Phát huy tinh thần “Tự hào là người Việt Nam” lan tỏa văn hóa ra thế giới

VHO - Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam đã nhấn mạnh vai trò quan trọng của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài trong việc lan tỏa giá trị văn hóa dân tộc. Trong đó, Nghị quyết đề cao việc quảng bá nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc ra thế giới; triển khai và lan tỏa cuộc vận động “Tự hào là người Việt Nam”; đồng thời mở rộng giảng dạy và gìn giữ tiếng Việt trong cộng đồng kiều bào.

Ý nghĩa quan trọng đưa văn hoá Việt Nam ra thế giới

Với vai trò là Phó Chủ tịch Liên hiệp Hội người Việt Nam tại Nhật Bản, Chủ tịch Hiệp hội người Việt Nam vùng Kansai, bà Lê Thị Thương là người luôn tiên phong trong công tác dạy học tiếng Việt và tổ chức các hoạt động văn hoá xã hội gắn kết cộng đồng và lan toả hình ảnh văn hoá Việt Nam ra nước ngoài.

Trong cuộc phỏng vấn với Văn Hóa liên quan đến ý nghĩa của Nghị quyết đối với việc đưa văn hóa Việt Nam ra thế giới, bà Lê Thị Thương cho rằng Nghị quyết số 80/NQ-TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hoá có ý nghĩa rất quan trọng, khẳng định vai trò của văn hóa như một nền tảng tinh thần xã hội, đồng thời là nguồn lực nội sinh và sức mạnh mềm của quốc gia trong quá trình hội nhập quốc tế.

Theo bà Lê Thị Thương, Nghị quyết không chỉ dừng lại ở việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa trong nước, mà còn nhấn mạnh yêu cầu chủ động đưa văn hóa Việt Nam ra thế giới, gắn văn hóa với đối ngoại, với hội nhập quốc tế và với hình ảnh quốc gia. Điều này tạo cơ sở chính sách rõ ràng để các hoạt động quảng bá văn hóa Việt Nam ở nước ngoài được triển khai bài bản, có định hướng và có chiều sâu hơn.

“Đối với những người làm công tác cộng đồng ở nước ngoài như chúng tôi, Nghị quyết là nguồn động viên rất lớn, giúp các hoạt động văn hóa không chỉ mang tính tự phát, mà trở thành một phần trong chiến lược chung, góp phần giới thiệu một Việt Nam giàu bản sắc, cởi mở, hòa bình và hội nhập với bạn bè quốc tế”, bà Lê Thị Thương nhấn mạnh.

Với vai trò là Sứ giả tiếng Việt và người tiên phong duy trì việc dạy học tiếng Việt ở Nhật Bản trong thời gian dài, bà Lê Thị Thương nhận định Nghị quyết tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy lan tỏa tiếng Việt ra thế giới nói chung và Nhật Bản nói riêng. 

Nghị quyết đã đặt tiếng Việt ở vị trí trung tâm trong chiến lược phát triển văn hóa và con người Việt Nam, đặc biệt đối với cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài.

Việc gìn giữ và lan tỏa tiếng Việt không chỉ là vấn đề ngôn ngữ, mà còn là gìn giữ bản sắc, cội nguồn và sự gắn kết của các thế hệ người Việt xa Tổ quốc.

Đối với cộng đồng người Việt Nam tại Nhật Bản, nơi có đông đảo lao động, du học sinh và các gia đình trẻ sinh sống lâu dài, tinh thần của Nghị quyết tạo thêm cơ sở để kiều bào kiên trì duy trì các lớp học tiếng Việt, xây dựng môi trường sử dụng tiếng Việt trong gia đình và cộng đồng, đồng thời khuyến khích thế hệ trẻ tự hào và chủ động học tiếng mẹ đẻ. 

Nghị quyết cũng giúp nâng cao nhận thức rằng việc dạy và học tiếng Việt ở nước ngoài không chỉ là trách nhiệm của từng gia đình hay hội đoàn, mà cần có sự đồng hành của các cơ quan chức năng, sự kết nối giữa trong và ngoài nước, để việc lan tỏa tiếng Việt được bền vững và lâu dài.

Tạo động lực cống hiến và lan toả tiếng Việt, văn hoá Việt

Theo bà Lê Thị Thương, cộng đồng người Việt Nam tại Nhật Bản thời gian qua đã từng bước triển khai nhiều mô hình cụ thể nhằm xây dựng môi trường sử dụng tiếng Việt phong phú và thực chất. Trọng tâm là mở và duy trì các lớp tiếng Việt cho con em người Việt, trong đó việc giảng dạy không chỉ chú trọng ngôn ngữ, mà còn lồng ghép lịch sử, văn hóa, truyền thống, giúp các em học tiếng Việt gắn với tình yêu quê hương một cách tự nhiên.

