Xung đột Iran có thể khiến Mỹ chuyển hướng vũ khí khỏi Ukraine

VHO - Trong bối cảnh Mỹ tập trung vào cuộc xung đột với Iran, Ukraine có thể phải đối mặt với nguy cơ thiếu hụt nghiêm trọng tên lửa phòng không của Mỹ, vào thời điểm Nga chưa có dấu hiệu giảm cường độ tấn công các thành phố của Ukraine.

Áp lực lên nguồn cung tên lửa Patriot

Kể từ khi Mỹ và Israel bắt đầu các cuộc tấn công vào Iran hôm 28.2, Tehran đã phóng hàng trăm tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái vào các quốc gia vùng Vịnh. Phần lớn đã bị đánh chặn, trong đó có các tên lửa đánh chặn PAC-3 của hệ thống Patriot. Đây cũng chính là loại vũ khí mà Ukraine đang dựa vào để bảo vệ cơ sở hạ tầng năng lượng và các mục tiêu quân sự trước tên lửa đạn đạo của Nga.

Ông Serhii Kuzan, người đứng đầu Trung tâm Hợp tác và An ninh Ukraine có trụ sở tại Kiev, cho biết khoảng 600 tên lửa PAC-3 do Lockheed Martin sản xuất mỗi năm hiện không đủ đáp ứng nhu cầu của Mỹ và các đồng minh ở vùng Vịnh, chưa nói đến Ukraine.

“Đó là quy luật toán học rất đơn giản của chiến tranh”, ông Kuzan nói, đồng thời cho biết hệ thống phòng không SAMP/T do Pháp và Italia sản xuất, vốn có khả năng tương tự, cũng chưa tăng tốc sản xuất đủ nhanh để trở thành giải pháp thay thế.

Fabian Hoffmann, nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Đại học Oslo chuyên nghiên cứu về tên lửa, cho rằng việc các quốc gia vùng Vịnh tích trữ tên lửa Patriot đồng nghĩa với việc họ khó có thể cạn kiệt hoàn toàn nguồn dự trữ, đặc biệt khi cường độ các cuộc oanh kích tên lửa của Iran dường như đang giảm dần. Tuy nhiên, theo ông, các nước này có thể sẽ phải sử dụng chúng một cách chọn lọc hơn theo thời gian.

Theo chuyên gia Mykola Bielieskov thuộc Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc gia ở Kiev, tình trạng thiếu hụt trên diện rộng có thể được tránh nếu Mỹ và Israel thành công trong việc phá hủy kho tên lửa và bệ phóng của Iran trong những ngày tới.

Ukraine cho biết, Nga đã phóng hơn 700 tên lửa trong chiến dịch mùa đông năm nay nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng của nước này. Tháng trước, Nga thậm chí đã phóng 32 tên lửa đạn đạo chỉ trong một đêm.

Phần lớn tên lửa Patriot cung cấp cho Ukraine đến từ các quốc gia châu Âu theo Danh sách Nhu cầu Ưu tiên của Ukraine (PURL) – một sáng kiến do NATO dẫn đầu được khởi xướng năm ngoái nhằm mua vũ khí do Mỹ sản xuất cho Ukraine.

Theo một nguồn tin am hiểu vấn đề nói với Reuters, các đồng minh của Ukraine đã cam kết gửi 37 tên lửa PAC-3 kể từ cuộc họp gần nhất vào giữa tháng Hai. Một nguồn tin khác cho biết Italia đã loại trừ khả năng rút bớt vũ khí phòng không khỏi Ukraine để hỗ trợ các quốc gia vùng Vịnh.

Tuy nhiên, hai nhà ngoại giao châu Âu cho biết vẫn tồn tại lo ngại rằng nếu cuộc chiến với Iran kéo dài, việc cung cấp vũ khí theo chương trình PURL có thể bị chậm trễ hơn nữa, trong bối cảnh Mỹ có nguy cơ cạn kiệt kho dự trữ của chính mình.

Một quan chức quốc phòng cấp cao của Mỹ xác nhận từng có những chậm trễ liên quan đến năng lực sản xuất trong quá trình cung cấp vũ khí theo PURL và cho rằng tình trạng này có thể trở nên nghiêm trọng hơn nếu cuộc chiến chống Iran kéo dài. “Chúng tôi chỉ có thể sản xuất một lượng nhất định mỗi lần”, vị quan chức này nói.

Theo quy định, Mỹ có thể khẳng định quyền ưu tiên của mình trong việc phân bổ và vận chuyển vũ khí cho các quốc gia khác bất cứ lúc nào, vì bất kỳ lý do gì.

Mặc dù Lockheed Martin đang tăng sản lượng tên lửa PAC-3 lên 2.000 quả mỗi năm theo một thỏa thuận được công bố hồi tháng Một, nhưng mức tăng này vẫn quá muộn để giải quyết bất kỳ sự thiếu hụt nào trong năm nay.

Lầu Năm Góc chưa trả lời yêu cầu bình luận về việc cung cấp vũ khí cho Ukraine.

Vòng đàm phán hòa bình Ukraine tiếp theo có thể bị hoãn

Hôm 2.3, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy cho biết một cuộc chiến kéo dài và dữ dội ở Iran có thể làm suy yếu hệ thống phòng không hiện có của Ukraine, trong khi Nga đang chuẩn bị một làn sóng tấn công mới nhằm vào cơ sở hạ tầng, hậu cần và nguồn cung cấp nước.

Trong khi đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết hôm 3.3 rằng việc chấm dứt chiến tranh ở Ukraine vẫn là ưu tiên hàng đầu của ông.

Tuy nhiên, vòng đàm phán hòa bình mới do Mỹ làm trung gian sẽ không diễn ra tại Abu Dhabi vào ngày 4 - 5.3 như dự kiến. Nguyên nhân là các cuộc tấn công của Iran vào các quốc gia vùng Vịnh nhằm đáp trả các đòn không kích của Mỹ và Israel. Hiện chưa có địa điểm mới cho vòng đàm phán này.

Nếu các cuộc đàm phán tiếp tục, Nga có thể tìm cách thuyết phục một nước Mỹ đang bị phân tâm tiếp tục gây sức ép buộc Ukraine chấp nhận những điều khoản bất lợi, theo ông Yevhen Mahda thuộc Viện Chính sách Thế giới ở Kiev.

Ukraine đã bác bỏ khả năng nhượng lãnh thổ. Trong những tuần gần đây, nước này thậm chí đã giành lại được một số khu vực, và theo nhóm phân tích an ninh Black Bird Group có trụ sở tại Phần Lan, lần đầu tiên kể từ năm 2023, Ukraine giành lại nhiều lãnh thổ hơn so với phần lãnh thổ bị mất trong tháng 2.

Thời tiết mùa xuân cũng có thể mang lại phần nào thuận lợi cho người dân Ukraine khi nguồn cung điện bị gián đoạn bởi các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái của Nga. Trong khi đó, tình trạng bùn lầy có thể làm chậm bất kỳ cuộc tiến công nào trên chiến trường.

Tuy nhiên, Emil Kastehelmi của Black Bird Group cho rằng nếu hệ thống phòng không của Ukraine suy yếu nghiêm trọng, quân đội nước này sẽ phải đưa ra những lựa chọn khó khăn về các mục tiêu cần ưu tiên bảo vệ.

“Ukraine cần có khả năng bảo vệ không chỉ cơ sở hạ tầng năng lượng mà còn cả ngành công nghiệp và các căn cứ quân sự”, ông nói.