Liệu pháp điều trị ung thư đoạt giải Nobel Y Sinh 2018

VH- Giải Nobel Y Sinh 2018 đã được trao cho hai nhà miễn dịch học người Mỹ và Nhật Bản.

 James P Allison thuộc Trung tâm Ung thư MD Anderson, Hoa Kỳ và Tasuku Honjo từ Đại học Kyoto, Nhật Bản, đã được trao giải Nobel về Y Sinh

Ủy ban Giải thưởng Nobel (thuộc Viện Karolinska, Thụy Điển) vừa qua đã công bố người thắng giải Nobel Y Sinh năm 2018. Cái tên được công bố tại hạng mục này chính là hai nhà khoa học James P. Allison và Tasuku Honjo. Hai nhà miễn dịch học người Mỹ và Nhật được trao giải Nobel vì công trình nghiên cứu điều trị ung thư bằng cơ chế ức chế miễn dịch âm tính. Ủy ban Nobel coi đây là những công trình đột phá, mở đường cho một phương pháp điều trị ung thư mới được đánh giá sẽ thay đổi đáng kể kết quả của bệnh nhân. Đây cũng là lần đầu tiên, một nghiên cứu về liệu pháp chữa trị ung thư được công nhận tại Giải Nobel.

Nhà miễn dịch học James P. Allison, 70 tuổi, người Mỹ, là chủ tịch khoa miễn dịch tại Trung tâm Ung thư MD Anderson thuộc Đại học Texas. Ông đã có nghiên cứu về một loại protein (CTLA-4) có chức năng như một chiếc “phanh” nhằm ức chế hệ miễn dịch. Trong những năm 1990, Allison phát hiện, hầu hết các nhà khoa học đương thời đều đang nghiên cứu về cách thức tăng cường hoạt động của CTLA-4 nêu trên. Tuy nhiên, nghiên cứu của Allison cho thấy rằng nếu làm ngược lại, tức là vô hiệu hóa tạm thời chức năng của CTLA-4, đồng thời giải phóng, kích thích khả năng của các tế bào miễn dịch trong việc chống lại khối u sẽ cho ra một kết quả khả quan hơn rất nhiều. Trong khi đó, nhà miễn dịch học người Nhật Bản Tasuku Honjo 76 tuổi, cũng đã phát hiện ra một loại protein (PD-1) trong tế bào miễn dịch có khả năng ức chế, nhưng có cơ chế hoạt động khác với CTLA-4. Các liệu pháp dựa trên phát hiện này được chứng minh là rất hiệu quả trong quá trình điều trị ung thư.

Nghiên cứu này đã mở ra con đường dẫn đến các phương pháp điều trị ung thư hiệu quả, đặc biệt là một số phương pháp thuộc nhóm liệu pháp phong tỏa điểm kiểm soát miễn dịch. Công trình của Allison và Honjo là hai công trình độc lập, tuy nhiên cả hai đều là tiền đề cho sự phát triển của thuốc ức chế miễn dịch đầu tiên, theo Trung tâm Ung thư MD Anderson. Ipilimumab, có tên thương hiệu là Yervoy, được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ phê chuẩn vào năm 2011 đã trở thành loại thuốc đầu tiên giúp kéo dài sự sống còn của bệnh nhân với khối u ác tính giai đoạn cuối. Hiện nay, Ipilimumab cũng đã được chấp nhận sử dụng để điều trị ung thư đại trực tràng và ung thư biểu mô tế bào thận. Loại thuốc cũng đang được nghiên cứu trong điều trị các loại ung thư khác. Thuốc Ipilimumab được phát triển dựa trên công trình nghiên cứu của Tiến sĩ Allison về CTLA-4, và sau này hoạt động trên PD-1, loại protein được phát hiện bởi Tiến sĩ Tasuku Honjo. Cựu tổng thống Jimmy Carter cũng đã từng sử dụng loại thuốc này khi điều trị khối u ác tính đã lan đến não và gan năm 2015. Lần kiểm tra cuối cùng vào tháng 6 vừa qua, không có thêm tế bào ung thư nào được tìm thấy.

Theo thông tin được công bố trên tài khoản Twitter chính thức của Ủy ban Nobel, trước giờ trao giải, đại diện Ủy ban đã gọi điện và thông báo kết quả cho người thắng giải thưởng. Trả lời phỏng vấn của The Guardian, ông James Allison cho biết, cá nhân cảm thấy vui vì đã thực hiện được “giấc mơ của mỗi nhà khoa học”. “Tôi muốn nhắn gửi tới tất cả các bệnh nhân ung thư, họ có quyền hy vọng bởi quá trình nghiên cứu của chúng tôi đang phát triển từng ngày”, ông cho biết. Trong khi đó, Tiến sĩ Tasuku Honjo cho hay: “Tôi muốn tiếp tục phát triển nghiên cứu của mình, để liệu pháp miễn dịch này sẽ cứu sống được nhiều bệnh nhân ung thư hơn bao giờ hết”. Được biết, Tiến sĩ Honjo đã bắt đầu nghiên cứu của mình sau khi một người bạn cùng lớp y khoa qua đời vì căn bệnh ung thư dạ dày.

Ý tưởng huy động hệ thống miễn dịch để chữa bệnh ung thư, được đề xuất đầu tiên cách đây hơn một thế kỷ, nhưng chỉ sau những khám phá của Tiến sĩ Allison và Tiến sĩ Honjo, liệu pháp bước đầu tưởng như phi thực tế này mới có thể được tiến tới điều trị lâm sàng. Giáo sư Charlie Swanton, một nhà khoa học cấp cao của Viện Francis Crick ở London cho biết, những nghiên cứu này đã được giảng dạy và nghiên cứu lại để tìm hiểu tiềm năng của hệ thống miễn dịch con người trong cơ chế kiểm soát, hoặc thậm chí là tự loại trừ các khối u và tế bào ung thư máu. 

 THỤC LINH