Bên cạnh hoạt động giáo dục, các chương trình Trạm sách cộng đồng, Ngày văn hóa - Ngày đọc sách, Cuộc thi vẽ tranh về quê hương Việt Nam, cũng như Cuộc thi tìm kiếm Sứ giả tiếng Việt tại Nhật Bản đã tạo không gian để tiếng Việt hiện diện trong đời sống cộng đồng một cách sinh động, gắn với trải nghiệm, cảm xúc và niềm tự hào dân tộc của các thế hệ.

Đặc biệt, trong thời gian tới, một dấu mốc rất quan trọng đối với công tác lan tỏa tiếng Việt ở nước ngoài là việc Trung tâm Việt Nam học tại Nhật Bản đăng cai tổ chức kỳ thi đánh giá năng lực tiếng Việt đầu tiên tại nước ngoài, sau khi Thông tư của Bộ Giáo dục và Đào tạo đã chính thức được thông qua và có hiệu lực ngày 15.4.2026. Đây là lần đầu tiên việc đánh giá năng lực tiếng Việt được triển khai theo một khung chuẩn thống nhất, có giá trị học thuật và pháp lý rõ ràng, không chỉ trong nước mà còn mở rộng ra cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài.

Bà khẳng định sự kiện này có ý nghĩa rất lớn, bởi nó đánh dấu bước chuyển từ việc dạy và học tiếng Việt mang tính phong trào sang giai đoạn chuẩn hóa, chuyên nghiệp hóa và hội nhập quốc tế. Kỳ thi năng lực tiếng Việt không chỉ tạo động lực học tập cho con em người Việt ở nước ngoài, mà còn góp phần khẳng định vị thế của tiếng Việt như một ngôn ngữ có hệ thống đánh giá chính thức, tương thích với thông lệ quốc tế.

Trong bối cảnh đó, Nghị quyết ra đời, sẽ tiếp tục tạo động lực để cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài nói chung và Nhật Bản nói riêng phát huy hơn nữa vai trò của kiều bào trong việc duy trì và lan toả tiếng Việt, cũng như văn hoá Việt toàn cầu, qua đó góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc và tăng cường gắn kết giữa kiều bào với quê hương Việt Nam.

“Tự hào là người Việt Nam”

Chủ tịch Hiệp hội người Việt Nam vùng Kansai Lê Thị Thương cho rằng Nghị quyết 80-NQ/TW về phát triển văn hóa nhấn mạnh việc xây dựng và lan tỏa cuộc vận động “Tự hào là người Việt Nam” mang đến nhiều ý nghĩa quan trọng. 

Theo bà, để tiếp tục phát huy sâu rộng và bền vững tinh thần của Nghị quyết 80 về cuộc vận động “Tự hào là người Việt Nam”, cần kiên định định hướng lấy con người làm trung tâm, văn hóa làm nền tảng và cộng đồng làm chủ thể trong quá trình gìn giữ, lan tỏa và quảng bá các giá trị văn hóa Việt Nam.

Trước hết, cuộc vận động cần gắn với các hoạt động cụ thể, thiết thực như gìn giữ tiếng Việt, tôn vinh giá trị gia đình, truyền thống lịch sử - văn hóa, cũng như khuyến khích người Việt Nam ở nước ngoài hội nhập tốt vào xã hội sở tại nhưng không hòa tan bản sắc. Bên cạnh đó, cần phát huy vai trò của các hội đoàn, các cá nhân tiêu biểu trong cộng đồng để lan tỏa những câu chuyện tích cực, những hình mẫu tốt đẹp về người Việt Nam ở nước ngoài. Khi mỗi người Việt đều cảm thấy tự hào về nguồn cội, có trách nhiệm với cộng đồng và đất nước, thì cuộc vận động sẽ không chỉ dừng ở khẩu hiệu, mà trở thành động lực tinh thần lâu dài.

Đối với cộng đồng người Việt Nam tại Nhật Bản và các quốc gia khác, nếu cuộc vận động được triển khai linh hoạt, phù hợp với điều kiện thực tế từng địa bàn, gắn với đời sống hàng ngày của bà con, thì tinh thần “Tự hào là người Việt Nam” sẽ tiếp tục được nuôi dưỡng và lan tỏa mạnh mẽ qua nhiều thế hệ.

Vì vậy Nghị quyết thể hiện tư duy đổi mới, tầm nhìn dài hạn và cách tiếp cận toàn diện của Bộ Chính trị đối với công tác người Việt Nam ở nước ngoài trong giai đoạn mới. Nghị quyết đã khẳng định rõ quan điểm xuyên suốt của Đảng và Nhà nước ta: cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài là bộ phận không tách rời của cộng đồng dân tộc Việt Nam, là nguồn lực quan trọng góp phần xây dựng và phát triển đất nước, đồng thời là cầu nối hữu nghị giữa Việt Nam với các quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới.