Khi thể thao trở thành sức mạnh của dân tộc

VHO - Ngày 27.3.2026, ngành Thể dục thể thao Việt Nam tròn 80 năm hình thành và phát triển. Trong hành trình tám thập kỷ đầy tự hào ấy, thể thao nước nhà đã góp phần quan trọng vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, hiện thực hóa tư tưởng “dân cường thì quốc thịnh” của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Từ lời kêu gọi toàn dân tập thể dục của Người, đến khát vọng vươn tầm trong thời kỳ hội nhập và phát triển, thể thao Việt Nam đã và đang đồng hành cùng dân tộc trên con đường đó. Đây là hành trình bền bỉ của những khát khao cống hiến, của sự dấn thân, hy sinh của nhiều thế hệ cán bộ, huấn luyện viên, vận động viên. Nhìn lại chặng đường 80 năm không chỉ để tự hào về những thành tựu đã đạt được, mà còn để thấu hiểu những đóng góp thầm lặng của lớp lớp cha anh đi trước. Từ đó, tiếp tục bồi đắp khát vọng mới, tạo động lực để thể thao Việt Nam vững bước trong kỷ nguyên phát triển mới của đất nước.

Loạt bài này cũng là dịp để Báo Văn Hóa cùng bạn đọc nhìn lại chặng đường vẻ vang của ngành Thể thao, đồng thời lắng nghe những giải pháp, hiến kế từ các chuyên gia, nhà quản lý nhằm góp phần thúc đẩy thể thao Việt Nam phát triển mạnh mẽ, bền vững hơn trong thời gian tới.

Trong dòng chảy của lịch sử dân tộc, thể dục thể thao chưa bao giờ chỉ dừng lại ở những hoạt động rèn luyện thân thể hay giải trí đơn thuần. 

Đó là một bộ phận của sự nghiệp cách mạng, là nền tảng để xây dựng nguồn nhân lực khỏe mạnh, chất lượng cao. Và ngày nay, thể thao đang dần trở thành một “trụ cột mềm”, góp phần khẳng định vị thế quốc gia trong tiến trình hội nhập và phát triển.

 Từ lời hiệu triệu của Bác

Ngay sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, khi nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa vừa ra đời trong muôn vàn khó khăn, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã sớm nhận thức sâu sắc vai trò của sức khỏe quốc dân đối với vận mệnh đất nước. Từ đó cho thấy tư tưởng, muốn xây dựng một dân tộc tự cường thì trước hết mỗi người dân phải khỏe mạnh của Người.

Ngày 30.1.1946, Sắc lệnh số 14 về việc thiết lập tại Bộ Thanh niên một Nha Thể dục Trung ương được ban hành, đánh dấu sự ra đời của ngành Thể dục thể thao Cách mạng Việt Nam. Đây không chỉ là sự kiện mang ý nghĩa tổ chức bộ máy, mà còn thể hiện tư duy quản lý mới đó là thể thao phải phục vụ nhân dân, phục vụ sự nghiệp kiến thiết đất nước.

Chỉ hai tháng sau, ngày 27.3.1946, Sắc lệnh số 38 về việc thiết lập trong Bộ Quốc gia Giáo dục một Nha Thanh niên và Thể dục, tiếp tục được ban hành, đồng thời Người viết bài Sức khỏe và Thể dục đăng trên báo Cứu Quốc đã trở thành lời hiệu triệu toàn dân tập luyện thể dục.

Từ đó, phong trào “Khỏe vì nước” lan tỏa mạnh mẽ, tạo nên một làn sóng rèn luyện thể chất rộng khắp trong toàn xã hội. Tư tưởng “mỗi một người dân yếu ớt là cả nước yếu ớt, mỗi một người dân khỏe mạnh là cả nước mạnh khỏe” của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trở thành kim chỉ nam xuyên suốt hơn tám thập kỷ phát triển của ngành. Thể thao từ đó không chỉ gắn với sức khỏe cá nhân, mà gắn chặt với sức mạnh của cả dân tộc.

Trải qua 80 năm xây dựng và trưởng thành, ngành Thể dục thể thao Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng, đóng góp thiết thực vào sự nghiệp phát triển đất nước. Từ phong trào “Khỏe vì nước”, phong trào thể dục thể thao quần chúng ngày càng phát triển sâu rộng.

Cuộc vận động “Toàn dân rèn luyện thân thể theo gương Bác Hồ vĩ đại” được triển khai mạnh mẽ, thu hút đông đảo người dân tham gia. Thể thao dần trở thành nhu cầu thiết yếu trong đời sống, góp phần nâng cao thể lực, tầm vóc và chất lượng cuộc sống của nhân dân.

