Trung Quốc: Xương tiên tri 3.000 năm tuổi hé lộ trận mưa sao băng cổ

VHO - Các nhà khảo cổ học Trung Quốc đã ghép nối những mảnh xương khắc chữ cổ để giải mã một văn bản được cho là ghi chép sớm nhất bằng chữ viết Trung Quốc về một trận mưa sao băng cách đây hơn 3.000 năm.

Những ký tự cổ hé lộ trận mưa sao băng

Văn bản được tìm thấy trong số hơn 80.000 mảnh xương, trong đó có ba ký tự mang nghĩa “sao”, “tất cả” và “tây”. Theo GS Huang Tianshu, Trung tâm Nghiên cứu và Bảo tồn Văn bản Khai quật thuộc Đại học Thanh Hoa, những ký tự này mô tả một số lượng lớn sao băng xuất hiện trên bầu trời đêm và rơi về phía Tây như một cơn mưa.

“Ký tự đầu tiên là ‘sao’... Ký tự thứ hai có nghĩa là ‘tất cả’ hoặc ‘theo từng đợt’, mô tả sao băng rơi với số lượng lớn như mưa, và ký tự thứ ba là ‘tây’, được sử dụng như một động từ để chỉ việc rơi về phía tây sau khi băng qua bầu trời”, GS Huang cho biết. Theo ông, đây là dữ liệu thiên văn quan trọng ghi lại một trận mưa sao băng cách đây hơn 3.000 năm.

Nhóm nghiên cứu đã dành nhiều năm ghép nối những mảnh xương tiên tri bị vỡ. Chỉ sau khi các mảnh được kết nối, nội dung của văn bản mới dần trở nên rõ ràng.

Theo ông Huang Dekuan, Trưởng Ban Chuyên gia của dự án quốc gia về chữ viết cổ Trung Quốc, đây là “trận mưa sao băng sớm nhất được ghi chép bằng chữ viết Trung Quốc”. Ông nhận định phát hiện này là một thành tựu tiêu biểu, giúp khai thác tốt hơn giá trị của các văn bản khắc trên xương tiên tri như nguồn tư liệu về lịch sử khoa học, đồng thời mở rộng hướng nghiên cứu đối với loại hình văn tự cổ này.

Các văn bản trên xương tiên tri, thường được khắc trên mai rùa và xương động vật, được xem là hệ thống chữ viết Trung Quốc phát triển hoàn chỉnh sớm nhất được biết đến, có niên đại từ thời nhà Thương. 

Ghép nối hơn 1.200 nhóm mảnh vỡ

Phát hiện trên là một phần trong nỗ lực nghiên cứu kéo dài một thập kỷ, trong đó các nhà nghiên cứu đã ghép nối hơn 1.200 nhóm mảnh vỡ. Kết quả được công bố trong một tuyển tập lớn về các bản sao văn bản khắc trên xương tiên tri.

Nghiên cứu nằm trong dự án do nhà nước tài trợ về kế thừa và nghiên cứu chữ viết cùng nền văn minh cổ đại Trung Quốc.

Giai đoạn đầu của dự án quốc gia này đang đi đến hoàn tất và đã mang lại một loạt phát hiện quan trọng. Những kết quả mới cung cấp thêm tư liệu cho việc nghiên cứu nền văn minh Trung Quốc thời kỳ đầu, đồng thời cho thấy giá trị của chữ viết cổ Trung Quốc trong việc tìm hiểu quá trình phát triển của nền văn minh nước này và lịch sử văn minh nhân loại.

Các văn bản khắc trên xương tiên tri không chỉ ghi lại những hoạt động bói toán và nghi lễ của xã hội thời nhà Thương mà còn chứa thông tin về thiên văn, nông nghiệp và đời sống đương thời. Nhiều tư liệu trong số đó được xem là bằng chứng quan trọng về sự phát triển sớm của chữ viết Trung Quốc.