốc tế, qua đó tiếp cận khoa học huấn luyện hiện đại, công nghệ tiên tiến và mô hình quản lý chuyên nghiệp. Nhận thức của người dân về vai trò của thể dục thể thao ngày càng được nâng cao, phong trào thể thao quần chúng lan tỏa mạnh mẽ, tạo nền tảng vững chắc cho thể thao thành tích cao.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, thể thao Việt Nam vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức. Sự phát triển nhanh chóng của thể thao thế giới đòi hỏi trình độ chuyên môn, khoa học công nghệ, y học thể thao và năng lực quản trị ngày càng cao. Trong khi đó, nguồn lực đầu tư còn hạn chế; cơ sở vật chất chưa đồng bộ; công tác đào tạo tài năng trẻ và hệ thống thi đấu chuyên nghiệp cần tiếp tục được hoàn thiện.

Vậy để thể thao Việt Nam có thể cùng đất nước vươn mình trong kỷ nguyên mới, theo ông cần những giải pháp đột phá nào?

- Thời cơ và thách thức luôn song hành. Vấn đề đặt ra là toàn ngành phải chủ động đổi mới tư duy, hoàn thiện cơ chế, chính sách; nâng cao chất lượng đào tạo; thu hút các nguồn lực xã hội; tăng cường hợp tác quốc tế; đẩy mạnh truyền thông; ứng dụng khoa học công nghệ và y học thể thao.

Đặc biệt là phát triển đồng bộ thể thao cho mọi người và thể thao thành tích cao; phát triển thể thao thể chất số; đề xuất cơ chế chính sách đặc thù để phát triển kinh tế thể thao trở thành một bộ phận cấu thành của nền kinh tế dịch vụ. Từ đó tạo nguồn lực cho thể thao phát triển, đóng góp vào sự tăng trưởng chung của đất nước.

Thời gian qua, Bộ Chính trị đã ban hành nhiều nghị quyết quan trọng như Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân; Nghị quyết số 79-NQ/TW về đổi mới, nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp nhà nước; Nghị quyết số 80-NQ/ TW về xây dựng và phát triển văn hóa… Những nghị quyết này không chỉ tạo nền tảng cho sự phát triển chung của đất nước mà còn mở ra không gian, động lực mới cho thể thao Việt Nam trong việc tiếp cận nguồn lực, đổi mới mô hình phát triển và nâng cao chất lượng hội nhập.

Cùng với đó, việc triển khai hiệu quả Chiến lược phát triển thể dục, thể thao Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 sẽ là cơ sở quan trọng để tạo bước đột phá trong thời gian tới.

Trong bối cảnh đất nước đang chủ động, tích cực hội nhập quốc tế sâu rộng và triển khai đồng bộ các chủ trương lớn của Đảng, thể dục thể thao ngày càng khẳng định vai trò không chỉ ở phương diện nâng cao sức khỏe, thể lực, tầm vóc người Việt Nam, mà còn góp phần trực tiếp vào việc xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện về thể chất, tinh thần và ý chí. Đồng thời, thông qua các hoạt động thi đấu, giao lưu và hợp tác quốc tế, thể thao tiếp tục là kênh đối ngoại nhân dân hiệu quả, góp phần lan tỏa hình ảnh một Việt Nam năng động, hội nhập và giàu bản sắc.

Từ nền tảng 80 năm được hun đúc bằng truyền thống, ý chí và khát vọng, cùng với những định hướng chiến lược từ các nghị quyết quan trọng của Bộ Chính trị, thể thao Việt Nam đang đứng trước cơ hội bứt phá để vươn lên tầm cao mới. Đây không chỉ là yêu cầu của thực tiễn phát triển, mà còn là đòi hỏi tất yếu trong hành trình đồng hành cùng đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới - nơi sức mạnh con người, trí tuệ và thể chất trở thành nguồn lực nội sinh quan trọng cho sự phát triển nhanh và bền vững. 

Xin cảm ơn ông!