Song song với đó, thể thao thành tích cao có bước tiến rõ nét, từng bước khẳng định vị thế trên đấu trường khu vực và châu lục. Các vận động viên Việt Nam liên tiếp gặt hái thành công tại SEA Games, ASIAD, Olympic và nhiều giải đấu quốc tế, góp phần nâng cao hình ảnh đất nước trên trường quốc tế.

Cơ sở vật chất thể dục thể thao cũng được đầu tư phát triển cả về quy mô và chất lượng. Nhiều công trình hiện đại được xây dựng, hệ thống sân bãi, trung tâm huấn luyện ngày càng hoàn thiện, từng bước tiệm cận tiêu chuẩn khu vực và quốc tế. Cùng với đó, chủ trương xã hội hóa được đẩy mạnh, huy động hiệu quả nguồn lực cho phát triển hạ tầng; hệ thống cơ chế, chính sách tiếp tục được hoàn thiện; công tác đào tạo, huấn luyện ngày càng chuyên nghiệp; hợp tác quốc tế được mở rộng, tạo điều kiện để thể thao Việt Nam hội nhập sâu rộng.

Trong bối cảnh mới, thể thao không chỉ góp phần nâng cao sức khỏe nhân dân, mà còn tham gia trực tiếp vào việc xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện cả về thể chất, tinh thần và ý chí. Đồng thời, thể thao trở thành cầu nối giao lưu, quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam ra thế giới. Những thành tựu đó chính là nền tảng quan trọng để ngành Thể dục thể thao tiếp tục bứt phá trong giai đoạn tới, hướng tới mục tiêu xây dựng một Việt Nam khỏe mạnh, năng động và phát triển bền vững.

Đến sức mạnh nội sinh của dân tộc

Đồng hành cùng tiến trình phát triển của đất nước, thể thao Việt Nam ngày càng khẳng định vai trò và vị thế của mình. Không chỉ là những cuộc tranh tài, thể thao đã trở thành một công cụ ngoại giao mềm hiệu quả, góp phần tăng cường hiểu biết, gắn kết giữa các quốc gia.

Những tấm huy chương, những chiến thắng trên đấu trường quốc tế không chỉ mang ý nghĩa thành tích, mà còn là biểu tượng cho hình ảnh một Việt Nam năng động, hòa bình và giàu khát vọng vươn lên. Thể thao giúp xóa nhòa khoảng cách, mở rộng hợp tác, tạo nền tảng thuận lợi cho hội nhập quốc tế sâu rộng. Ở góc độ xã hội, thể thao còn mang giá trị nhân văn sâu sắc khi thúc đẩy bình đẳng giới, tạo cơ hội để phụ nữ khẳng định năng lực và vị thế, góp phần xây dựng một xã hội tiến bộ, văn minh.

Không chỉ dừng lại ở đó, thể thao còn khơi dậy mạnh mẽ tinh thần yêu nước và khát vọng cống hiến. Mỗi chiến thắng của đội tuyển bóng đá quốc gia, mỗi thành tích của vận động viên các môn thể thao khác đều trở thành niềm tự hào chung của dân tộc. Hình ảnh hàng vạn người cùng hát Quốc ca trên khán đài, những “biển đỏ” rực rỡ sắc cờ mỗi khi đội tuyển thi đấu thành công đã trở thành dấu ấn đặc biệt của Việt Nam. Nhiều bạn bè quốc tế khi chứng kiến đều ấn tượng trước tình yêu thể thao mãnh liệt của người Việt Nam - một tình yêu bắt nguồn từ lòng yêu nước và niềm tự hào dân tộc.

Trong bối cảnh hiện nay, thể thao đang góp phần tạo nên sức mạnh gắn kết toàn xã hội, lan tỏa tinh thần đoàn kết, hun đúc ý chí vươn lên. Từ đó góp phần tạo nên sức mạnh nội sinh của toàn dân tộc. Đó không chỉ là sức mạnh về thể chất, mà còn là sự hội tụ của ý chí, niềm tin và khát vọng phát triển, được nuôi dưỡng từ mỗi cá nhân, mỗi cộng đồng, lan tỏa thành động lực chung của đất nước.

Khi thể thao trở thành một phần của đời sống, cũng là khi tinh thần tự cường, bền bỉ và kỷ luật được bồi đắp bền vững trong xã hội. Với truyền thống 80 năm vẻ vang, thể thao Việt Nam hoàn toàn có cơ sở để tự tin cùng đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới, kỷ nguyên vươn mình mạnh mẽ của dân tộc.

(Còn tiếp)