Việt Nam nằm trong nhóm nước có tỷ lệ ung thư cao

VHO- Trong vòng một năm qua, trung bình, cứ 100.000 người Việt Nam thì có tới 23 người chết vì ung thư gan.

 Bia rượu là tác nhân chính gây ra ung thư gan tại Việt Nam

Tỷ lệ nam cao hơn nữ

Theo một báo cáo mới được công bố của Quỹ nghiên cứu Ung thư Thế giới, một tổ chức hàng đầu về nghiên cứu và phòng chống ung thư, Việt Nam nằm trong số 25 quốc gia có tỷ lệ tử vong vì ung thư gan cao nhất trong năm nay. Báo cáo này dựa trên thống kê mới nhất từ Globocan đã thu thập và thống kê số liệu về ung thư từ 185 quốc gia trên thế giới. Báo cáo này cũng cho thấy tỷ lệ ung thư gan ở nam giới tại Việt Nam cao gấp ba lần so với nữ giới. Theo báo cáo, cứ 100.000 nam giới thì có tới 39 người mắc bệnh ung thư gan, biến Việt Nam trở thành nước đứng thứ 3 trên thế giới có số người mắc bệnh ung thư gan cao nhất. Một trong những lý do chính dẫn đến ung thư gan tại Việt Nam chính là lạm dụng rượu bia và hút thuốc lá.

Trước đó, vào tháng 4 năm nay, Việt Nam cũng được xếp hạng là nước tiêu thụ rượu bia đứng thứ 29 trên thế giới. Năm 2017, sản lượng bia tại nước ta chạm mốc 4 tỉ lít, tăng 10,4% so với năm 2016. Như vậy, bình quân mỗi người dân Việt Nam tiêu thụ khoảng 42 lít bia/ năm. Shin Young-soo, giám đốc khu vực của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tại khu vực Tây Thái Bình Dương, cho biết, tại Việt Nam, một người có độ tuổi từ 15 trở lên uống 8,3 lít rượu tinh khiết mỗi năm, cao hơn nhiều so với Trung Quốc (7,2 lít), Campuchia (6,7 lít), Philippines (6,6 lít) và Singapore (2 lít).

Bên cạnh đó, WHO cũng xếp hạng Việt Nam thuộc nhóm 2 trong nhóm các nước có tỷ lệ ung thư nói chung cao trên thế giới. Nước ta đứng thứ 78 trong số 172 quốc gia và vùng lãnh thổ có tỷ lệ tử vong vì các bệnh ung thư cao nhất thế giới (tỷ lệ 110 trên 100.000 người). Tại Việt Nam, số ca ung thư mới tăng mạnh từ 68.000 người năm 2000 lên tới 126.000 năm 2010. Đáng báo động, con số này sẽ tăng lên khoảng 200.000 ca vào năm 2020. Ước tính, mỗi năm nước ta có tới 115.000 người chết vì các bệnh ung thư. Đồng thời, nước ta cũng là quốc gia có tỷ lệ nhiễm viên gan B cao nhất trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Đây là căn bệnh phổ biến có thế biến tính lên ung thư gan. Một nghiên cứu chung của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Bộ Y tế Việt Nam ước tính, nước ta hiện có tới 8,7 triệu người nhiễm viêm gan B và khoảng một triệu người bị viêm gan C.

Hồi chuông cảnh báo

Trên thực tế, vấn nạn về ung thư trong những năm gần đây đang trở nên ngày càng nghiêm trọng. Vào ngày 12.9 năm nay, Quỹ nghiên cứu Ung thư Thế giới cũng cung cấp Dữ liệu ung thư toàn cầu mới nhằm làm rõ gánh nặng về ung thư trên thế giới. Dữ liệu của Globocan cho thấy, số trường hợp ung thư trên toàn cầu đã tăng lên 18,1 triệu trường hợp và 9,6 triệu ca tử vong trong năm nay. Cơ quan Nghiên cứ Ung thư Quốc tế (IARC) ước tính, tỷ lệ mắc bệnh ung thư ở nam giới là 1/5, tức là cứ 5 nam giới sẽ có một người bị ung thư. Tỷ lệ này ở nữ giới là 1/6. Điều đáng lưu ý, châu Á là khu vực chiếm gần 50% số trường hợp ung thư mới và các ca tử vong vì ung thư. Ước tính cho thấy châu Á và châu Phi có tỷ lệ tử vong do ung thư cao hơn (lần lượt là 7,3% và 57,3%) so với tỷ lệ mắc bệnh (5,8% và 48,4%). IARC cho rằng, lý do dẫn đến tình trạng này chính là việc chậm chẩn đoán ung thư dẫn đến điều trị không kịp thời. Dữ liệu năm 2018 cũng cho thấy các quốc gia có chỉ số phát triển con người (HDI) cao có tỷ lệ mắc ung thư cao gấp 2-3 lần so với những nước có HDI thấp hoặc trung bình. Trong khu vực châu Á, các nước có tỷ lệ ung thư cao nhất phải kể đến Trung Quốc, Lào và Thái Lan. Các nước này có số ca tử vong trên 100.000 đầu người lần lượt là 23,7; 32,3 và 25,4.

Nhiều quốc gia trên thế giới trong suốt những năm gần đây đã cho thấy những nỗ lực đáng kể trong quá trình phòng chống ung thư. Con số 10 triệu người mắc bệnh ung thư trong năm nay chính là hồi chuông cảnh báo đối với các quốc gia trên toàn thế giới. Những nước phát triển như Mỹ và Nga bắt đầu coi chống ung thư như chiến lược quốc gia. Mới đây, Bộ Y tế Nga đã phối hợp với Trung tâm Nghiên cứ Y tế Quốc gia về bệnh ung thư thực hiện xây dựng Chiến lược quốc gia về Phòng chống bệnh ung thư đến năm 2030. Trong khi đó, Quỹ Gan Hoa Kỳ (ALF) vừa phát động Tháng Nhận thức về ung thư gan. ALF cho biết: “Điều quan trọng là tất cả người Mỹ phải được giáo dục về các triệu chứng và dấu hiệu của bệnh ung thư gan cũng như tầm quan trọng của việc kiểm tra sức khỏe định kỳ”.

Tỷ lệ mắc bệnh ung thư tăng nhanh trên thế giới bị ảnh hưởng bởi một số yếu tố như sự gia tăng và già hóa dân số hay một số lí do về phát triển kinh tế xã hội. Đối với các quốc gia có nền kinh tế phát triển, các trường hợp ung thư thường liên quan đến lối sống điển hình của một nước công nghiệp.

MAI PHƯƠNG