Mỹ ra khuyến cáo hàng hải tại eo biển Hormuz giữa căng thẳng với Iran

VHO - Mỹ vừa ban hành hướng dẫn khẩn đối với tàu thương mại treo cờ Mỹ khi đi qua eo biển Hormuz, trong bối cảnh căng thẳng Washington - Tehran liên quan chương trình hạt nhân và các biện pháp trừng phạt tiếp tục gia tăng.

Mỹ ngày 9.2 đã ban hành hướng dẫn mới đối với các tàu thương mại treo cờ Mỹ đi qua eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược đối với nguồn cung dầu mỏ toàn cầu - trong bối cảnh căng thẳng với Iran tiếp tục leo thang. Thông tin được Cơ quan Quản lý Hàng hải thuộc Bộ Giao thông Vận tải Mỹ đăng tải trên trang web chính thức.

Theo hướng dẫn, các tàu thương mại treo cờ Mỹ được khuyến cáo duy trì khoảng cách xa nhất có thể so với lãnh hải Iran, miễn là không ảnh hưởng đến an toàn hàng hải. Trong trường hợp bị lực lượng Iran yêu cầu lên tàu kiểm tra, thủy thủ đoàn được khuyến nghị từ chối bằng lời nói.

“Các tàu thương mại mang cờ Mỹ khi đi qua khu vực này nên giữ khoảng cách tối đa với lãnh hải Iran, trong chừng mực không ảnh hưởng đến an toàn hàng hải”, thông báo nêu rõ. Tuy nhiên, cơ quan Mỹ cũng lưu ý rằng thủy thủ đoàn không được sử dụng vũ lực để chống lại trong trường hợp lực lượng Iran tiếp cận hoặc lên tàu kiểm tra.

Động thái trên diễn ra cùng ngày Tổng thống Mỹ Donald Trump ký sắc lệnh hành pháp áp thuế 25% đối với hàng hóa nhập khẩu từ bất kỳ quốc gia nào “trực tiếp hoặc gián tiếp” mua hàng hóa từ Iran, hiện thực hóa tuyên bố gây sức ép mà ông đưa ra trước đó.

Washington cho biết biện pháp này nhằm gia tăng áp lực kinh tế, buộc Tehran phải nhượng bộ trong các vấn đề an ninh then chốt.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Iran cho hay các cuộc đàm phán hạt nhân giữa Tehran và Washington, với sự trung gian của Oman, đã có “khởi đầu tích cực” và sẽ tiếp tục trong thời gian tới. Tuyên bố này phần nào giúp xoa dịu lo ngại về nguy cơ xung đột quân sự tại Trung Đông nếu tiến trình ngoại giao đổ vỡ.

Dù vậy, Mỹ khẳng định mong muốn các cuộc đàm phán không chỉ giới hạn ở chương trình hạt nhân của Iran mà còn mở rộng sang các vấn đề khác, bao gồm tên lửa đạn đạo, vai trò của Tehran đối với các nhóm vũ trang trong khu vực và tình hình nhân quyền.

Điểm lại diễn biến, Iran trước đây nhiều lần đe dọa đóng cửa eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu mỏ toàn cầu - trong đó một phần nằm trong lãnh hải của nước này. Tehran cũng từng bắt giữ các tàu thương mại và tàu chở dầu đi qua khu vực với cáo buộc buôn lậu hoặc vi phạm quy định hàng hải.

Eo biển Hormuz vì vậy được coi là một trong những điểm nóng chiến lược nhạy cảm nhất thế giới, nơi bất kỳ sự cố hay tính toán sai lầm nào cũng có thể làm gián đoạn chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu và đẩy căng thẳng khu vực leo thang khó kiểm soát.