Hé lộ “Hiệp định Islamabad”, kỳ vọng mở lại eo biển Hormuz

VHO - Một kế hoạch chấm dứt các hành động thù địch giữa Iran và Mỹ có thể có hiệu lực ngay trong ngày 6.4, đồng thời mở lại eo biển Hormuz, đang được các bên liên quan gấp rút hoàn tất.

Theo Reuters, Pakistan đã xây dựng một kế hoạch gồmhai giai đoạn nhằm hạ nhiệt căng thẳng, bao gồm lệnh ngừng bắn ngay lập tức, sau đó tiến tới một thỏa thuận toàn diện hơn. Các nội dung cốt lõi được trao đổi xuyên đêm giữa Iran và Mỹ thông qua kênh trung gian duy nhất là Pakistan.

Nguồn tin cho biết, “tất cả các yếu tố cần được thống nhất trong ngày hôm nay (6.4)”, trước khi được cụ thể hóa thành một bản ghi nhớ hoàn chỉnh dưới dạng điện tử.

Trước đó, Axios dẫn các nguồn tin khu vực cho biết các bên đang thảo luận về một lệnh ngừng bắn kéo dài 45 ngày, nằm trong thỏa thuận hai giai đoạn có thể mở đường cho việc chấm dứt xung đột lâu dài.

Vai trò trung gian và đề xuất “Hiệp định Islamabad”

Theo nguồn tin của Reuters, Tư lệnh quân đội Pakistan Asim Munir đã liên tục "xuyên đêm" với Phó Tổng thống Mỹ JD Vance, đặc phái viên Steve Witkoff và Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi.

Theo đề xuất, lệnh ngừng bắn sẽ có hiệu lực ngay lập tức, kéo theo việc mở lại eo biển Hormuz. Sau đó, các bên sẽ có khoảng 15 - 20 ngày để hoàn tất một thỏa thuận toàn diện hơn, tạm gọi là “Hiệp định Islamabad”, với các cuộc đàm phán trực tiếp dự kiến diễn ra tại Islamabad.

Hiện phía Mỹ và Iran chưa đưa ra phản hồi chính thức. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Pakistan cũng từ chối bình luận.

Điều kiện trao đổi và điểm nghẽn

Các quan chức Iran trước đó cho biết Tehran mong muốn một lệnh ngừng bắn lâu dài, đi kèm bảo đảm không bị Mỹ và Israel tấn công trong tương lai. Đổi lại, Iran có thể cam kết không theo đuổi vũ khí hạt nhân, nhằm đổi lấy việc dỡ bỏ trừng phạt và giải phóng các tài sản bị đóng băng.

Tuy nhiên, theo hai nguồn tin từ Pakistan, Iran đến nay vẫn chưa đưa ra cam kết cụ thể, dù đã nhận được nhiều đề xuất từ các bên trung gian như Pakistan, Thổ Nhĩ Kỳ và Ai Cập. Các sáng kiến ngừng bắn tạm thời do Pakistan, Trung Quốc và Mỹ ủng hộ cũng chưa nhận được phản hồi rõ ràng từ Tehran.

Áp lực từ thị trường năng lượng và lời thúc giục của ông Trump

Nỗ lực ngoại giao mới nhất diễn ra trong bối cảnh xung đột leo thang, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ gián đoạn vận tải qua eo biển Hormuz – tuyến đường vận chuyển dầu mỏ quan trọng hàng đầu thế giới.

Những ngày gần đây, Tổng thống Mỹ Donald Trump liên tục thúc giục chấm dứt nhanh chóng xung đột. Ông đã đặt ra một thời hạn mới để Iran mở lại tuyến hàng hải chiến lược này. “Thứ Ba, 8 giờ tối giờ miền Đông”, ông viết, đồng thời cảnh báo về các cuộc tấn công vào các nhà máy điện và cơ sở hạ tầng khác của Iran.

Đáp lại, các quan chức Iran phát đi thông điệp cứng rắn, cho biết eo biển Hormuz sẽ tiếp tục bị phong tỏa cho đến khi Tehran được bồi thường các thiệt hại do chiến tranh gây ra.

Diễn biến căng thẳng đã khiến thị trường năng lượng toàn cầu biến động mạnh, với giới giao dịch theo dõi sát mọi tín hiệu liên quan đến khả năng khôi phục dòng chảy qua eo biển chiến lược này.